Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Lawenda wąskolistna

Lavandula angustifolia · Lamiaceae

Inne nazwy: lawenda lekarska, Bławatka, Lavandula officinalis, Czyszczecz

Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia, zwana też lawendą lekarską) to wiecznie zielony półkrzew o srebrzystozielonych liściach i pachnących, fioletowych kłosach. Pochodzi z suchych, skalistych zboczy zachodniego regionu Morza Śródziemnego, dlatego w ogrodzie potrzebuje słońca, przepuszczalnej gleby i oszczędnego podlewania. W polskim klimacie zwykle dobrze znosi mrozy, o ile nie stoi w mokrym podłożu.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
0,3–1 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda lawenda wąskolistna

Lawenda wąskolistna to zwarty, kopulasty, wielopędowy półkrzew, który rośnie w umiarkowanym tempie. Jest byliną, a jej liście, zielone, szare lub srebrzyste, zostają na pędach przez cały rok. Roślina rozrasta się na szerokość mniej więcej 40–90 cm.

Małe, dwuwargowe kwiaty tworzą gęste kłosy długości 2–8 cm na cienkich, bezlistnych łodygach. Kwitną na fioletowo, liliowo, różowo lub biało i słodko pachną. Kwitnienie trwa od czerwca do sierpnia. Po kwiatach zawiązują się drobne, mało rzucające się w oczy suche orzeszki.

Lawenda jest ceniona także jako roślina miododajna: chętnie odwiedzają ją pszczoły i motyle, a jelenie zwykle ją omijają.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Lawenda potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej sześciu godzin bezpośredniego światła dziennie. W półcieniu kwitnie słabiej.

Naturalnie rośnie na suchych, nasłonecznionych, skalistych i dobrze przepuszczalnych zboczach wapiennych, więc najlepiej czuje się na rabatach żwirowych, w ogrodach skalnych, w pojemnikach i na balkonie. Dobrze sprawdza się też jako niski żywopłot oraz roślina na kwiat cięty.

Podlewanie i wilgotność

Po ukorzenieniu się lawenda wymaga niewielu zabiegów: podlewaj ją oszczędnie. Podłoże powinno raczej przesychać i nigdy nie powinno być zalane. Roślina bardzo dobrze znosi suszę i lubi niską wilgotność powietrza.

Gleba i przesadzanie

Najlepsza jest bardzo przepuszczalna, uboga gleba, np. piaszczysta, żwirowa lub gliniasto-piaszczysta. Lawenda preferuje odczyn od obojętnego do zasadowego (pH około 6,5–8), choć kwaśniejsze podłoża też toleruje. Na ciężkiej glinie ginie.

Przesadzanie roślin w pojemnikach najlepiej wykonać w kwietniu lub maju.

Nawożenie

Lawenda nie potrzebuje nawożenia albo wymaga go bardzo niewiele. Zbyt żyzna gleba daje bujny wzrost, ale mniej kwiatów, i skraca życie krzaczka.

Przycinanie

Co roku przytnij lawendę lekko po kwitnieniu albo wczesną wiosną i usuń przekwitłe kłosy. Terminy cięcia to kwiecień i sierpień. Nie tnij starych, zdrewniałych, gołych pędów.

Bez regularnego przycinania krzaczek robi się zdrewniały i rzadki.

Sadzenie i siew

Sadź w pełnym słońcu, w miejscu z bardzo dobrym odpływem wody i dobrą cyrkulacją powietrza, co ogranicza plamistość liści. Zalecana rozstawa to około 45 cm.

Rośliny wysadza się do gruntu w kwietniu, maju lub we wrześniu. Nasiona wysiewa się w lutym i marcu pod osłonami (w domu) albo w marcu i kwietniu.

Zimowanie

Lawenda wąskolistna jest mrozoodporna i znosi temperatury do około −25°C, więc w większości Europy zimuje w gruncie. Okres spoczynku przypada na listopad–luty. W mokre zimy zadbaj o bardzo dobry drenaż, a rośliny w pojemnikach chroń przed długotrwałym zaleganiem wody.

Rozmnażanie

Lawendę rozmnaża się z nasion, z sadzonek pędowych oraz przez podział. Rozmnaża się ją od czerwca do sierpnia.

Problemy z uprawą

Obumieranie rośliny od nasady: przyczyną jest zgnilizna korzeni po przelaniu lub w ciężkiej glebie. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.

Plamy na liściach: to grzybowa plamistość liści, która pojawia się przy wilgoci i zagęszczeniu. Popraw przewiewność i usuń porażone pędy.

Zdrewniały, rzadki krzaczek: wynika z braku regularnego cięcia. Przycinaj co roku po kwitnieniu.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty zbiera się w czerwcu i lipcu. Kwiaty i liście są jadalne; kwiaty stosuje się oszczędnie do wypieków, herbat i mieszanek ziół, takich jak zioła prowansalskie.

Kwiaty i liście są tradycyjnie używane w ziołolecznictwie, a olejek eteryczny w aromaterapii i masażu.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy przycinać lawendę wąskolistną?Co roku lekko po kwitnieniu albo wczesną wiosną, usuwając przekwitłe kłosy. Nie tnij starych, gołych, zdrewniałych pędów.
Czy lawenda wąskolistna jest mrozoodporna?Tak, znosi mrozy do około −25°C i w większości Europy zimuje w gruncie. W mokre zimy potrzebuje bardzo dobrego drenażu.
Jak często podlewać lawendę?Oszczędnie. Po ukorzenieniu się podłoże powinno raczej przesychać i nie wolno dopuścić do zalania korzeni.
Dlaczego lawenda mi nie kwitnie albo marnieje?Częste przyczyny to zbyt mało słońca (potrzebuje co najmniej sześciu godzin), zbyt żyzna gleba oraz brak regularnego cięcia. Ciężka glina i nadmiar wody prowadzą do zgnilizny korzeni.
Czy lawendę można uprawiać w doniczce?Tak, nadaje się do pojemników i na balkon. Zadbaj o bardzo przepuszczalne podłoże i chroń ją przed długotrwałym zaleganiem wody zimą.
Jak rozmnożyć lawendę?Z nasion, sadzonek pędowych lub przez podział. Robi się to od czerwca do sierpnia.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony