Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Morela

Prunus armeniaca · Rosaceae

Inne nazwy: morela pospolita, drzewo morelowe, Armeniaca

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Morela, zwana też morelą pospolitą lub drzewem morelowym, to wieloletnie drzewo owocowe o pachnących kwiatach, które otwierają się jeszcze przed liśćmi. W naszym klimacie jest odporna na mróz, ale jej największym wrogiem są późne przymrozki w czasie kwitnienia. Dobre stanowisko i odpowiednia odmiana decydują o tym, czy drzewo będzie owocować.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
4,5–12 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda morela

Morela (Prunus armeniaca) należy do rodziny różowatych. To drzewo liściaste i wieloletnie, o umiarkowanym tempie wzrostu. Tworzy szeroką, gęstą, rozłożystą koronę z nisko osadzonymi gałęziami, a jej szerokość to zwykle od 4,5 do 12 m.

Liście są jajowate, drobno piłkowane, zielone, mają 5–9 cm długości, zaokrągloną nasadę i zaostrzony koniec. Przy nasadzie blaszki widać dwa małe gruczoły.

Pachnące, pięciopłatkowe kwiaty mają 2–4 cm średnicy i wyrastają pojedynczo lub parami przed rozwojem liści. Są białe lub różowe, a kwitną w marcu i kwietniu. Morela pochodzi z Azji Środkowej i Chin, ale zasięg jej naturalnego występowania zatarła wczesna uprawa. Wczesne kwiaty są pokarmem dla zapylaczy i motyli, a owoce chętnie zjadają drobne ssaki.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i światło

Morela potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze owocuje. Wybierz miejsce osłonięte i wolne od przymrozków. Unikaj zagłębień terenu, w których zbiera się zimne powietrze.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Podlewaj regularnie młode drzewo, które się zakorzenia, oraz w czasie rozwoju owoców, ale nie dopuszczaj do zalania korzeni. Więcej wody potrzeba w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Morela rośnie w żyznej, dobrze przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej glebie. Znosi glebę gliniastą, piaszczystą i zasadową, ale najlepiej czuje się na podłożu o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego, czyli w przybliżeniu pH 6,0–8,0.

Nawożenie

Nawóz podaj wczesną wiosną, w marcu, zanim drzewo ruszy z wegetacją.

Cięcie

Morela wymaga regularnego cięcia, które służy zdrowiu drzewa i jakości owoców. Tnij ją w lipcu i sierpniu, bo latem choroby trudniej dostają się do ran. Najlepiej wybrać suchą pogodę i usuwać porażone drewno.

Sadzenie

Morelę sadzi się w marcu, kwietniu, październiku lub listopadzie. Wybierz osłonięte miejsce bez przymrozków, poza zagłębieniami terenu. Zachowaj co najmniej 3 m odstępu od ścieżek i rur, ponieważ drzewo mocno się rozrasta.

Zimowanie i przymrozki

Morela jest odporna na mróz i znosi mniej więcej do −25°C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie sięgają około −20°C. Zimą, w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu, drzewo odpoczywa i nie wymaga zabiegów.

Zagrożeniem są późne przymrozki, bo wczesne kwiaty łatwo przemarzają. Szczególną uwagę poświęć marcowi i kwietniowi. Wybieraj odmiany kwitnące późno i sadź drzewo w osłoniętym miejscu.

Rozmnażanie

Morelę rozmnaża się przez szczepienie lub z nasion. Odpowiedni czas na rozmnażanie to lipiec i sierpień.

Choroby i problemy

Do najczęstszych chorób moreli należą brunatna zgnilizna drzew pestkowych, rak bakteryjny, dziurkowatość liści i gumoza.

Utrata kwiatów lub młodych owoców: przyczyną jest zwykle późny przymrozek wiosenny. Sadź drzewo w osłoniętym miejscu i wybieraj odmiany kwitnące późno.

Sączenie się gumy i zamierające gałęzie: to objaw raka lub choroby grzybowej. Tnij w suchą letnią pogodę i usuwaj porażone drewno.

Gnijące owoce: to brunatna zgnilizna. Usuwaj zmumifikowane owoce i popraw przewiewność korony.

Zbiór i wykorzystanie

Owoce zbiera się w lipcu i sierpniu. Jadalny jest miąższ owoców: można go jeść na surowo, suszyć, przetwarzać lub gotować na dżem. Pestek nie wolno rozgryzać ani jeść, bo zawierają związki cyjanowe.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Morela jest trująca dla kotów, psów, koni i ludzi. Toksyczne są nasiona, liście i łodygi, a substancją odpowiedzialną są glikozydy cyjanogenne. Objawy to zatrucie cyjankiem: jasnoczerwone dziąsła, rozszerzone źrenice, utrudniony oddech, zadyszka i wstrząs. Najbardziej niebezpieczne są zwiędnięte liście. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sadzić morelę?Morelę sadzi się w marcu, kwietniu, październiku lub listopadzie. Wybierz osłonięte miejsce bez przymrozków i zostaw co najmniej 3 m od ścieżek i rur.
Kiedy przycinać morelę?Najlepiej w lipcu i sierpniu, w suchą pogodę. Latem choroby trudniej wnikają przez rany, a porażone drewno należy usunąć.
Czy morela przetrwa zimę w Polsce?Tak, drzewo jest odporne na mróz i znosi mniej więcej do −25°C. Problemem są późne przymrozki, które niszczą wczesne kwiaty, dlatego wybieraj odmiany kwitnące późno i osłonięte stanowisko.
Dlaczego morela nie owocuje albo gubi kwiaty?Najczęstszą przyczyną jest późny przymrozek wiosenny, który niszczy kwiaty i młode owoce. Morela potrzebuje też pełnego słońca, żeby dobrze owocować.
Czy pestki moreli są trujące?Tak, pestki zawierają związki cyjanowe i nie wolno ich rozgryzać ani jeść. Jadalny jest tylko miąższ owoców.
Kiedy zbiera się morele?Owoce zbiera się w lipcu i sierpniu. W tym czasie, a także w czerwcu, drzewo potrzebuje więcej wody.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony