Orlik pospolity
Aquilegia vulgaris · Ranunculaceae
Orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), zwany też po prostu orlikiem, to bylina o zwisających, ostrogowych kwiatach, które pojawiają się w maju i czerwcu. Jest w pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie, a dobrze rośnie zarówno w słońcu, jak i w półcieniu.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–22 °C, min. -40 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 50–90 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Orlik pospolity – opis rośliny
Orlik pospolity to bylina zielna z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Naturalnie występuje w Europie, od Portugalii i Hiszpanii oraz Wysp Brytyjskich po Bałkany, Rumunię i europejską część Rosji. Rośnie na skrajach lasów, polanach, łąkach i wilgotnych użytkach zielonych, zwykle na glebach zasobnych w wapń.
Tworzy luźną kępę liści odziomkowych, nad którą wznoszą się cienkie, rozgałęzione pędy kwiatowe. Roślina osiąga zwykle 50–90 cm wysokości i 30–50 cm szerokości. Liście są podwójnie trójdzielne, o klapowanych listkach, od spodu niebieskawoszare i owłosione. Liście łodygowe są mniejsze i prostsze.
Pochylone kwiaty z ostrogami mają do około 6 cm średnicy, a na jednym pędzie pojawia się ich od 3 do 18. Występują w odcieniach niebieskiego, fioletowego, różowego i bieli, a wiele odmian ogrodowych ma kwiaty pełne. Po przekwitnieniu powstają suche mieszki, które pękają i wysypują drobne, błyszczące, czarne nasiona.
Kwiaty odwiedzają trzmiele o długim języku, choć niektóre trzmiele wygryzają nektar od zewnątrz, przez ostrogi. Orlik nadaje się też na kwiat cięty.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Orlik dobrze rośnie w słońcu i w lekkim cieniu. Tam, gdzie lato bywa gorące, pomaga cień w godzinach popołudniowych. Dobrze sprawdza się na rabatach, na skraju drzew i krzewów oraz w miejscach, gdzie ma przypominać naturalne zarośla i łąki.
Podlewanie
W okresie wzrostu orlik wymaga równomiernie wilgotnej gleby. Więcej wody potrzebuje w czerwcu i lipcu. Zimą trzeba unikać zalegania wody w podłożu. Umiarkowana wilgotność powietrza w zupełności wystarcza.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, próchniczna, przepuszczalna ziemia gliniasta, która jest wilgotna, ale nie mokra. Optymalne pH to mniej więcej 6,0–8,0, więc orlik toleruje też glebę wapienną. Roślina ma głęboki, gruby korzeń i nie lubi przesadzania, dlatego warto od razu wybrać dla niej miejsce na dłużej. Orlik można uprawiać również w pojemnikach.
Nawożenie
Orlik nie ma dużych wymagań pokarmowych. Wystarczy wiosną, w marcu i kwietniu, rozsypać wokół kępy warstwę kompostu.
Przycinanie
Pędy kwiatowe można skrócić po zawiązaniu nasion. Aby odświeżyć ulistnienie, w lipcu można przyciąć całą kępę tuż przy ziemi. Przycinanie pomaga też, gdy liście są porażone przez minujące larwy lub mączniaka.
Sadzenie
Orliki sadzi się wiosną (kwiecień–maj) lub jesienią (wrzesień), tak aby szyjka korzeniowa znalazła się na poziomie gruntu. Gleba powinna być wilgotna i dobrze przepuszczalna. Odstęp między roślinami to około 35 cm.
Zimowanie
Orlik pospolity jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około −40°C, więc typowe polskie zimy nie stanowią dla niego problemu. Zimą nadziemne części zamierają, a wiosną roślina odrasta z karpy. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego. Ważne jest tylko to, by podłoże nie było zimą podmokłe.
Rozmnażanie
Orlik rozmnaża się z nasion lub przez podział. Nasiona można wysiewać w domu w lutym i marcu albo bezpośrednio do gruntu w maju i czerwcu. Podział wykonuje się w marcu lub wrześniu. Ponieważ korzeń źle znosi uszkodzenia, kępę trzeba dzielić ostrożnie.
Szkodniki i choroby
Orlik bywa atakowany przez mszyce, błonkówkę orlikową i minujące larwy. Choroby to mączniak prawdziwy i rdza.
Jasne, kręte korytarze w liściach to ślady minowania. Porażone liście należy usunąć, a roślinę przyciąć. Biały, mączysty nalot na liściach to mączniak, który pojawia się w suchych i zbyt gęstych nasadzeniach. Należy zadbać o przewiewność, podlewać przy samej ziemi i przyciąć porażone części.




































































































