Jasnota plamista
Lamium maculatum · Lamiaceae
Inne nazwy: jasnota
Jasnota plamista to bylina okrywowa, która szybko zarasta cieniste miejsca pod drzewami i krzewami. Ma srebrzyste liście i kwitnie długo, od kwietnia do września. Jest łatwa w uprawie, ale trzeba pilnować jej ekspansji.
- Światło
- Półcień, Cień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–22 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–30 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda jasnota plamista
Jasnota plamista (Lamium maculatum), nazywana też po prostu jasnotą, należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). To bylina, w łagodne zimy półzimozielona. Tworzy płożące, rozrastające się kobierce, a jej pędy ukorzeniają się w trakcie wzrostu. Rośnie szybko i może osiągnąć 30–60 cm szerokości.
Liście są naprzeciwległe, miękko owłosione, jajowate do sercowatych, długości 2–10 cm, z zaokrąglonymi ząbkami. Często mają srebrną plamę lub pasek pośrodku. Występują odmiany zielone, srebrzyste i barwnie pstre.
Kwiaty mają 2–3 cm, są dwuwargowe i zebrane w okółki na końcach pędów oraz w górnych kątach liści. Górna warga jest hełmiasta, różowa lub purpurowa, dolna jaśniejsza, z purpurowymi kropkami. Spotyka się też odmiany o białych kwiatach. Odwiedzają je pszczoły, a roślina jest odporna na zgryzanie przez jelenie.
W naturze rośnie w Europie i w umiarkowanej Azji, na wilgotnych, żyznych glebach łąk i lasów, od nizin do około 1500 m n.p.m.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w półcieniu i w cieniu. Zbyt dużo słońca przypala liście. Sadź ją w miejscach, gdzie nikt nie będzie jej deptał, na przykład pod drzewami, po północnej stronie domu lub na cienistych rabatach.
Pamiętaj, że w sprzyjających warunkach roślina rozrasta się bardzo szybko i może stać się inwazyjna. Wybierz miejsce, w którym będzie mogła swobodnie rosnąć, albo regularnie ograniczaj jej zasięg.
Podlewanie
Gleba powinna być równomiernie wilgotna. Jasnota toleruje krótkotrwałe przesuszenie, ale gdy ziemia wyschnie, brzegi liści brązowieją i zasychają. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Gleba i przesadzanie
Odpowiednia jest gleba zwykła lub próchniczna, wilgotna, ale przepuszczalna, o odczynie pH mniej więcej 5,5–8. Unikaj ziemi zbitej i podmokłej.
Roślinę w pojemniku przesadza się w kwietniu lub we wrześniu.
Nawożenie
Jeśli nawozisz jasnotę, zrób to w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Po kwitnieniu albo podczas letnich upałów, czyli w lipcu i sierpniu, przytnij pędy mocno. Zabieg odmładza kobierzec i zasłania łyse place, bo roślina wypuszcza wtedy nowe liście.
Sadzenie
Sadzonki najlepiej sadzić w kwietniu, maju lub wrześniu. Dla szybkiego zadarnienia sadź je co 15–25 cm, w cieniu, z dala od ścieżek, po których się chodzi. Przy takim rozstawie rośliny zwykle zwierają się w jeden dywan w krótkim czasie.
Zimowanie
Jasnota jest mrozoodporna i zimuje w gruncie bez osłon. W łagodne zimy liście pozostają zielone, a po lekkim przymrozku roślina odbija wiosną. Czas spoczynku przypada na styczeń, luty i grudzień.
Rozmnażanie
Najłatwiej rozmnażać ją przez podział kęp. Można też użyć sadzonek pędowych albo odkładów, bo pędy same się ukorzeniają. Najlepsze terminy to kwiecień, maj i wrzesień.
Problemy
Brązowe, przypalone brzegi liści wynikają z przesuszenia gleby lub zbyt ostrego słońca. Podlej roślinę i przesuń ją albo ocień.
Letnie łyse place pojawiają się przy upałach i dużej wilgotności. Wystarczy przyciąć pędy, by pobudzić nowe ulistnienie.
Z szkodników mogą pojawić się mszyce i ślimaki.






































































































