Nagietek
Calendula officinalis · Asteraceae
Inne nazwy: nagietek lekarski, nagietki, calendula
Nagietek lekarski (Calendula officinalis), zwany też po prostu nagietkiem lub calendulą, to jednoroczna roślina o żółtych i pomarańczowych koszyczkach, kwitnąca od czerwca do października. Uprawa jest łatwa, a roślina sprawdza się na rabacie, w donicy i jako kwiat cięty.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -5 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–80 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Nagietek lekarski – opis rośliny
Nagietek należy do rodziny astrowatych (Asteraceae). Prawdopodobnie pochodzi z południowej Europy (według WCVP z Hiszpanii), ale dokładne pochodzenie zatarła wieloletnia uprawa. Roślina jest zielna i krótkowieczna, zwykle uprawia się ją jako jednoroczną.
Osiąga 30–80 cm wysokości. Tworzy kopiasty, słabo rozgałęziony krzaczek o łodygach wiotkich lub wzniesionych. Liście są zielone, a pachnące kwiaty żółte lub pomarańczowe. Owoce to kolczaste, zakrzywione niełupki, które dojrzewają od późnego lata do jesieni.
Nagietek przyciąga motyle i inne owady zapylające, a gąsienice kilku gatunków ciem żywią się jego liśćmi. Jelenie i króliki nie zgryzają go.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Toleruje lekki cień, ale w zbyt zacienionym miejscu wyciąga się i staje się cienki oraz wiotki. Jeśli roślina robi się wiotka i wyciągnięta, przenieś ją na słoneczne miejsce i uszczykuj końcówki pędów.
Podlewanie nagietka
Podlewaj umiarkowanie i utrzymuj podłoże lekko wilgotne. Nagietek słabo znosi dłuższą suszę, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj go częściej. Unikaj zraszania liści z góry, bo sprzyja to chorobom grzybowym.
Podłoże
Nagietek toleruje większość gleb: uniwersalne, gliniaste, piaszczyste i próchniczne. Najlepiej czuje się w glebie średnio żyznej lub żyznej, wilgotnej, ale przepuszczalnej. Optymalne pH to mniej więcej 6–8.
Nawożenie
Nawoź w maju i czerwcu, czyli na początku sezonu wzrostu i przed pełnią kwitnienia.
Przycinanie i usuwanie przekwitłych kwiatów
Regularnie usuwaj przekwitłe kwiatostany, by roślina kwitła dłużej. Młode rośliny uszczykuj, aby były bardziej krzaczaste. Cięcie przypada w lipcu i sierpniu.
Siew i sadzenie
Nagietek rozmnaża się z nasion. Siew do pojemników w domu przeprowadza się w marcu i kwietniu, mniej więcej 6–8 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Do gruntu wysiewa się go w kwietniu i maju, w okolicy ostatnich przymrozków. Rozsadę sadź na miejsce stałe w maju.
W łagodne zimy można też wysiewać nasiona jesienią. Młode rośliny chroń przed przymrozkami w kwietniu i maju.
Zimowanie
Nagietek nie jest mrozoodporny: znosi najwyżej około -5°C, a typowa zima w tym klimacie sięga -20°C. Dlatego uprawia się go jako roślinę jednoroczną. Chętnie się samosieje, więc często pojawia się ponownie następnego roku. Przed przymrozkami w październiku osłoń rośliny, które jeszcze kwitną. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Jedyną metodą jest siew nasion w kwietniu i maju. Nasiona dojrzewają od późnego lata do jesieni i można je zebrać z przekwitłych koszyczków.
Szkodniki i choroby
Nagietek bywa atakowany przez mszyce, mączliki oraz ślimaki, zarówno nagie, jak i z muszlą. Z chorób pojawiają się mączniak prawdziwy i wirus mozaiki ogórka.
Biały nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Popraw cyrkulację powietrza i unikaj podlewania po liściach. Wiotkie, wyciągnięte pędy oznaczają zwykle zbyt mało światła: przenieś roślinę na słońce i uszczykuj końcówki. Przeżarte siewki to najczęściej robota ślimaków, więc zabezpiecz młode rośliny barierami lub pułapkami.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty zbiera się od czerwca do października. Jadalne są kwiaty, a zwłaszcza płatki, o lekko gorzkim, pikantnym smaku. Dodaje się je do sałatek, używa jako kolorowej ozdoby potraw zamiast szafranu oraz do herbaty.
Nagietek jest też dobrym kwiatem ciętym. Tradycyjnie stosowano go od starożytności jako zioło do pielęgnacji skóry, ran i oczu oraz w olejkach pielęgnacyjnych.
Bezpieczeństwo
Bezpieczna dla kotów i psów- Koty
- Nietrująca
- Psy
- Nietrująca
Nagietek lekarski nie jest toksyczny dla kotów, psów ani ludzi. Dla koni brak danych. Nie wskazano części rośliny ani substancji o działaniu trującym. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

















































































