Fiołek wonny
Viola odorata · Violaceae
Inne nazwy: fiołek pachnący
Fiołek wonny, czyli Viola odorata, zwany też fiołkiem pachnącym, to niska bylina okrywowa o aromatycznych kwiatach, które pojawiają się wczesną wiosną. Dobrze znosi polskie mrozy, rośnie szybko i łatwo tworzy zwarty kobierzec w półcieniu. Jest prosty w uprawie, ale trzeba go pilnować, bo chętnie się rozrasta.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–20 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda fiołek wonny
Fiołek wonny tworzy niską, luźną rozetę o wysokości zwykle 10–20 cm. Przez długie rozłogi rozrasta się w gęstą matę o szerokości mniej więcej 20–60 cm. Rośnie szybko.
Liście są ciemnozielone, sercowate, o karbowanych brzegach, zebrane w przyziemną rozetę. Z wierzchu bywają lekko owłosione i często pomarszczone.
Pachnące kwiaty o pięciu płatkach i z ostrogą mają około 1,5 cm średnicy i wyrastają pojedynczo. Mają barwę fioletową, ciemnofioletową lub białą. Kwitnienie przypada na marzec i kwiecień. Po kwitnieniu powstają małe, owłosione, jasnofioletowe torebki nasienne o długości około 6 mm.
W naturze gatunek rośnie na skrajach lasów, polanach, w żywopłotach i na ocienionych trawnikach, a pochodzi z Europy, północno-zachodniej Afryki, Kaukazu i zachodniej Azji.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej czuje się w świetle rozproszonym lub półcieniu, podobnie jak na skraju lasu. Pełne słońce mu nie służy. Zbyt głęboki cień albo zbytnie zagęszczenie kępy ograniczają kwitnienie, a pędy się wyciągają.
Dobrze nadaje się jako roślina okrywowa pod krzewami, do skalniaków, a także do donic i na balkon. Jest też chętnie odwiedzany przez motyle i inne owady zapylające, a jelenie i króliki zwykle go omijają.
Podlewanie
Ziemia powinna być równomiernie wilgotna, ale nie zalana. Fiołek wonny ma umiarkowane wymagania wodne, więc podlewaj go w okresach suszy. Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Przy suchym upale łatwiej pojawiają się przędziorki, dlatego w gorące dni nie dopuszczaj do przesuszenia podłoża.
Podłoże i przesadzanie
Gatunek toleruje gleby gliniaste, gliniaste próchniczne i piaszczyste, ale najlepiej rośnie w próchnicznej, wilgotnej i przepuszczalnej ziemi. Odpowiednie pH mieści się w przedziale 6,0–8,0.
W doniczkach sprawdza się zwykła ziemia uniwersalna. Przesadzanie wypada we wrześniu.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu, na początku wiosennego wzrostu i kwitnienia.
Cięcie
Późną jesienią, w październiku i listopadzie, usuń rozłogi i słabe przyrosty. Dzięki temu wiosną kępa wygląda bardziej schludnie.
Gatunek rozrasta się przez rozłogi i w niektórych ogrodach może stać się uciążliwym chwastem. Nadmiar rozłogów lepiej regularnie wycinać.
Sadzenie i siew
Rośliny sadzi się na miejsce stałe w kwietniu, maju lub we wrześniu. Pamiętaj, że z czasem fiołek zajmie nawet 60 cm szerokości.
Nasiona wysiewa się do gruntu w czerwcu i lipcu. Siew w domu do skrzynek przeprowadza się w lutym i marcu.
Zimowanie
Fiołek wonny jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -30°C. W większości regionów Europy nie potrzebuje okrywy. Od grudnia do lutego roślina odpoczywa.
Rozmnażanie
Fiołek wonny rozmnaża się przez podział kęp, odkłady, czyli ukorzenione rozłogi, oraz z nasion. Podział i odkłady najlepiej wykonywać w czerwcu lub wrześniu.
Podział pomaga też odmłodzić zbyt gęstą kępę, która słabo kwitnie.
Problemy w uprawie
Do szkodników należą ślimaki, przędziorki i pryszczarek fiołkowy. Z chorób mogą pojawić się plamistość liści fiołków i mączniak prawdziwy.
Mało kwiatów i wyciągnięte pędy: zwykle to skutek zbyt dużego cienia lub zagęszczenia. Podziel kępy i daj roślinie więcej rozproszonego światła.
Plamy na liściach: przyczyną jest grzyb. Usuń porażone liście i popraw przewiewność.
Dziury w liściach: robota ślimaków. Zbieraj je ręcznie albo użyj środka na ślimaki.
Żółknące liście z drobnymi punktami: to ślad żerowania przędziorka w suchym upale. Podlewaj w suszy i nie trzymaj rośliny w pełnym słońcu.
Zbiór i zastosowanie
Kwiaty zbiera się w marcu i kwietniu. Fiołek wonny nadaje się też na kwiat cięty.
Kwiaty są tradycyjnie kandyzowane albo używane do syropów, likierów i wyrobów cukierniczych, a młode liście dodaje się do sałatek.






































































































