Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Nagietek

Calendula officinalis · Asteraceae

Inne nazwy: nagietek lekarski, nagietki, calendula

Bezpieczna dla kotów i psów · szczegóły ↓

Nagietek lekarski (Calendula officinalis), zwany też po prostu nagietkiem lub calendulą, to jednoroczna roślina o żółtych i pomarańczowych koszyczkach, kwitnąca od czerwca do października. Uprawa jest łatwa, a roślina sprawdza się na rabacie, w donicy i jako kwiat cięty.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
30–80 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Nagietek lekarski – opis rośliny

Nagietek należy do rodziny astrowatych (Asteraceae). Prawdopodobnie pochodzi z południowej Europy (według WCVP z Hiszpanii), ale dokładne pochodzenie zatarła wieloletnia uprawa. Roślina jest zielna i krótkowieczna, zwykle uprawia się ją jako jednoroczną.

Osiąga 30–80 cm wysokości. Tworzy kopiasty, słabo rozgałęziony krzaczek o łodygach wiotkich lub wzniesionych. Liście są zielone, a pachnące kwiaty żółte lub pomarańczowe. Owoce to kolczaste, zakrzywione niełupki, które dojrzewają od późnego lata do jesieni.

Nagietek przyciąga motyle i inne owady zapylające, a gąsienice kilku gatunków ciem żywią się jego liśćmi. Jelenie i króliki nie zgryzają go.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i światło

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Toleruje lekki cień, ale w zbyt zacienionym miejscu wyciąga się i staje się cienki oraz wiotki. Jeśli roślina robi się wiotka i wyciągnięta, przenieś ją na słoneczne miejsce i uszczykuj końcówki pędów.

Podlewanie nagietka

Podlewaj umiarkowanie i utrzymuj podłoże lekko wilgotne. Nagietek słabo znosi dłuższą suszę, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj go częściej. Unikaj zraszania liści z góry, bo sprzyja to chorobom grzybowym.

Podłoże

Nagietek toleruje większość gleb: uniwersalne, gliniaste, piaszczyste i próchniczne. Najlepiej czuje się w glebie średnio żyznej lub żyznej, wilgotnej, ale przepuszczalnej. Optymalne pH to mniej więcej 6–8.

Nawożenie

Nawoź w maju i czerwcu, czyli na początku sezonu wzrostu i przed pełnią kwitnienia.

Przycinanie i usuwanie przekwitłych kwiatów

Regularnie usuwaj przekwitłe kwiatostany, by roślina kwitła dłużej. Młode rośliny uszczykuj, aby były bardziej krzaczaste. Cięcie przypada w lipcu i sierpniu.

Siew i sadzenie

Nagietek rozmnaża się z nasion. Siew do pojemników w domu przeprowadza się w marcu i kwietniu, mniej więcej 6–8 tygodni przed ostatnimi przymrozkami. Do gruntu wysiewa się go w kwietniu i maju, w okolicy ostatnich przymrozków. Rozsadę sadź na miejsce stałe w maju.

W łagodne zimy można też wysiewać nasiona jesienią. Młode rośliny chroń przed przymrozkami w kwietniu i maju.

Zimowanie

Nagietek nie jest mrozoodporny: znosi najwyżej około -5°C, a typowa zima w tym klimacie sięga -20°C. Dlatego uprawia się go jako roślinę jednoroczną. Chętnie się samosieje, więc często pojawia się ponownie następnego roku. Przed przymrozkami w październiku osłoń rośliny, które jeszcze kwitną. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Jedyną metodą jest siew nasion w kwietniu i maju. Nasiona dojrzewają od późnego lata do jesieni i można je zebrać z przekwitłych koszyczków.

Szkodniki i choroby

Nagietek bywa atakowany przez mszyce, mączliki oraz ślimaki, zarówno nagie, jak i z muszlą. Z chorób pojawiają się mączniak prawdziwy i wirus mozaiki ogórka.

Biały nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Popraw cyrkulację powietrza i unikaj podlewania po liściach. Wiotkie, wyciągnięte pędy oznaczają zwykle zbyt mało światła: przenieś roślinę na słońce i uszczykuj końcówki. Przeżarte siewki to najczęściej robota ślimaków, więc zabezpiecz młode rośliny barierami lub pułapkami.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty zbiera się od czerwca do października. Jadalne są kwiaty, a zwłaszcza płatki, o lekko gorzkim, pikantnym smaku. Dodaje się je do sałatek, używa jako kolorowej ozdoby potraw zamiast szafranu oraz do herbaty.

Nagietek jest też dobrym kwiatem ciętym. Tradycyjnie stosowano go od starożytności jako zioło do pielęgnacji skóry, ran i oczu oraz w olejkach pielęgnacyjnych.

Bezpieczeństwo

Bezpieczna dla kotów i psów
Koty
Nietrująca
Psy
Nietrująca

Nagietek lekarski nie jest toksyczny dla kotów, psów ani ludzi. Dla koni brak danych. Nie wskazano części rośliny ani substancji o działaniu trującym. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać nagietek?Do gruntu nasiona wysiewa się w kwietniu i maju, w okolicy ostatnich przymrozków. W domu można siać w marcu i kwietniu, 6–8 tygodni przed ostatnimi przymrozkami.
Kiedy kwitnie nagietek?Nagietek kwitnie od czerwca do października. Usuwanie przekwitłych kwiatów przedłuża kwitnienie.
Czy nagietek jest jadalny?Tak, jadalne są kwiaty i płatki o lekko gorzkim, pikantnym smaku. Dodaje się je do sałatek, jako ozdobę zamiast szafranu i do herbaty.
Czy nagietek jest trujący dla kotów i psów?Nagietek nie jest toksyczny dla kotów, psów ani ludzi, a dla koni brak danych. To tylko informacja, nie porada weterynaryjna; w razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Czy nagietek przezimuje w ogrodzie?Nie, znosi najwyżej około -5°C, dlatego uprawia się go jako roślinę jednoroczną. Chętnie jednak się samosieje.
Dlaczego nagietek jest wyciągnięty i wiotki?Najczęściej rośnie w zbyt dużym cieniu. Przenieś go na słoneczne miejsce i uszczykuj końcówki pędów.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony