Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Szczawik

Oxalis · Oxalidaceae

Inne nazwy: szczawik rozbielony

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Szczawik, czyli oxalis, to rodzaj roślin cebulowych, bulwiastych i kłączowych o liściach złożonych zwykle z trzech listków. Ze względu na mroźne zimy uprawia się go przede wszystkim w domu, w doniczce, a latem można go wystawić na balkon. W cyklu rocznym ma wyraźny okres wzrostu i spoczynku, o czym trzeba pamiętać w pielęgnacji.

Światło
Jasne światło rozproszone, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–35 cm

Gatunki i odmiany

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla rośliny domowej. Klimat: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda szczawik

Szczawik to rodzaj występujący niemal na całym świecie, poza obszarami polarnymi. Szczególnie liczne gatunki rosną w Brazylii, Meksyku i Afryce Południowej. W naturze spotkasz go w lasach, w strefie tropikalnej i w górach, a niektóre gatunki pojawiają się jako chwasty na terenach przekształconych przez człowieka.

Tworzy kępy, poduszki lub rośliny płożące, wyrastające z cebul, bulw, kłączy albo rozłogów. Liście mają długie ogonki i zwykle trzy odwrotnie sercowate, wcięte listki, czasem jest ich więcej. Na noc listki się składają. Mogą być zielone lub purpurowe.

Kwiaty są pięciopłatkowe, lejkowate lub spodkowate, o płatkach zrośniętych u nasady, wyrastające ponad liśćmi. Występują w barwach białej, różowej, czerwonej, żółtej i purpurowej. U nas kwitnie od maja do września. Owocem jest mała torebka, która pęka i wyrzuca kilka nasion. Tempo wzrostu jest umiarkowane.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i temperatura

Szczawik lubi pełne słońce lub jasne, rozproszone światło, toleruje też lekki półcień. Optymalna temperatura to mniej więcej 10–24°C.

Nie jest mrozoodporny: najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około -5°C, a typowe zimowe minima w Polsce są znacznie niższe. Dlatego dobrze rośnie w doniczce i na balkonie, ale przed chłodnymi miesiącami trzeba go zabezpieczyć przed mrozem. Ochrona jest potrzebna od października do kwietnia.

Podlewanie

W okresie wzrostu podłoże powinno być równomiernie wilgotne. Najwięcej wody roślina potrzebuje od maja do sierpnia. Gdy wchodzi w spoczynek, ogranicz podlewanie.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsze jest wilgotne, żyzne, przepuszczalne podłoże gliniaste o lekko kwaśnym odczynie, w przybliżeniu pH 5,5–6,5. Ważny jest dobry drenaż, więc w doniczce nie może zalegać woda. Przesadzaj w marcu lub kwietniu.

Nawożenie

W sezonie wegetacyjnym nawóz podawaj raz w miesiącu, zwykle od kwietnia do sierpnia.

Przycinanie

Gdy roślina zaczyna zamierać przed spoczynkiem, usuwaj zaschnięte liście. Wypada to zwykle we wrześniu i październiku.

Sadzenie i siew

Kłącza lub rozłogi sadź na głębokość około 5 cm. Na zewnątrz, na przykład w skrzynce na balkonie, rośliny wystawiaj w maju.

Nasiona możesz siać w marcu i kwietniu, a w domu już w lutym i marcu.

Spoczynek i zimowanie

Wiele gatunków odpoczywa po kwitnieniu. Wtedy przytnij nać, trzymaj roślinę w chłodzie i na sucho, a podlewanie wznów dopiero, gdy pojawią się nowe przyrosty. Okres spoczynku w naszym klimacie przypada głównie na październik–styczeń.

Rozmnażanie

Szczawik rozmnaża się przez podział, cebulki przybyszowe (bulwki) i nasiona. Podział i rozmnażanie najczęściej wykonuje się w marcu i kwietniu.

Na co uważać

Niektóre gatunki, na przykład szczawik rożkowaty, rozprzestrzeniają się jako uciążliwe chwasty ogrodowe. Warto o tym pamiętać, zanim posadzisz je w gruncie.

Zastosowanie

Niektóre gatunki są jadalne, na przykład bulwy oca i liście szczawika zajęczego, ale szczawiany ograniczają ilość, którą można bezpiecznie spożywać. Dotyczy to tylko wybranych gatunków.

Szczawiki są tradycyjnie stosowane na pragnienie, owrzodzenia w jamie ustnej, gorączkę i skurcze.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Szczawik jest trujący dla kotów, psów i koni, a dla ludzi łagodnie trujący. Toksyczne są wszystkie części rośliny, a przyczyną są rozpuszczalne szczawiany wapnia. Objawy to drżenia, ślinotok i kolka, a po dużej ilości możliwa jest niewydolność nerek. To wyłącznie informacja, nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy szczawik można trzymać na zewnątrz zimą?Nie, nie jest mrozoodporny. Przeżyje najwyżej około -5°C, a zimą w Polsce bywa znacznie zimniej, dlatego trzeba go chronić przed mrozem.
Jak podlewać szczawik?W okresie wzrostu utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne, najobficiej od maja do sierpnia. Gdy roślina zasypia, podlewaj mniej.
Co zrobić ze szczawikiem, gdy zamiera?Wiele gatunków po kwitnieniu odpoczywa. Usuń zaschnięte liście, trzymaj roślinę w chłodzie i na sucho, a podlewanie wznów, gdy pojawi się nowy wzrost.
Czy szczawik jest trujący dla kota i psa?Tak, jest trujący dla kotów, psów i koni, a toksyczne są wszystkie jego części. To tylko informacja, nie porada weterynaryjna; w razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Jak rozmnożyć szczawik?Przez podział, cebulki przybyszowe lub nasiona. Podział wykonuje się zwykle w marcu i kwietniu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony