Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Jasnota biała

Lamium album · Lamiaceae

Inne nazwy: jasnota biała zioło

Jasnota biała (Lamium album) to mrozoodporna bylina, która tworzy z czasem zwarte płaty i dobrze sprawdza się jako roślina okrywowa. Jej białe kwiaty od wiosny do jesieni odwiedzają trzmiele i inne pszczoły. W sklepach bywa szukana także pod nazwami „lamium album” lub „jasnota biała zioło”.

Światło
Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
20–70 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda jasnota biała

Jasnota biała to bylina o pokroju zielnym, z płożącymi się kłączami, które z czasem tworzą kępy i płaty. Pędy są wzniesione, czterokanciaste i osiągają od 20 do 70 cm wysokości.

Liście są trójkątnie jajowate, miękko owłosione, o piłkowanych brzegach i długości 3–8 cm. Przypominają liście pokrzywy, ale nie parzą. Białe, dwuwargowe kwiaty mają 1,5–2,5 cm długości i siedzą w okółkach na górnej części pędu. Kwitnie od kwietnia do września. Po kwitnieniu powstają cztery drobne rozłupki ukryte w trwałym kielichu.

W naturze rośnie na wilgotnej, żyznej glebie: na skrajach lasów, w żywopłotach, na łąkach i przy drogach. Występuje w całej Europie i w strefie umiarkowanej Azji, od Irlandii po Japonię.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Jasnota biała rośnie zarówno w pełnym słońcu, jak i w lekkim cieniu, a najlepiej czuje się w półcieniu. To roślina łatwa w uprawie, odpowiednia do naturalistycznych rabat, pod żywopłoty i na obrzeża ogrodu. Dobrze wypełnia miejsca, w których ma dość przestrzeni, by się rozrastać.

Podlewanie

Wymagania wodne są umiarkowane. Jasnota lubi glebę stale lekko wilgotną, ale krótkie okresy suszy znosi bez problemu. Podlewaj ją więc w czasie dłuższych upałów, a poza tym pozwól jej korzystać z naturalnych opadów.

Gleba i dzielenie kęp

Najlepsza jest żyzna, bogata w składniki odżywcze, próchniczna ziemia gliniasta, wilgotna, ale przepuszczalna. Odczyn powinien wynosić mniej więcej pH 5,8–7,5.

Jasnota zwykle nie jest uprawiana w doniczkach. Rozrośnięte płaty dzieli się wiosną lub jesienią.

Sadzenie

Sadź wiosną (marzec, kwiecień) lub jesienią (wrzesień, październik). W małym ogrodzie ogranicz rozrost płożących kłączy, na przykład obrzeżem wkopanym w ziemię, bo roślina szybko zajmuje kolejne miejsca.

Przycinanie

Po kwitnieniu lub jesienią, w październiku, przytnij pędy. Zabieg porządkuje kępę i pomaga ograniczyć rozrastanie się rośliny.

Zimowanie

Jasnota biała jest w pełni mrozoodporna. Zimą jej nadziemne części zamierają, a roślina odpoczywa mniej więcej od listopada do lutego. Wiosną odbija z kłączy, więc na zimę nie potrzebuje osłony.

Rozmnażanie

Najprościej rozmnażać ją przez podział kęp lub kłączy, wiosną (marzec, kwiecień) albo we wrześniu. Można też wysiewać nasiona w marcu, wrześniu lub październiku.

Zbiór i zastosowanie

Młode pędy i liście zbiera się od marca do maja i jada po ugotowaniu jako warzywo.

Destylaty z kwiatów tradycyjnie stosowano na poprawę humoru i cery.

Roślina jest też cenna dla owadów: trzmiele i inne pszczoły o długich języczkach korzystają z niej jako z wczesnego źródła nektaru i pyłku, stąd nazwa „pszczela pokrzywa”.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy jasnota biała jest mrozoodporna?Tak, jest w pełni mrozoodporna. Zimą jej nadziemne części zamierają, a wiosną roślina odbija z kłączy.
Kiedy kwitnie jasnota biała?Kwitnie od kwietnia do września. Białe kwiaty rosną w okółkach na górnej części pędów.
Czy jasnota biała parzy jak pokrzywa?Nie, mimo że jej liście przypominają liście pokrzywy, nie parzą.
Jak ograniczyć rozrastanie się jasnoty białej?Przycinaj ją po kwitnieniu lub jesienią i ogranicz rozrost płożących kłączy, zwłaszcza w małym ogrodzie. Rozrośnięte płaty można dzielić wiosną lub jesienią.
Kiedy zbierać jasnotę białą?Młode pędy i liście zbiera się od marca do maja. Jada się je po ugotowaniu jako warzywo.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony