W skrócie
- Wyłącz bezpiecznik, próbnikiem sprawdź, że w suficie nie ma napięcia, zdejmij stary żyrandol, powieś nowy i dopiero potem podłącz przewody.
- W nowszych instalacjach przewód fazowy jest brązowy, czarny lub szary, neutralny niebieski, a ochronny żółto-zielony, ale kolory to tylko wskazówka.
- Żyrandol klasy ochronności II podłączysz na dwa przewody, żyrandol klasy I z żółto-zielonym przewodem wymaga przewodu ochronnego w suficie.
- Hak lub kołek muszą udźwignąć ciężar żyrandola, a na samej płycie kartonowo-gipsowej wisi tylko lekka oprawa.
Zacznijmy od wyposażenia, bo próbnik napięcia i druga para rąk oszczędzą najwięcej nerwów.
Co znajdziesz w artykule:
- Co przygotować
- Najpierw wyłącz prąd
- Zdejmowanie starego żyrandola
- Jak podłączyć żyrandol: który przewód gdzie
- Jak podłączyć żyrandol na dwa przewody
- Jak powiesić i zamontować żyrandol na suficie
- Żyrandol z kilkoma żarówkami i dwoma obwodami
- Kiedy zadzwonić po elektryka
- Zanim kupisz nowy żyrandol
- Najczęstsze pytania
Co przygotować
Bez odpowiednich narzędzi wymiana niepotrzebnie się przeciąga. Przygotuj:
- stabilną drabinę lub schodki,
- próbnik napięcia, dwubiegunowy lub bezdotykowy,
- wkrętaki i szczypce do ściągania izolacji,
- złączki do łączenia przewodów i taśmę izolacyjną,
- czołówkę, bo po wyłączeniu bezpiecznika zgaśnie też światło w pokoju,
- telefon do sfotografowania dotychczasowego podłączenia.
Poproś też kogoś o pomoc. Żyrandol bywa ciężki i nie da się go jednocześnie trzymać i podłączać przewodów.
Najpierw wyłącz prąd
Tego kroku nigdy nie skracaj.
Znajdź właściwy bezpiecznik
Włącz żyrandol i wyłączaj bezpieczniki w rozdzielnicy, aż zgaśnie. Gdy nie masz pewności, wyłącz bezpiecznik główny. Wyłącznik na ścianie nie wystarczy, bo może nie przerywać przewodu fazowego.
Sprawdź, czy próbnik działa
Przyłóż go do gniazdka z innego obwodu, w którym jest napięcie, i upewnij się, że je wykrywa.
Sprawdź, czy w suficie nie ma napięcia
Przyłóż próbnik do wszystkich przewodów przy suficie. Jeśli wykryje napięcie, wyłącz bezpiecznik główny i nie kontynuuj bez ponownego sprawdzenia. Jeśli nie da się wyłączyć napięcia, zadzwoń po elektryka.
Zabezpiecz bezpiecznik
Przyklej na rozdzielnicy kartkę z napisem „Nie włączać”, żeby nikt go nie załączył, gdy stoisz na drabinie.
Zdejmowanie starego żyrandola
Pomocnik trzyma żyrandol, a ty go odłączasz. Nigdy nie zostawiaj żyrandola wiszącego tylko na przewodach.
Wykręć żarówki
Żyrandol będzie lżejszy i nie stłuczesz szkła podczas zdejmowania.
Odsłoń przyłącze
Odkręć osłonę lub rozetę przy suficie i przesuń ją w dół.
Sfotografuj podłączenie
Zdjęcie pokaże, który przewód był gdzie podłączony, i przyda się, gdy nowy żyrandol ma inne kolory.
Odłącz przewody
Poluzuj śruby w złączkach lub wyciągnij przewody ze złączek i zdejmij żyrandol z haka lub listwy.
Zaizoluj końcówki
Każdy przewód w suficie zakończ osobno taśmą izolacyjną, zanim podłączysz nowy żyrandol.
Jak podłączyć żyrandol: który przewód gdzie
W nowszych instalacjach z sufitu wychodzą zwykle od dwóch do czterech przewodów. Przy trzech, czyli fazie, przewodzie neutralnym i ochronnym, żyrandol podłączysz według kolorów z tabeli. W Polsce w domach jest napięcie 230 V.
| Przewód w suficie | Kolor w nowszych instalacjach | Gdzie w żyrandolu |
|---|---|---|
| Fazowy (L) | brązowy, czarny lub szary | brązowy lub czarny przewód żyrandola |
| Neutralny (N) | niebieski | niebieski przewód żyrandola |
| Ochronny (PE) | żółto-zielony | żółto-zielony przewód żyrandola |
Kolory dotyczą nowszych instalacji, w starszych mieszkaniach mogą się nie zgadzać.
Kolory to wskazówka, nie gwarancja. Kieruj się instrukcją żyrandola i oznaczeniami na przewodach. Jeśli oba przewody mają ten sam kolor, a żyrandol jest klasy II, nie ma znaczenia, który gdzie podłączysz.
Przewody łącz złączkami, a nie samym skręceniem i taśmą izolacyjną, bo takie połączenie jest pewniejsze. Przewody aluminiowe poznasz po srebrnym rdzeniu i znajdziesz je raczej w starszych domach. Aluminium nie wolno łączyć z miedzią zwykłą złączką, potrzebna jest złączka przeznaczona do aluminium i miedzi albo elektryk. Gdy kolory w suficie nie zgadzają się z tabelą albo nie masz pewności, nie zgaduj. Pomyłka może skończyć się zwarciem lub żyrandolem pod napięciem.
Jak podłączyć żyrandol na dwa przewody
W starszych mieszkaniach do sufitu często prowadzi tylko przewód fazowy i neutralny, bez żółto-zielonego. Decyduje klasa ochronności żyrandola. Żyrandol klasy II poznasz po znaku kwadratu w kwadracie na tabliczce. Nie potrzebuje przewodu ochronnego, wystarczy podłączyć go do przewodu fazowego i neutralnego. Jeśli w suficie jest żółto-zielony przewód, którego żyrandol nie wykorzysta, zaizoluj jego końcówkę osobno i niczego do niego nie podłączaj.
Żyrandol klasy I ma żółto-zielony przewód, który należy podłączyć do przewodu ochronnego. Żółto-zielonego przewodu nigdy nie podłączaj do fazy ani do przewodu neutralnego. Jeśli sufit nie ma przewodu ochronnego, żyrandolu klasy I nie podłączaj i zadzwoń po elektryka.
Jak powiesić i zamontować żyrandol na suficie
Hak lub kołek dobierz do ciężaru żyrandola podanego w instrukcji. Stary hak lub listwę sprawdź, bo luźny hak w tynku albo gipsie żyrandola nie utrzyma. Wierć tylko tam, gdzie był stary hak, i miej wyłączony bezpiecznik, bo w suficie mogą biec ukryte kable.
- W betonie sprawdzi się kołek z hakiem.
- Na płycie kartonowo-gipsowej wieszaj tylko lekką oprawę do kilku kilogramów, według danych producenta kołka do sufitu. Cięższy żyrandol powieś na profilu nośnym lub w stropie nośnym.
- Żyrandol najpierw solidnie powieś, a dopiero potem podłącz przewody i załóż osłonę.
Podłączenie nowego żyrandola dokończysz tak:
Odizoluj końcówki
Ściągnij izolację zgodnie z instrukcją złączek, zwykle około 8 do 10 mm.
Połącz przewody
Połącz przewody o tym samym znaczeniu złączkami i sprawdź, czy żaden nie wystaje.
Załóż osłonę
Schowaj połączenia pod osłoną, dociągnij ją do sufitu i wkręć żarówki.
Włącz bezpiecznik
Włącz bezpiecznik, zapal światło i sprawdź, czy żyrandol świeci, nic nie trzaska i się nie nagrzewa.
Dobierz wysokość zawieszenia do tego, jak korzystasz z pomieszczenia. Tam, gdzie się przechodzi, zostaw dolną krawędź żyrandola co najmniej 2 m nad podłogą, żeby także wysoka osoba swobodnie przeszła. Nad stołem w jadalni, którędy się nie przechodzi, wystarczy 70 do 80 cm nad blatem.
Żyrandol z kilkoma żarówkami i dwoma obwodami
Żyrandol z trzema żarówkami lub kilkoma ramionami ma zwykle jedno zasilanie, a ramiona są połączone w środku. Podłączysz go więc tak samo jak żyrandol z jedną żarówką.
Inaczej jest przy żyrandolu z dwiema grupami żarówek, włączanymi osobno. Ma dwa przewody zasilające, a w suficie prowadzą do niego dwa przewody fazowe z włącznika świecznikowego. W suficie znajdziesz wtedy nawet cztery przewody. Każdą grupę podłącz do jednego z nich według instrukcji żyrandola i zdjęcia dotychczasowego podłączenia. Jeśli nie masz pewności, poproś o pomoc elektryka.
W oprawy wkręcaj żarówki, których moc nie przekracza wartości z tabliczki żyrandola.
Kiedy zadzwonić po elektryka
Nie ruszaj instalacji w ścianie. Elektryka wezwij, gdy:
- nie wiesz, który przewód jest który, albo kolory się nie zgadzają,
- w suficie są przewody aluminiowe,
- izolacja przewodów jest uszkodzona lub krucha,
- żyrandol klasy I nie ma w suficie przewodu ochronnego,
- bezpiecznik po włączeniu wyskakuje,
- chcesz wydłużyć przewód zasilający lub poprowadzić nowy kabel.
Zanim kupisz nowy żyrandol
Do niskiego sufitu wybierz przylegającą lampę sufitową. Do wyższego sufitu albo nad stół w jadalni pasuje żyrandol lub lampa wisząca. Sprawdź, na ile żarówek i o jakiej mocy jest przeznaczony.
Żyrandole
Lampy sufitowe
Najczęstsze pytania
Jak wymienić żyrandol?
Wyłącz bezpiecznik i próbnikiem sprawdź, że w suficie nie ma napięcia. Sfotografuj dotychczasowe podłączenie, odłącz stary żyrandol, a nowy powieś na haku lub kołku. Przewody o tym samym znaczeniu połącz złączkami i załóż osłonę.
Jak podłączyć żyrandol?
Niebieski przewód z sufitu łączy się z niebieskim przewodem żyrandola, brązowy, czarny lub szary przewód fazowy z brązowym albo czarnym, a żółto-zielony ochronny z żółto-zielonym. Kolory to tylko wskazówka, przed podłączeniem zawsze wyłącz bezpiecznik.
Jak podłączyć żyrandol na dwa przewody?
Tylko żyrandol klasy ochronności II, który nie potrzebuje przewodu ochronnego. Przewód fazowy podłącz do fazowego, a neutralny do neutralnego. Jeśli sufit nie ma przewodu ochronnego, żyrandolu klasy I nie podłączaj i zadzwoń po elektryka.
Jak zamontować żyrandol na suficie?
Dobierz hak lub kołek do ciężaru: w betonie kołek z hakiem, na płycie kartonowo-gipsowej kołek do lekkiej oprawy, cięższy żyrandol na profilu nośnym. Żyrandol najpierw powieś, potem podłącz przewody i załóż osłonę.
Jak podłączyć żyrandol na 3 żarówki?
Tak samo jak żyrandol z jedną żarówką, bo ramiona są połączone w środku i do żyrandola prowadzi jedno zasilanie. Inne podłączenie ma tylko żyrandol z dwiema grupami żarówek, który potrzebuje w suficie dwóch przewodów fazowych.
Jak podłączyć żyrandol z dwiema grupami żarówek (włącznik świecznikowy)?
Najpierw wyłącz bezpiecznik. Taki żyrandol ma dwie grupy żarówek i dwa przewody zasilające, a w suficie potrzebuje dwóch przewodów fazowych z włącznika świecznikowego. Każdą grupę podłącz do jednego z nich według instrukcji i zdjęcia dawnego podłączenia, a przy wątpliwościach zadzwoń po elektryka.
Czy mogę sam wymienić żyrandol?
Doświadczony majsterkowicz da radę, gdy w suficie jest gotowe wyprowadzenie, a przewody są wyraźnie oznaczone. Instalacji w ścianie, przewodów aluminiowych ani uszkodzonej izolacji nie ruszaj, tylko zadzwoń po elektryka.
Niech nowy żyrandol świeci bezpiecznie i pięknie wygląda w pokoju!







































