Żeniszek
Ageratum houstonianum · Asteraceae
Inne nazwy: żeniszek meksykański, ageratum, Żeniszek meksykańsk
Żeniszek meksykański, czyli ageratum, tworzy zwarte kępy z puszystymi kwiatostanami, najczęściej niebieskimi, które kwitną od czerwca do października. W polskim klimacie uprawia się go jako roślinę jednoroczną, bo nie znosi mrozu. Jest łatwy w uprawie i dobrze czuje się zarówno na rabacie, jak i w skrzynce balkonowej.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–26 °C, min. 2 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–60 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda żeniszek
Żeniszek (Ageratum houstonianum) należy do rodziny astrowatych. Pochodzi z Meksyku i Ameryki Środkowej: z Belize, Gwatemali, Hondurasu i Salwadoru. W naturze rośnie na pastwiskach, na wilgotnych polanach leśnych i w zaroślach do około 1000 m n.p.m.
Roślina ma pokrój kępiasty, zwarty. Osiąga od 15 do 60 cm wysokości i 20–30 cm szerokości, a w odmianach rabatowych bywa tak szeroka jak wysoka. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są owłosione, jajowate do trójkątnych, drobno ząbkowane, długości 2–7 cm, z sercowatą nasadą.
Kwiaty tworzą puszyste, frędzlowate koszyczki z rurkowatych kwiatków z wystającymi szyjkami słupka, zebrane w gęste skupienia na końcach pędów. Najczęściej są niebieskie, ale zdarzają się też różowe, białe i fioletowe.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Żeniszek najobficiej kwitnie w pełnym słońcu, ale znosi też stanowisko słoneczne z lekkim półcieniem. W upalne dni pomaga lekki cień po południu. Zbyt głęboki cień jest jedną z przyczyn słabego kwitnienia.
Chętnie odwiedzają go motyle i inne owady zapylające. Jelenie i króliki rzadko go zjadają.
Podlewanie
Podlewaj regularnie, tak by ziemia była lekko wilgotna. Unikaj zalewania, bo w mokrej glebie rośliny mogą się przewracać z powodu fytoftorozy. Odporność na suszę jest średnia, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu, kiedy roślina rośnie i kwitnie najbardziej, podlewaj częściej. Wodę kieruj pod nasadę roślin, nie na liście.
Podłoże
Najlepsza jest żyzna, próchniczna ziemia, wilgotna, ale przepuszczalna, np. gleba gliniasta z dodatkiem kompostu. W pojemnikach sprawdzi się standardowa ziemia ogrodnicza lub uniwersalna. Dobry drenaż jest ważny, żeby woda nie stała przy korzeniach.
Siew i sadzenie
Nasiona wysiewaj pod osłoną, w domu, w marcu i kwietniu. Rośliny wysadzaj na miejsce stałe dopiero po ostatnich przymrozkach, czyli w maju lub czerwcu, w rozstawie 10–30 cm. Dla większości odmian dobrze sprawdza się około 25 cm. Młode rośliny warto chronić przed przymrozkami w kwietniu i maju.
Nawożenie
Nawoź od maja do lipca. Nie przesadzaj, bo nadmiar azotu ogranicza kwitnienie. Jeśli roślina bujnie rośnie, a kwiatów jest mało, zmniejsz dawki nawozu i sprawdź, czy ma dość słońca.
Przycinanie
Usuwaj przekwitłe kwiatostany albo lekko skracaj pędy nożycami, co wydłuża kwitnienie. Takie cięcie dobrze zrobić w lipcu.
Zimowanie
Żeniszek jest wrażliwy na mróz. Najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około 2°C, a typowe zimowe minima sięgają −20°C. Dlatego uprawia się go jako roślinę jednoroczną i co roku sadzi na nowo. W październiku, gdy pojawiają się pierwsze przymrozki, kwitnienie się kończy.
Rozmnażanie
Żeniszek rozmnaża się z nasion lub z sadzonek pędowych. Zarówno siew, jak i sadzonkowanie przypadają na marzec i kwiecień.
Problemy w uprawie
Biały mączysty nalot na liściach to mączniak prawdziwy. Zapewnij roślinom przewiew, podlewaj przy nasadzie i wybieraj odmiany odporne.
Gdy rośliny nagle się przewracają, a ziemia jest mokra, przyczyną bywa fytoftoroza. Popraw drenaż i także wybieraj odporne odmiany.
Słabe kwitnienie zwykle wynika z cienia albo z nadmiaru azotu. Daj roślinom pełne słońce i nawoź mniej.
Zastosowanie
Żeniszek nadaje się na kwiat cięty. Ścinać go można od lipca do września. Dobrze wygląda na rabatach i w pojemnikach, a przyciąga motyle i inne owady zapylające. Poza swoim naturalnym zasięgiem potrafi się rozprzestrzeniać jako uciążliwy chwast, co zgłaszano m.in. w Stanach Zjednoczonych, Australii, Afryce, Azji i Nowej Zelandii.









































































































