Tojeść kropkowana
Lysimachia punctata · Primulaceae
Inne nazwy: Lysimachia verticillaris
Tojeść kropkowana to wysoka, w pełni mrozoodporna bylina o żółtych kwiatach, które pojawiają się latem. Dobrze czuje się na wilgotnych rabatach i przy wodzie. Rozrasta się mocno, więc od początku warto zaplanować dla niej miejsce.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,6–1,2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda tojeść kropkowana
Tojeść kropkowana (Lysimachia punctata) należy do rodziny pierwiosnkowatych. To bylina, która zimą zamiera nad ziemią. Tworzy wyprostowane kępy o wysokości zwykle 60–120 cm, a kłączami rozrasta się w szerokie kolonie. Rośnie w tempie umiarkowanym.
Liście są owłosione, lancetowate do jajowatych, długości do około 7 cm. Wyrastają w okółkach po 3–4, czasem naprzeciwlegle. Kwiaty są kubeczkowate, żółte, z pięcioma strzępiastymi, owłosionymi płatkami i pomarańczowoczerwonym środkiem. Siedzą w kątach liści wzdłuż ulistnionego kłosa i kwitną od czerwca do września. Po kwiatach zawiązują się małe, okrągłe torebki.
W naturze gatunek rośnie od południowo-wschodniej i środkowej Europy po Kaukaz, Turcję i Iran. Zasiedla wilgotne łąki, rowy, pobocza i brzegi strumieni, w miejscach od słonecznych po półcieniste. W wielu regionach zdziczał z ogrodów. Kwiaty odwiedzają motyle, inne owady zapylające i wyspecjalizowane pszczoły.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu lub w półcieniu. W suchym cieniu rozrasta się mniej agresywnie, ale nie jest to powód, by wybierać dla niej takie miejsce. Pasuje na wilgotne rabaty, jako roślina okrywowa oraz na brzeg oczka wodnego lub w inne mokre miejsce. Ze względu na ekspansywność sadź ją z dala od trawnika i delikatniejszych bylin.
Podlewanie
Gleba powinna być stale wilgotna. Tojeść znosi także mokre podłoże, natomiast na suchym rośnie słabiej. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj ją obficiej. Jeśli latem więdnie, zwykle przyczyną jest przesuszona ziemia. Pomaga wtedy głębokie podlanie i ściółkowanie.
Gleba
Lubi żyzną, wilgotną glebę ogrodową z dużą ilością materii organicznej. Sprawdzą się gleby próchniczne, gliniaste i gliniasto-piaszczyste, byle wilgotne i przepuszczalne.
Nawożenie
Nawóz podaj w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego. Jeśli gleba jest zasobna w materię organiczną, roślina nie wymaga niczego więcej.
Cięcie
Pędy tnij tuż nad ziemią w listopadzie albo w marcu. Przez cały sezon usuwaj podziemne rozłogi i siewki, bo to one odpowiadają za rozrastanie się rośliny. Ścinanie przekwitłych kwiatostanów ogranicza samosiew.
Sadzenie
Sadź w kwietniu, maju lub we wrześniu, w wilgotnej glebie. Warto od razu ograniczyć kłącza barierą korzeniową albo posadzić roślinę na osobnej rabacie, tak by nie wchodziła w sąsiednie nasadzenia.
Zimowanie
Tojeść kropkowana jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje około -30°C, a typowe zimowe minima w Polsce sięgają tylko około -20°C. Zimą części nadziemne zamierają, a roślina nie potrzebuje okrycia. Okres spoczynku trwa mniej więcej od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Najprościej rozmnożyć ją przez podział kęp w marcu i kwietniu albo we wrześniu i październiku. Możesz też wysiewać nasiona: w lutym i marcu w pomieszczeniu, a w marcu i kwietniu bezpośrednio do gruntu.
Najczęstsze problemy
Rozrastanie się na trawnik i rabaty: to efekt silnych kłączy i samosiewu. Pomaga bariera korzeniowa, wykopywanie rozłogów i usuwanie przekwitłych kwiatostanów.
Brązowe plamy na liściach: przyczyną może być plamistość liści lub rdza. Usuń porażone liście i zadbaj o dobry przepływ powietrza między roślinami.
Więdnięcie latem: zwykle wynika z suchej gleby. Podlej głęboko i zastosuj ściółkę.
























































































