Morela
Prunus armeniaca · Rosaceae
Inne nazwy: morela pospolita, drzewo morelowe, Armeniaca
Morela, zwana też morelą pospolitą lub drzewem morelowym, to wieloletnie drzewo owocowe o pachnących kwiatach, które otwierają się jeszcze przed liśćmi. W naszym klimacie jest odporna na mróz, ale jej największym wrogiem są późne przymrozki w czasie kwitnienia. Dobre stanowisko i odpowiednia odmiana decydują o tym, czy drzewo będzie owocować.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 4,5–12 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda morela
Morela (Prunus armeniaca) należy do rodziny różowatych. To drzewo liściaste i wieloletnie, o umiarkowanym tempie wzrostu. Tworzy szeroką, gęstą, rozłożystą koronę z nisko osadzonymi gałęziami, a jej szerokość to zwykle od 4,5 do 12 m.
Liście są jajowate, drobno piłkowane, zielone, mają 5–9 cm długości, zaokrągloną nasadę i zaostrzony koniec. Przy nasadzie blaszki widać dwa małe gruczoły.
Pachnące, pięciopłatkowe kwiaty mają 2–4 cm średnicy i wyrastają pojedynczo lub parami przed rozwojem liści. Są białe lub różowe, a kwitną w marcu i kwietniu. Morela pochodzi z Azji Środkowej i Chin, ale zasięg jej naturalnego występowania zatarła wczesna uprawa. Wczesne kwiaty są pokarmem dla zapylaczy i motyli, a owoce chętnie zjadają drobne ssaki.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Morela potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze owocuje. Wybierz miejsce osłonięte i wolne od przymrozków. Unikaj zagłębień terenu, w których zbiera się zimne powietrze.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Podlewaj regularnie młode drzewo, które się zakorzenia, oraz w czasie rozwoju owoców, ale nie dopuszczaj do zalania korzeni. Więcej wody potrzeba w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Gleba
Morela rośnie w żyznej, dobrze przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej glebie. Znosi glebę gliniastą, piaszczystą i zasadową, ale najlepiej czuje się na podłożu o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego, czyli w przybliżeniu pH 6,0–8,0.
Nawożenie
Nawóz podaj wczesną wiosną, w marcu, zanim drzewo ruszy z wegetacją.
Cięcie
Morela wymaga regularnego cięcia, które służy zdrowiu drzewa i jakości owoców. Tnij ją w lipcu i sierpniu, bo latem choroby trudniej dostają się do ran. Najlepiej wybrać suchą pogodę i usuwać porażone drewno.
Sadzenie
Morelę sadzi się w marcu, kwietniu, październiku lub listopadzie. Wybierz osłonięte miejsce bez przymrozków, poza zagłębieniami terenu. Zachowaj co najmniej 3 m odstępu od ścieżek i rur, ponieważ drzewo mocno się rozrasta.
Zimowanie i przymrozki
Morela jest odporna na mróz i znosi mniej więcej do −25°C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie sięgają około −20°C. Zimą, w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu, drzewo odpoczywa i nie wymaga zabiegów.
Zagrożeniem są późne przymrozki, bo wczesne kwiaty łatwo przemarzają. Szczególną uwagę poświęć marcowi i kwietniowi. Wybieraj odmiany kwitnące późno i sadź drzewo w osłoniętym miejscu.
Rozmnażanie
Morelę rozmnaża się przez szczepienie lub z nasion. Odpowiedni czas na rozmnażanie to lipiec i sierpień.
Choroby i problemy
Do najczęstszych chorób moreli należą brunatna zgnilizna drzew pestkowych, rak bakteryjny, dziurkowatość liści i gumoza.
Utrata kwiatów lub młodych owoców: przyczyną jest zwykle późny przymrozek wiosenny. Sadź drzewo w osłoniętym miejscu i wybieraj odmiany kwitnące późno.
Sączenie się gumy i zamierające gałęzie: to objaw raka lub choroby grzybowej. Tnij w suchą letnią pogodę i usuwaj porażone drewno.
Gnijące owoce: to brunatna zgnilizna. Usuwaj zmumifikowane owoce i popraw przewiewność korony.
Zbiór i wykorzystanie
Owoce zbiera się w lipcu i sierpniu. Jadalny jest miąższ owoców: można go jeść na surowo, suszyć, przetwarzać lub gotować na dżem. Pestek nie wolno rozgryzać ani jeść, bo zawierają związki cyjanowe.
Bezpieczeństwo
Toksyczne dla kotów i psów- Koty
- Trująca
- Psy
- Trująca
- Konie
- Trująca
Morela jest trująca dla kotów, psów, koni i ludzi. Toksyczne są nasiona, liście i łodygi, a substancją odpowiedzialną są glikozydy cyjanogenne. Objawy to zatrucie cyjankiem: jasnoczerwone dziąsła, rozszerzone źrenice, utrudniony oddech, zadyszka i wstrząs. Najbardziej niebezpieczne są zwiędnięte liście. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

















































































