Lawenda wąskolistna
Lavandula angustifolia · Lamiaceae
Inne nazwy: lawenda lekarska, Bławatka, Lavandula officinalis, Czyszczecz
Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia, zwana też lawendą lekarską) to wiecznie zielony półkrzew o srebrzystozielonych liściach i pachnących, fioletowych kłosach. Pochodzi z suchych, skalistych zboczy zachodniego regionu Morza Śródziemnego, dlatego w ogrodzie potrzebuje słońca, przepuszczalnej gleby i oszczędnego podlewania. W polskim klimacie zwykle dobrze znosi mrozy, o ile nie stoi w mokrym podłożu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 0,3–1 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda lawenda wąskolistna
Lawenda wąskolistna to zwarty, kopulasty, wielopędowy półkrzew, który rośnie w umiarkowanym tempie. Jest byliną, a jej liście, zielone, szare lub srebrzyste, zostają na pędach przez cały rok. Roślina rozrasta się na szerokość mniej więcej 40–90 cm.
Małe, dwuwargowe kwiaty tworzą gęste kłosy długości 2–8 cm na cienkich, bezlistnych łodygach. Kwitną na fioletowo, liliowo, różowo lub biało i słodko pachną. Kwitnienie trwa od czerwca do sierpnia. Po kwiatach zawiązują się drobne, mało rzucające się w oczy suche orzeszki.
Lawenda jest ceniona także jako roślina miododajna: chętnie odwiedzają ją pszczoły i motyle, a jelenie zwykle ją omijają.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Lawenda potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej sześciu godzin bezpośredniego światła dziennie. W półcieniu kwitnie słabiej.
Naturalnie rośnie na suchych, nasłonecznionych, skalistych i dobrze przepuszczalnych zboczach wapiennych, więc najlepiej czuje się na rabatach żwirowych, w ogrodach skalnych, w pojemnikach i na balkonie. Dobrze sprawdza się też jako niski żywopłot oraz roślina na kwiat cięty.
Podlewanie i wilgotność
Po ukorzenieniu się lawenda wymaga niewielu zabiegów: podlewaj ją oszczędnie. Podłoże powinno raczej przesychać i nigdy nie powinno być zalane. Roślina bardzo dobrze znosi suszę i lubi niską wilgotność powietrza.
Gleba i przesadzanie
Najlepsza jest bardzo przepuszczalna, uboga gleba, np. piaszczysta, żwirowa lub gliniasto-piaszczysta. Lawenda preferuje odczyn od obojętnego do zasadowego (pH około 6,5–8), choć kwaśniejsze podłoża też toleruje. Na ciężkiej glinie ginie.
Przesadzanie roślin w pojemnikach najlepiej wykonać w kwietniu lub maju.
Nawożenie
Lawenda nie potrzebuje nawożenia albo wymaga go bardzo niewiele. Zbyt żyzna gleba daje bujny wzrost, ale mniej kwiatów, i skraca życie krzaczka.
Przycinanie
Co roku przytnij lawendę lekko po kwitnieniu albo wczesną wiosną i usuń przekwitłe kłosy. Terminy cięcia to kwiecień i sierpień. Nie tnij starych, zdrewniałych, gołych pędów.
Bez regularnego przycinania krzaczek robi się zdrewniały i rzadki.
Sadzenie i siew
Sadź w pełnym słońcu, w miejscu z bardzo dobrym odpływem wody i dobrą cyrkulacją powietrza, co ogranicza plamistość liści. Zalecana rozstawa to około 45 cm.
Rośliny wysadza się do gruntu w kwietniu, maju lub we wrześniu. Nasiona wysiewa się w lutym i marcu pod osłonami (w domu) albo w marcu i kwietniu.
Zimowanie
Lawenda wąskolistna jest mrozoodporna i znosi temperatury do około −25°C, więc w większości Europy zimuje w gruncie. Okres spoczynku przypada na listopad–luty. W mokre zimy zadbaj o bardzo dobry drenaż, a rośliny w pojemnikach chroń przed długotrwałym zaleganiem wody.
Rozmnażanie
Lawendę rozmnaża się z nasion, z sadzonek pędowych oraz przez podział. Rozmnaża się ją od czerwca do sierpnia.
Problemy z uprawą
Obumieranie rośliny od nasady: przyczyną jest zgnilizna korzeni po przelaniu lub w ciężkiej glebie. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.
Plamy na liściach: to grzybowa plamistość liści, która pojawia się przy wilgoci i zagęszczeniu. Popraw przewiewność i usuń porażone pędy.
Zdrewniały, rzadki krzaczek: wynika z braku regularnego cięcia. Przycinaj co roku po kwitnieniu.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty zbiera się w czerwcu i lipcu. Kwiaty i liście są jadalne; kwiaty stosuje się oszczędnie do wypieków, herbat i mieszanek ziół, takich jak zioła prowansalskie.
Kwiaty i liście są tradycyjnie używane w ziołolecznictwie, a olejek eteryczny w aromaterapii i masażu.

















































































