Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Naparstnica

Digitalis purpurea · Plantaginaceae

Inne nazwy: naparstnica purpurowa, naparstnice

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Naparstnica (naparstnica purpurowa, Digitalis purpurea) to roślina dwuletnia, która w drugim roku wytwarza wysokie kwiatostany z dzwonkowatych kwiatów. Jest łatwa w uprawie, dobrze znosi polskie zimy i chętnie się wysiewa. Cała roślina jest jednak trująca, co trzeba uwzględnić przy wyborze miejsca.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda naparstnica

Naparstnica purpurowa należy do rodziny babkowatych (Plantaginaceae). Jest rośliną zielną o dwuletnim cyklu życia. W pierwszym roku tworzy niską rozetę liściową, a w drugim wyrasta z niej wzniesiony pęd kwiatowy.

Liście rozety są duże, szarozielone, owłosione i filcowate, mają 10–35 cm długości i karbowany brzeg. Liście na łodydze są mniejsze i wyrastają skrętolegle. Na początku lata pojawia się wysoki, jednostronny grono z zwisających, rurkowatych dzwonków, plamkowanych od wewnątrz. Kwiaty bywają purpurowe, różowe, białe, kremowe lub żółte i nie pachną. Po kwitnieniu powstają torebki, które pękają i uwalniają mnóstwo drobnych nasion.

Naturalnie rośnie w zachodniej Europie i w Maroku, na polanach leśnych, wrzosowiskach, w żywopłotach oraz na kwaśnych, zaburzonych glebach. Pszczoły wchodzą do kwiatów po nektar, więc roślina jest wartościowa dla zapylaczy.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w półcieniu, z cieniem po południu. Znosi także pełne słońce, ale tylko wtedy, gdy gleba stale pozostaje wilgotna. Roślina ma niską odporność na suszę, dlatego miejsca suche i nagrzewające się nie są dla niej dobre.

Przy sadzeniu warto pamiętać, że rozeta rozrasta się na szerokość około 30–60 cm.

Podlewanie

Glebę utrzymuj równomiernie wilgotną. Niedobór wody osłabia kwitnienie. Wody potrzeba więcej od maja do sierpnia, czyli w okresie wzrostu, kwitnienia i po nim.

Podłoże

Naparstnica lubi glebę wilgotną, a jednocześnie przepuszczalną, bogatą w próchnicę. Sprawdza się gleba próchniczna lub gliniasta o odczynie kwaśnym do lekko kwaśnego, w przybliżeniu pH 5,0–6,5.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, gdy roślina rusza z wegetacją. Gleba powinna pozostać zasobna w materię organiczną.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewa się od maja do lipca. Rozety można wysadzać na miejsce stałe w kwietniu, maju oraz we wrześniu i październiku, w półcieniu. Zalecana rozstawa to około 40 cm.

W pierwszym roku naparstnica nie zakwitnie. To normalne przy roślinie dwuletniej, trzeba poczekać do drugiego roku.

Przycinanie

Przekwitłe kwiatostany usuwa się po kwitnieniu, zwykle w lipcu i sierpniu, aby ograniczyć liczbę siewek. Jeśli chcesz, by kolonia utrzymała się w ogrodzie, zostaw kilka pędów do wysypania nasion.

Naparstnica wysiewa się bardzo chętnie i poza Europą zadomowiła się w wielu regionach, więc warto kontrolować samosiewy.

Zimowanie

Roślina jest mrozoodporna, wytrzymuje do około -25°C. Rozeta z pierwszego roku zimuje w gruncie bez osłon. Część nadziemna zamiera, a okres spoczynku przypada na listopad–luty.

Rozmnażanie

Naparstnicę rozmnaża się z nasion, które wysiewa się od maja do lipca. Roślina sama też się wysiewa, jeśli zostawisz dojrzewające torebki.

Problemy i szkodniki

Brak kwiatów w pierwszym roku wynika z dwuletniego cyklu życia, więc wystarczy poczekać do drugiego roku. Słabe kwitnienie to zwykle skutek suszy, dlatego pilnuj wilgotności gleby.

Plamistość liści ma podłoże grzybowe. Warto poprawić przewiewność nasadzenia i usunąć porażone liście. Roślina bywa też atakowana przez mączniaka prawdziwego oraz szkodniki: mszyce, guniaki japońskie i wełnowce.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca

Naparstnica jest trująca dla ludzi (silnie trująca), kotów, psów i koni. Toksyczne są liście, kwiaty i nasiona. Zawierają glikozydy nasercowe, w tym digitoksynę i digoksynę. Objawy zatrucia to zaburzenia rytmu serca, wymioty, biegunka, osłabienie, niewydolność serca i możliwa śmierć. Z naparstnicy pozyskuje się lek nasercowy digoksynę, który do medycyny wprowadził William Withering w 1785 roku. Bez nadzoru lekarza roślina jest niebezpieczna. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego naparstnica nie zakwitła w pierwszym roku?Naparstnica jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku tworzy tylko rozetę liści, a pęd kwiatowy wyrasta w drugim roku.
Kiedy kwitnie naparstnica purpurowa?Kwitnie w czerwcu i lipcu, w drugim roku życia.
Czy naparstnica jest trująca?Tak, jest silnie trująca dla ludzi i trująca dla kotów, psów i koni. Toksyczne są liście, kwiaty i nasiona. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub weterynarzem.
Kiedy siać naparstnicę?Nasiona wysiewa się od maja do lipca. Rozety można przesadzać na miejsce stałe wiosną lub jesienią.
Czy naparstnica zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporna do około -25°C, a rozeta z pierwszego roku zimuje w ziemi.
Jak ograniczyć samosiew naparstnicy?Usuń przekwitłe kwiatostany po kwitnieniu. Jeśli chcesz zachować kolonię, zostaw kilka pędów do wysypania nasion.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony