Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Żeniszek

Ageratum houstonianum · Asteraceae

Inne nazwy: żeniszek meksykański, ageratum, Żeniszek meksykańsk

Żeniszek meksykański, czyli ageratum, tworzy zwarte kępy z puszystymi kwiatostanami, najczęściej niebieskimi, które kwitną od czerwca do października. W polskim klimacie uprawia się go jako roślinę jednoroczną, bo nie znosi mrozu. Jest łatwy w uprawie i dobrze czuje się zarówno na rabacie, jak i w skrzynce balkonowej.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
15–26 °C, min. 2 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
15–60 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozem
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda żeniszek

Żeniszek (Ageratum houstonianum) należy do rodziny astrowatych. Pochodzi z Meksyku i Ameryki Środkowej: z Belize, Gwatemali, Hondurasu i Salwadoru. W naturze rośnie na pastwiskach, na wilgotnych polanach leśnych i w zaroślach do około 1000 m n.p.m.

Roślina ma pokrój kępiasty, zwarty. Osiąga od 15 do 60 cm wysokości i 20–30 cm szerokości, a w odmianach rabatowych bywa tak szeroka jak wysoka. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są owłosione, jajowate do trójkątnych, drobno ząbkowane, długości 2–7 cm, z sercowatą nasadą.

Kwiaty tworzą puszyste, frędzlowate koszyczki z rurkowatych kwiatków z wystającymi szyjkami słupka, zebrane w gęste skupienia na końcach pędów. Najczęściej są niebieskie, ale zdarzają się też różowe, białe i fioletowe.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Żeniszek najobficiej kwitnie w pełnym słońcu, ale znosi też stanowisko słoneczne z lekkim półcieniem. W upalne dni pomaga lekki cień po południu. Zbyt głęboki cień jest jedną z przyczyn słabego kwitnienia.

Chętnie odwiedzają go motyle i inne owady zapylające. Jelenie i króliki rzadko go zjadają.

Podlewanie

Podlewaj regularnie, tak by ziemia była lekko wilgotna. Unikaj zalewania, bo w mokrej glebie rośliny mogą się przewracać z powodu fytoftorozy. Odporność na suszę jest średnia, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu, kiedy roślina rośnie i kwitnie najbardziej, podlewaj częściej. Wodę kieruj pod nasadę roślin, nie na liście.

Podłoże

Najlepsza jest żyzna, próchniczna ziemia, wilgotna, ale przepuszczalna, np. gleba gliniasta z dodatkiem kompostu. W pojemnikach sprawdzi się standardowa ziemia ogrodnicza lub uniwersalna. Dobry drenaż jest ważny, żeby woda nie stała przy korzeniach.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewaj pod osłoną, w domu, w marcu i kwietniu. Rośliny wysadzaj na miejsce stałe dopiero po ostatnich przymrozkach, czyli w maju lub czerwcu, w rozstawie 10–30 cm. Dla większości odmian dobrze sprawdza się około 25 cm. Młode rośliny warto chronić przed przymrozkami w kwietniu i maju.

Nawożenie

Nawoź od maja do lipca. Nie przesadzaj, bo nadmiar azotu ogranicza kwitnienie. Jeśli roślina bujnie rośnie, a kwiatów jest mało, zmniejsz dawki nawozu i sprawdź, czy ma dość słońca.

Przycinanie

Usuwaj przekwitłe kwiatostany albo lekko skracaj pędy nożycami, co wydłuża kwitnienie. Takie cięcie dobrze zrobić w lipcu.

Zimowanie

Żeniszek jest wrażliwy na mróz. Najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około 2°C, a typowe zimowe minima sięgają −20°C. Dlatego uprawia się go jako roślinę jednoroczną i co roku sadzi na nowo. W październiku, gdy pojawiają się pierwsze przymrozki, kwitnienie się kończy.

Rozmnażanie

Żeniszek rozmnaża się z nasion lub z sadzonek pędowych. Zarówno siew, jak i sadzonkowanie przypadają na marzec i kwiecień.

Problemy w uprawie

Biały mączysty nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Zapewnij roślinom przewiew, podlewaj przy nasadzie i wybieraj odmiany odporne.

Gdy rośliny nagle się przewracają, a ziemia jest mokra, przyczyną bywa fytoftoroza. Popraw drenaż i także wybieraj odporne odmiany.

Słabe kwitnienie zwykle wynika z cienia albo z nadmiaru azotu. Daj roślinom pełne słońce i nawoź mniej.

Zastosowanie

Żeniszek nadaje się na kwiat cięty. Ścinać go można od lipca do września. Dobrze wygląda na rabatach i w pojemnikach, a przyciąga motyle i inne owady zapylające. Poza swoim naturalnym zasięgiem potrafi się rozprzestrzeniać jako uciążliwy chwast, co zgłaszano m.in. w Stanach Zjednoczonych, Australii, Afryce, Azji i Nowej Zelandii.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać żeniszka?Nasiona wysiewaj pod osłoną w marcu i kwietniu. Na miejsce stałe sadź rośliny w maju lub czerwcu, po ostatnich przymrozkach.
Czy żeniszek jest odporny na mróz?Nie, jest wrażliwy na mróz i nie przezimuje w Polsce na zewnątrz. Uprawia się go jako roślinę jednoroczną i co roku sadzi na nowo.
Jak długo kwitnie żeniszek?Kwitnie od czerwca do października. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów lub lekkie przycięcie pędów wydłuża kwitnienie.
Dlaczego żeniszek słabo kwitnie?Najczęstsze przyczyny to zbyt mało słońca i nadmiar azotu. Daj roślinom pełne słońce i nawoź je mniej.
Jaką odległość zachować między roślinami przy sadzeniu?Sadź rośliny w odstępach 10–30 cm, najlepiej około 25 cm.
Czy żeniszek nadaje się na balkon?Tak, dobrze rośnie w skrzynkach balkonowych i doniczkach o średnicy co najmniej 20 cm, po kilka roślin w pojemniku.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony