Karłatka niska
Chamaerops humilis · Arecaceae
Inne nazwy: chamerops niski, palma chamerops, karłatka, karłowa palma
Karłatka niska (chamerops niski) to wolno rosnąca, zimozielona palma o sztywnych, srebrzystoniebieskawych wachlarzach liści. Dobrze znosi suszę i pełne słońce, więc latem świetnie sprawdza się na balkonie i tarasie. W polskich warunkach zimuje jednak w pomieszczeniu, w jasnym i chłodnym miejscu bez mrozu.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–30 °C, min. -12 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 2–5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda karłatka niska
Chamaerops humilis, zwana też palmą chamerops, należy do rodziny arekowatych. Jest wieloletnia i zimozielona. Naturalnie rośnie w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego: w południowej Portugalii i Hiszpanii, na Balearach, w południowej Francji, we Włoszech z Sycylią i Sardynią, na Malcie oraz w Afryce Północnej od Maroka po Libię. Zasiedla suche zarośla, skaliste zbocza i wybrzeża, a po pożarze potrafi odbić z podziemnych kłączy.
Tworzy krzewiastą, wielopienną kępę. Osiąga 2–5 m wysokości i 1,8–4 m szerokości, ale rośnie wolno. Jeśli zależy ci na jednym pniu, usuwaj odrosty. Liście są sztywne, wachlarzowate, do około 1,5 m długości, z 10–20 głęboko podzielonymi segmentami, w kolorze od niebieskozielonego po srebrzysty. Osadzone są na długich ogonkach z ostrymi kolcami.
Wiosną, w kwietniu i maju, pojawiają się drobne żółte kwiaty w krótkich, gęstych kwiatostanach, częściowo ukrytych wśród liści. Rośliny są zwykle rozdzielnopłciowe. Jesienią dojrzewają owoce wielkości 1–3 cm, zielone, potem żółte, pomarańczowe, czerwone lub brązowe, z jednym twardym nasieniem.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Karłatka lubi pełne słońce i dużo jasnego światła, dzięki któremu zachowuje zwarty pokrój. Znosi półcień, ale w zbyt cienistym miejscu robi się luźna i wyciągnięta. Najlepiej czuje się w temperaturze 15–30°C, więc w ciepłe miesiące warto ją wystawić na słoneczny balkon lub taras.
Podlewanie i wilgotność
To roślina o niskich potrzebach wodnych i dużej odporności na suszę. Zaraz po posadzeniu podlewaj ją umiarkowanie, później rzadko. Nieco więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Najgorsze jest przelanie, bo prowadzi do gnicia korzeni. Niska wilgotność powietrza zwykle jej nie przeszkadza.
Podłoże i przesadzanie
Odpowiada jej każde dobrze przepuszczalne podłoże o pH 6,0–8,0: uniwersalne, piaszczyste, gliniaste lub żwirowe. Do donic przygotuj mieszankę z dodatkiem piasku lub perlitu. Przesadzaj ją co 2–3 lata, w kwietniu lub maju, do głębokiej, ciężkiej donicy. Z korzeniami obchodź się ostrożnie.
Nawożenie
Używaj nawozu o powolnym uwalnianiu, przeznaczonego do palm. Stosuj go wiosną i na początku lata, od kwietnia do lipca.
Przycinanie
Usuwaj tylko zaschnięte liście, najlepiej w kwietniu lub maju. Odrosty wycinaj wyłącznie wtedy, gdy chcesz uformować jeden pień. Pracuj w rękawicach, bo ogonki liściowe mają ostre kolce.
Sadzenie i wystawianie na zewnątrz
Palmę sadź w pełnym słońcu, w przepuszczalnym podłożu, i zostaw jej miejsce na rozrastającą się kępę. W Polsce typowe zimowe minimum to około -20°C, a roślina przetrwa najwyżej około -12°C. Dlatego nie nadaje się do gruntu na stałe i najlepiej uprawiaj ją w donicy. Na zewnątrz wystawiaj ją w maju lub czerwcu.
Zimowanie
Chroń ją przed mrozem od października do marca. Karłatkę uprawianą w donicy przenieś do jasnego, chłodnego pomieszczenia bez mrozu. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego i wtedy roślina rośnie najmniej.
Rozmnażanie
Karłatkę możesz rozmnażać z nasion, przez podział kępy lub z odrostów. Nasiona wysiewaj w marcu i kwietniu, a w pomieszczeniu już w lutym i marcu. Podział i oddzielanie odrostów najlepiej wykonaj w kwietniu lub maju.
Najczęstsze problemy
Gnijąca podstawa lub żółknące liście oznaczają zwykle zbyt obfite podlewanie albo słaby drenaż. Ogranicz wodę i popraw odpływ. Wyciągnięte, luźne pędy to znak, że roślina dostaje za mało światła, więc przenieś ją w słoneczniejsze miejsce. Lepkie liście lub pajęczynki wskazują na tarczniki lub przędziorki w pomieszczeniu. Przetrzyj liście i zastosuj mydło insektycydowe. Zagrażać mogą też wełnowce, a z chorób zgnilizna korzeni i pnia.








































































































