Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Aksamitka rozpierzchła

Tagetes erecta · Asteraceae

Inne nazwy: aksamitka wzniesiona, Aksamitek wzniesiony, Szarańcza wzniesiona, Szarańcza wielkokwiatowa

Aksamitka rozpierzchła, zwana też aksamitką wzniesioną, to łatwa jednoroczna roślina o dużych, pomponowatych kwiatach, które pojawiają się od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Lubi słońce i równomiernie wilgotną, żyzną glebę. W naszym klimacie nie przezimuje w gruncie, więc co roku uprawia się ją od nowa z nasion.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
18–28 °C, min. 0 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,3–1 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda aksamitka rozpierzchła

Aksamitka rozpierzchła (Tagetes erecta) należy do rodziny astrowatych. Pochodzi z Meksyku i Gwatemali, a dziś jest szeroko uprawiana i dziczeje w wielu miejscach na świecie. W naturze rośnie na terenach przekształconych przez człowieka, na wysokości 800–2300 m n.p.m.

To roślina zielna o wzniesionym, krzaczastym pokroju. Dorasta zwykle do 30–100 cm wysokości i 30–60 cm szerokości. Łodyga jest żebrowana, lekko zdrewniała i aromatyczna. Zielone liście są pierzasto dzielone, mają do 20 cm długości i składają się z 11–17 wąskich, ząbkowanych listków, które pachną po potarciu.

Kwiaty to duże, pełne koszyczki o średnicy 5–15 cm, osadzone na długich szypułkach. Występują w kolorach żółtym, pomarańczowym, kremowym, białym, czerwonym i brązowym. Kwitnienie trwa od początku lata do pierwszych przymrozków (w praktyce od czerwca do października). Po kwitnieniu powstają czarne, równowąskie niełupki o długości 7–10 mm.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najobficiej kwitnie w pełnym słońcu. Znosi lekki cień w godzinach popołudniowych, ale pełnego cienia nie lubi. Wysokie odmiany warto osłonić od wiatru albo podeprzeć, bo ciężkie kwiaty łatwo łamią łodygi.

Aksamitka dobrze rośnie także w pojemnikach, więc nadaje się na balkon i taras.

Podlewanie

Najlepiej czuje się w glebie równomiernie wilgotnej, choć krótkie okresy suszy zniesie. Podlewaj ją u nasady, nie na kwiaty, bo mokre kwiatostany łatwiej chorują. Więcej wody potrzebuje w lipcu i sierpniu.

Podłoże

Aksamitka dostosowuje się do większości gleb: gliniastych, piaszczystych, próchnicznych. Najlepsza jest jednak żyzna, bogata w materię organiczną, wilgotna, ale przepuszczalna ziemia o pH około 6,0–7,5.

Nawożenie

Nawozić warto w czerwcu i lipcu, gdy roślina nabiera siły przed głównym kwitnieniem.

Cięcie i usuwanie przekwitłych kwiatów

Przekwitłe kwiatostany usuwaj od razu. Ciężkie, mokre od deszczu kwiaty potrafią złamać łodygę. Młode rośliny warto przycinać (pinczować), by się bardziej krzewiły. Cięcie przypada głównie na lipiec i sierpień.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewa się do pojemników w domu w marcu i kwietniu, mniej więcej 6–8 tygodni przed ostatnim przymrozkiem. Na miejsce stałe rośliny sadzi się po przymrozkach, w maju lub czerwcu. Siew bezpośrednio do gruntu przeprowadza się w maju.

W kwietniu, maju, wrześniu i październiku miej pod ręką agrowłókninę, bo młode rośliny i późne kwiaty trzeba chronić przed przymrozkiem. Wysokie odmiany od początku sadź przy podporze lub w miejscu osłoniętym od wiatru.

Zimowanie

Aksamitka rozpierzchła jest rośliną jednoroczną i nie jest mrozoodporna. Najniższa temperatura, jaką znosi, to około 0°C, a zimowe minima u nas sięgają -20°C. Po pierwszych przymrozkach roślina zamiera, a w następnym sezonie wysiewa się ją na nowo.

Rozmnażanie

Aksamitkę rozmnaża się z nasion. Czas na to przypada od marca do maja.

Problemy i szkodniki

Do szkodników należą wciornastki, ślimaki i przędziorki. Mogą się też pojawić szara pleśń, plamistość liści, mączniak prawdziwy i fytoftoroza.

Złamane łodygi z kwiatami: to skutek ciężkich kwiatów na wietrze lub w deszczu. Podpieraj wysokie odmiany i szybko usuwaj przekwitłe kwiaty.

Delikatna pajęczynka i kropkowane liście: to przędziorki, które pojawiają się w upalną, suchą pogodę. Opryskaj rośliny wodą lub użyj mydła insektycydowego.

Szara pleśń na kwiatach: wynika z nadmiaru wilgoci i zbyt wilgotnego powietrza. Podlewaj u nasady i zadbaj o dobrą cyrkulację powietrza.

Zastosowanie

Aksamitka dobrze nadaje się na kwiat cięty, a kwiaty zbiera się od lipca do września. Jej kwiaty przyciągają motyle, a jelenie rzadko ją podgryzają. Tradycyjnie uprawiali ją Aztekowie do celów leczniczych, obrzędowych i ozdobnych.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać aksamitkę rozpierzchłą?W domu wysiewa się ją w marcu i kwietniu, mniej więcej 6–8 tygodni przed ostatnim przymrozkiem. Siew bezpośrednio do gruntu przeprowadza się w maju.
Kiedy sadzić aksamitki na rabatę?Rośliny wysadza się na miejsce stałe po ostatnich przymrozkach, w maju lub czerwcu.
Czy aksamitka przezimuje w ogrodzie?Nie. To roślina jednoroczna, która ginie od mrozu, więc co roku wysiewa się ją na nowo.
Dlaczego łamią się łodygi aksamitki?Powodem są ciężkie kwiaty na wietrze lub w deszczu. Pomaga podpieranie wysokich odmian i szybkie usuwanie przekwitłych kwiatów.
Jak podlewać aksamitkę?Gleba powinna być równomiernie wilgotna, a podlewać należy u nasady, żeby kwiaty pozostały suche. Więcej wody roślina potrzebuje w lipcu i sierpniu.
Czy aksamitka jest trująca dla psów i kotów?Może być lekko toksyczna dla obu gatunków, więc trzymaj ją poza ich zasięgiem. To informacja ogólna, nie porada weterynaryjna.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony