Tłustosz
Pinguicula · Lentibulariaceae
Inne nazwy: tłustosz pospolity
Tłustosz (Pinguicula, nazywany też pinguiculą) to niewielka roślina owadożerna o niskiej rozecie lepkich liści. Ze względu na mroźne zimy w Polsce uprawia się go w domu, bo nie przetrwa mrozu. Potrzebuje bardzo jasnego miejsca, stale wilgotnego podłoża i wody bez soli mineralnych.
- Światło
- Jasne światło rozproszone, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wysokie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–26 °C, min. 5 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 3–15 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.
Jak wygląda tłustosz
Tłustosz to bezłodygowa bylina o rozecie przylegającej do podłoża. Zwykle osiąga około 5–20 cm wysokości i podobną szerokość, rośnie powoli. Gładkie, sztywne, tłuste w dotyku liście są zielone, żółtawe lub purpurowe i pokryte lepkimi gruczołami, na których przyklejają się drobne owady. Brzegi liścia powoli zawijają się do środka wokół ofiary. Spotyka się też nazwę tłustosz pospolity.
Na cienkich szypułkach nad rozetą wyrastają pojedyncze ostrogowe kwiaty w kształcie rurki lub lejka, fioletowe, białe, różowe, żółte lub niebieskie. Kwitnie zwykle od kwietnia do czerwca. Korzenie są nieliczne, cienkie i białe, służą głównie do zakotwiczenia rośliny i pobierania wody.
Rodzaj obejmuje wiele gatunków. Gatunki strefy umiarkowanej tworzą zimą pąki zimowe (hibernakula), a tropikalne zachowują rozetę przez cały rok. Warto sprawdzić, jaki gatunek kupujesz, bo od tego zależy zimowa pielęgnacja. W naturze rosną na mokrych, otwartych i ubogich w składniki odżywcze stanowiskach, takich jak torfowiska, wysięki, wilgotne skały i mokry piasek.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Tłustosz potrzebuje bardzo jasnego miejsca: okna wschodniego lub południowego albo lampy do uprawy roślin. Dobrze znosi pełne słońce i lekki półcień. W Polsce nie jest odporny na mróz, więc zimę musi spędzić w domu. Latem możesz go wystawić na balkon, ale najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około 5°C.
Podlewanie
Podłoże powinno być stale wilgotne, bo roślina słabo znosi suszę. Podlewaj wyłącznie wodą deszczową, destylowaną lub z odwróconej osmozy, nigdy kranówką. Od maja do sierpnia wody potrzebuje więcej.
Gatunki meksykańskie w zimowej fazie rozety wymagają suchszego podłoża.
Podłoże i przesadzanie
Podłoże musi być ubogie w składniki pokarmowe, ale zatrzymywać wodę. Sprawdza się mieszanka torfu lub włókna kokosowego z perlitem, ostrym piaskiem albo wermikulitem w równych częściach. Unikaj ziemi nawożonej. Optymalne pH to około 4,5–6. Przesadzaj w marcu lub kwietniu.
Nawożenie
Nie nawoź tłustosza. Składniki odżywcze czerpie z uwięzionych owadów.
Przycinanie
W lutym lub marcu usuń martwe liście, co pobudza roślinę do wzrostu nowych.
Zimowanie
Zimowy spoczynek przypada zwykle na listopad–luty. Gatunki strefy umiarkowanej potrzebują chłodnej zimy i przezimowują w postaci pąków zimowych. Gatunki tropikalne tworzą zwartą, mięsistą rozetę zimową, a w tym czasie trzymaj je w suchszym podłożu.
Rozmnażanie
Po kwitnieniu powstaje drobna sucha torebka z bardzo małymi nasionami. Wysiew w domu prowadzi się w lutym i marcu, wysiew bezpośredni w marcu i kwietniu. Rozmnażanie przypada na okres od kwietnia do czerwca.
Zastosowanie
Tłustosz nie jest rośliną jadalną. Historycznie w Skandynawii liści używano do ścinania mleka przy produkcji fermentowanych przetworów mlecznych. Tradycyjnie stosowano je też na rany u bydła, ponieważ roślina wytwarza związki o działaniu antybakteryjnym.
Łapie drobne owady, dlatego bywa uprawiany w szklarniach ze storczykami, by ograniczać szkodniki, takie jak larwy żałobnic. Kwiaty są przyjazne dla owadów zapylających.






































































































