Dzika róża
Rosa canina · Rosaceae
Inne nazwy: róża dzika, róża psia, szypszyna, Psia róża
Dzika róża (Rosa canina) to odporny, łatwy w uprawie krzew, który dobrze znosi polskie zimy bez żadnej osłony. Sprawdza się w swobodnym żywopłocie, na obrzeżach ogrodu i tam, gdzie chcesz zwabić ptaki i zapylacze. Latem zachwyca pachnącymi kwiatami, a jesienią owocami.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda dzika róża
Dzika róża, zwana też różą dziką, różą psią lub szypszyną, to wieloletni krzew liściasty z rodziny różowatych. Dorasta zwykle od 1 do 5 m. Ma łukowato przewisające, kolczaste pędy, które potrafią wspinać się na wyższe drzewa.
Liście są pierzaste, składają się z 5–7 listków i przyjemnie pachną po roztarciu. W czerwcu i lipcu pojawiają się pojedyncze, pięciopłatkowe kwiaty o średnicy 4–6 cm, od bladoróżowych po głęboko różowe lub białe, słodko pachnące. Jesienią pojawiają się owalne, czerwonopomarańczowe owoce o długości 1,5–2 cm. Dojrzewają od września do października, długo zostają na krzewie i z czasem ciemnieją.
W naturze rośnie w żywopłotach, zaroślach, na skrajach lasów i łąk oraz na nieużytkach, na bardzo różnych glebach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też lekki cień, na przykład na skraju lasu czy przy większych drzewach. Pamiętaj o rozmiarach: to duży, rozłożysty krzew z długimi, kolczastymi pędami, więc posadź go z dala od ścieżek i miejsc, w których często przebywają ludzie.
Gleba i podlewanie
Dzika róża toleruje większość gleb ogrodowych, także gliniaste, ciężkie i wapienne. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 5,5–8. Najlepiej czuje się w glebie wilgotnej, ale przepuszczalnej.
Tolerancja suszy jest średnia, więc w długich okresach bez deszczu warto od czasu do czasu podlać krzew, zwłaszcza młody. Wilgotność powietrza nie sprawia problemów.
Nawożenie
Jeśli chcesz nawozić, zrób to w marcu lub kwietniu. Przy tak niewymagającym gatunku nawożenie nie jest konieczne na typowej glebie ogrodowej.
Cięcie
Krzewy tnij pod koniec zimy, w lutym lub marcu. Usuwaj stare i krzyżujące się pędy. Jeśli prowadzisz dziką różę jako żywopłot, przycinaj ją po kwitnieniu, czyli po lipcu, żeby nie obciąć pąków kwiatowych.
Sadzenie
Najlepiej sadzić krzewy z gołym korzeniem jesienią lub zimą, w słonecznym miejscu. Termin sadzenia to marzec, październik lub listopad. Mocne kolce sprawiają, że dzika róża świetnie nadaje się na żywopłot chroniący posesję.
Zimowanie
Jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około −30 °C. Nie potrzebuje żadnej osłony na zimę.
Rozmnażanie
Dziką różę rozmnaża się z nasion, z sadzonek pędowych, przez odkłady lub przez szczepienie. Nasiona wysiewa się w październiku i listopadzie. Na sadzonki i odkłady najlepiej wybrać lipiec, sierpień lub listopad.
Choroby i szkodniki
Krzew może być atakowany przez mszyce, piewiki, przędziorki, tarczniki, gąsienice, pilarza zwijacza liści róży oraz pryszczarki. Z chorób pojawiają się rdza róży, mączniak prawdziwy i rzekomy oraz opieńka.
Biały, mączysty nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Popraw przewiewność krzewu i usuń porażone pędy. Pomarańczowe krostki na spodniej stronie liści to rdza róży. Usuń zaatakowane liście. Kosmate, mchopodobne kępki na pędach to galasy po pryszczarkach (tzw. szyszki różane). Zwykle są nieszkodliwe, a w razie potrzeby możesz je obciąć.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się od września do listopada. Są jadalne i wykorzystuje się je do syropu, dżemu i herbaty. Są bogate w witaminę C. Przed użyciem trzeba usunąć drażniące włoski z nasion. W medycynie ludowej owoce tradycyjnie stosowano jako źródło witaminy C.
Dzika róża jest też cenna dla zwierząt. Owoce są pokarmem dla ptaków i ssaków, a gęste, kolczaste zarośla dają schronienie ptakom gniazdującym. Kwiaty chętnie odwiedzają zapylacze.






























































































