Czarnuszka damasceńska
Nigella damascena · Ranunculaceae
Czarnuszka damasceńska (Nigella damascena, w skrócie po prostu czarnuszka) to szybko rosnąca roślina jednoroczna o koronkowych liściach i niebieskich, białych, różowych lub fioletowych kwiatach. Jest łatwa w uprawie, dobrze sprawdza się na rabatach, na kwiat cięty i w pojemnikach. Najlepiej siać ją od razu na miejsce, bo nie znosi przesadzania.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–24 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 20–60 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda czarnuszka damasceńska
To jednoroczna roślina zielna o pokroju wyprostowanym, krzaczastym, z wieloma pędami. Zwykle dorasta do 20–60 cm wysokości i 15–45 cm szerokości, a rośnie szybko. Jasnozielone liście są drobno cięte, nitkowate, do około 7 cm długości.
Kwiaty pojedyncze, o średnicy około 4 cm, mają od 5 do 25 barwnych, płatkowatych działek kielicha. Otacza je koronkowa kryza z przysadek. Kwitnie od późnej wiosny do połowy lata, czyli u nas od czerwca do sierpnia. Po kwitnieniu powstają duże, wzdęte torebki z rożkami, najpierw zielone, pod koniec lata brązowe, wypełnione czarnymi nasionami.
W naturze pochodzi z południowej Europy, Afryki Północnej i południowo-zachodniej Azji, a dalej na północ Europy zadomowiła się jako gatunek zdziczały. Chętnie rośnie na zaniedbanych, wilgotnych skrawkach ziemi i na terenach otwartych.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Czarnuszka potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy kwitnie najobficiej. Pasuje na rabaty, do ogrodów kwiatowych i na kwiat cięty. Chętnie odwiedzają ją owady zapylające.
Podlewanie
Ziemia powinna być stale lekko wilgotna, ale bez zalewania. Rośliny nie lubią stojącej wody. Nieco więcej wody potrzebują w czerwcu i lipcu, w czasie kwitnienia.
Gleba i przesadzanie
Czarnuszka toleruje większość gleb: piaszczyste, gliniaste i próchniczne, o ile są przepuszczalne. Optymalny odczyn to około pH 6,0–8,0. Ma cienki korzeń palowy, dlatego nie znosi przesadzania. Wysiewaj ją od razu na docelowe miejsce.
Siew
Nasiona wysiewaj bezpośrednio do gruntu jesienią (wrzesień, październik) lub wczesną wiosną (marzec, kwiecień, także maj). Po wschodach przerzedź siewki. W chłodniejszym klimacie możesz siać kolejne partie co 3–4 tygodnie, co wydłuża kwitnienie.
Usuwanie przekwitłych kwiatów
Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów przedłuża kwitnienie. Jeśli zależy ci na ozdobnych torebkach i samosiewie, zostaw część kwiatów, a lipiec to dobry moment na ich przycięcie.
Zimowanie
To roślina jednoroczna, więc po sezonie kończy cykl. Siewki z siewu jesiennego są zimotrwałe, ale w naszym klimacie mrozy bywają silne. Roślina zwykle wytrzymuje około –10 °C, a typowe zimowe minima sięgają –20 °C. Przy jesiennym siewie trzeba więc liczyć się z wymarznięciem, a siew wiosenny jest bezpieczniejszy.
Rozmnażanie
Czarnuszkę rozmnażaj wyłącznie z nasion, w marcu, kwietniu lub wrześniu. Nasiona zbierzesz z własnych dojrzałych torebek.
Najczęstsze problemy
Siewki giną po przesadzeniu: uszkodzony został korzeń palowy, więc siej od razu na miejsce.
Brak torebek nasiennych: usunięto wszystkie kwiaty. Zostaw kilka, by mogły zawiązać owoce.
Kwitnienie kończy się zbyt wcześnie: przyczyną bywa upalna pogoda. Pomagają kolejne siewy co kilka tygodni.
Zbiór i zastosowanie
Torebki z rożkami zbieraj w sierpniu i wrześniu, a po wysuszeniu świetnie sprawdzą się w bukietach. Kwiaty nadają się też na kwiat cięty.
Uwaga: to nie jest gatunek przyprawowy. Czarny kmin pochodzi z czarnuszki siewnej (Nigella sativa).









































































































