Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Fiołek wonny

Viola odorata · Violaceae

Inne nazwy: fiołek pachnący

Fiołek wonny, czyli Viola odorata, zwany też fiołkiem pachnącym, to niska bylina okrywowa o aromatycznych kwiatach, które pojawiają się wczesną wiosną. Dobrze znosi polskie mrozy, rośnie szybko i łatwo tworzy zwarty kobierzec w półcieniu. Jest prosty w uprawie, ale trzeba go pilnować, bo chętnie się rozrasta.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–20 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–20 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda fiołek wonny

Fiołek wonny tworzy niską, luźną rozetę o wysokości zwykle 10–20 cm. Przez długie rozłogi rozrasta się w gęstą matę o szerokości mniej więcej 20–60 cm. Rośnie szybko.

Liście są ciemnozielone, sercowate, o karbowanych brzegach, zebrane w przyziemną rozetę. Z wierzchu bywają lekko owłosione i często pomarszczone.

Pachnące kwiaty o pięciu płatkach i z ostrogą mają około 1,5 cm średnicy i wyrastają pojedynczo. Mają barwę fioletową, ciemnofioletową lub białą. Kwitnienie przypada na marzec i kwiecień. Po kwitnieniu powstają małe, owłosione, jasnofioletowe torebki nasienne o długości około 6 mm.

W naturze gatunek rośnie na skrajach lasów, polanach, w żywopłotach i na ocienionych trawnikach, a pochodzi z Europy, północno-zachodniej Afryki, Kaukazu i zachodniej Azji.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej czuje się w świetle rozproszonym lub półcieniu, podobnie jak na skraju lasu. Pełne słońce mu nie służy. Zbyt głęboki cień albo zbytnie zagęszczenie kępy ograniczają kwitnienie, a pędy się wyciągają.

Dobrze nadaje się jako roślina okrywowa pod krzewami, do skalniaków, a także do donic i na balkon. Jest też chętnie odwiedzany przez motyle i inne owady zapylające, a jelenie i króliki zwykle go omijają.

Podlewanie

Ziemia powinna być równomiernie wilgotna, ale nie zalana. Fiołek wonny ma umiarkowane wymagania wodne, więc podlewaj go w okresach suszy. Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Przy suchym upale łatwiej pojawiają się przędziorki, dlatego w gorące dni nie dopuszczaj do przesuszenia podłoża.

Podłoże i przesadzanie

Gatunek toleruje gleby gliniaste, gliniaste próchniczne i piaszczyste, ale najlepiej rośnie w próchnicznej, wilgotnej i przepuszczalnej ziemi. Odpowiednie pH mieści się w przedziale 6,0–8,0.

W doniczkach sprawdza się zwykła ziemia uniwersalna. Przesadzanie wypada we wrześniu.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu, na początku wiosennego wzrostu i kwitnienia.

Cięcie

Późną jesienią, w październiku i listopadzie, usuń rozłogi i słabe przyrosty. Dzięki temu wiosną kępa wygląda bardziej schludnie.

Gatunek rozrasta się przez rozłogi i w niektórych ogrodach może stać się uciążliwym chwastem. Nadmiar rozłogów lepiej regularnie wycinać.

Sadzenie i siew

Rośliny sadzi się na miejsce stałe w kwietniu, maju lub we wrześniu. Pamiętaj, że z czasem fiołek zajmie nawet 60 cm szerokości.

Nasiona wysiewa się do gruntu w czerwcu i lipcu. Siew w domu do skrzynek przeprowadza się w lutym i marcu.

Zimowanie

Fiołek wonny jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około -30°C. W większości regionów Europy nie potrzebuje okrywy. Od grudnia do lutego roślina odpoczywa.

Rozmnażanie

Fiołek wonny rozmnaża się przez podział kęp, odkłady, czyli ukorzenione rozłogi, oraz z nasion. Podział i odkłady najlepiej wykonywać w czerwcu lub wrześniu.

Podział pomaga też odmłodzić zbyt gęstą kępę, która słabo kwitnie.

Problemy w uprawie

Do szkodników należą ślimaki, przędziorki i pryszczarek fiołkowy. Z chorób mogą pojawić się plamistość liści fiołków i mączniak prawdziwy.

Mało kwiatów i wyciągnięte pędy: zwykle to skutek zbyt dużego cienia lub zagęszczenia. Podziel kępy i daj roślinie więcej rozproszonego światła.

Plamy na liściach: przyczyną jest grzyb. Usuń porażone liście i popraw przewiewność.

Dziury w liściach: robota ślimaków. Zbieraj je ręcznie albo użyj środka na ślimaki.

Żółknące liście z drobnymi punktami: to ślad żerowania przędziorka w suchym upale. Podlewaj w suszy i nie trzymaj rośliny w pełnym słońcu.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty zbiera się w marcu i kwietniu. Fiołek wonny nadaje się też na kwiat cięty.

Kwiaty są tradycyjnie kandyzowane albo używane do syropów, likierów i wyrobów cukierniczych, a młode liście dodaje się do sałatek.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy kwitnie fiołek wonny?Kwitnie w marcu i kwietniu. Pachnące kwiaty pojawiają się pojedynczo, w odcieniach fioletu lub w bieli.
Czy fiołek wonny lubi słońce?Nie, woli światło rozproszone lub półcień i nie znosi pełnego słońca. Przy zbyt dużym cieniu może jednak słabiej kwitnąć.
Czy fiołek wonny jest mrozoodporny?Tak, wytrzymuje temperatury do około -30°C. W większości regionów Europy nie wymaga okrywy na zimę.
Jak rozmnożyć fiołek wonny?Najprościej przez podział kęp lub ukorzenione rozłogi, w czerwcu albo we wrześniu. Można go też wysiewać z nasion.
Dlaczego fiołek wonny słabo kwitnie?Najczęściej rośnie w zbyt dużym cieniu albo kępa jest zbyt zagęszczona. Pomaga podział roślin i stanowisko z rozproszonym światłem.
Czy fiołek wonny nadaje się do doniczki?Tak, można go uprawiać w pojemnikach i na balkonie, w ziemi uniwersalnej, w jasnym miejscu bez pełnego słońca.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony