Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Jarzmianka

Astrantia major · Apiaceae

Inne nazwy: jarzmianka większa, astrantia

Jarzmianka, zwana też jarzmianką większą lub astrantią (Astrantia major), to łatwa w uprawie bylina z rodziny selerowatych. Tworzy zwarte kępy i od czerwca do września wydaje drobne, baldachowate kwiatostany. W polskim klimacie zimuje w gruncie bez osłon.

Światło
Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
40–90 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda jarzmianka

Jarzmianka większa to bylina tworząca zwartą kępę o prostych, słabo rozgałęzionych pędach. Zwykle osiąga 40–90 cm wysokości i 30–45 cm szerokości. Liście odziomkowe wyrastają na ogonkach o długości 10–20 cm. Mają od 3 do 7 ząbkowanych klap i mierzą 8–15 cm. Liści łodygowych jest niewiele, są siedzące, czyli wyrastają bezpośrednio z pędu.

Drobne zielonkawobiałe kwiaty zebrane są w baldachowate kwiatostany o średnicy 2–3 cm. Otaczają je papierowate, czerwonawe lub białe podsadki, które nadają roślinie charakterystyczny wygląd. Kwitnienie trwa od czerwca do września. W naturze gatunek rośnie od Pirenejów i Alp przez Karpaty i Bałkany aż po Kaukaz. Zasiedla górskie łąki, polany leśne i brzegi potoków, zwykle na glebach wapiennych.

Kwiaty chętnie odwiedzają owady, głównie chrząszcze, więc roślina nadaje się do ogrodu przyjaznego zapylaczom.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Jarzmianka dobrze czuje się w półcieniu, jeśli ma wilgotne podłoże. Znosi też słońce, pod warunkiem że gleba nie przesycha. Najlepiej sprawdza się w rabatach bylinowych, przy oczkach wodnych i w miejscach, które przypominają jej naturalne siedliska: wilgotne łąki i brzegi strumieni.

Podlewanie

Podłoże powinno być równomiernie wilgotne. Dotyczy to zwłaszcza stanowisk słonecznych. Więcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, czyli w czasie kwitnienia i letnich upałów.

Gleba

Jarzmianka lubi żyzną, próchniczną glebę gliniastą, która dobrze zatrzymuje wodę, a jednocześnie jest przepuszczalna. Najlepiej, gdy zawiera wapń. Odpowiedni odczyn to pH około 6,5–8.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego. Na żyznej glebie to zwykle wystarcza.

Sadzenie i siew

Sadzonki z doniczek najlepiej wysadzać do gruntu w kwietniu, maju lub we wrześniu. Rośliny sadzi się w odległości odpowiadającej szerokości kępy, czyli około 30–45 cm.

Nasiona można wysiewać w marcu, październiku i listopadzie.

Zimowanie

Jarzmianka jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrywania. Zimą część nadziemna zamiera, a roślina odrasta z pąków tuż przy ziemi. Okres spoczynku przypada na miesiące od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Najprościej rozmnażać jarzmiankę przez podział kęp. Dobre terminy to marzec i wrzesień. Roślina ma krótkie, płożące kłącze, które tworzy kępy dzięki pąkom tuż przy powierzchni gleby, więc dzieli się je łatwo.

Można ją też rozmnażać z nasion wysiewanych w terminach podanych wyżej.

Cięte kwiaty

Jarzmianka nadaje się na kwiat cięty. Pędy z kwiatostanami warto ścinać w czerwcu i lipcu. W ogrodzie jej białe, różowe lub czerwone kwiatostany pasują do naturalistycznych rabat.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy kwitnie jarzmianka większa?Jarzmianka kwitnie od czerwca do września. Kwiaty są drobne, zielonkawobiałe, zebrane w baldachy otoczone papierowatymi podsadkami.
Czy jarzmianka zimuje w gruncie?Tak, jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrywania na zimę. Część nadziemna zamiera, a wiosną roślina odrasta.
Jakie stanowisko lubi jarzmianka?Najlepiej czuje się w półcieniu na wilgotnej glebie. Słońce znosi, jeśli podłoże nie przesycha.
Jak rozmnożyć jarzmiankę?Najłatwiej przez podział kęp w marcu lub wrześniu. Można też wysiewać nasiona w marcu, październiku lub listopadzie.
Czy jarzmianka nadaje się na kwiat cięty?Tak, nadaje się na kwiat cięty. Pędy warto ścinać w czerwcu i lipcu.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony