Ogórecznik
Borago officinalis · Boraginaceae
Inne nazwy: ogórecznik lekarski
Ogórecznik lekarski (Borago officinalis), zwany też po prostu ogórecznikiem, to łatwa w uprawie roślina jednoroczna o niebieskich, gwiazdkowatych kwiatach i liściach pachnących ogórkiem. Wysiewa się go od razu na miejsce stałe, a potem radzi sobie niemal sam. Chętnie się wysiewa, więc co roku może pojawiać się w ogrodzie na nowo.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 12–25 °C, min. -5 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–60 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Wygląd i pochodzenie
Ogórecznik lekarski należy do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, a w wielu innych regionach jest zadomowiony. To roślina jednoroczna, zazwyczaj osiąga 30–60 cm wysokości. Ma rozgałęziony, rozłożysty pokrój i jest szczeciniasto owłosiona.
Liście są pomarszczone, owalne, ułożone naprzemianlegle, szarozielone, o długości do 15 cm i pokryte szczeciniastymi włoskami. Po roztarciu pachną ogórkiem.
Kwiaty są zwisające, gwiazdkowate, o wąskich, spiczastych płatkach, zebrane w skrętki. Mogą być niebieskie, różowe lub białe. Ogórecznik kwitnie od czerwca do września, a często jeszcze długo jesienią. Owocami są drobne ciemne rozłupki; z ich nasion tłoczy się olej bogaty w kwas GLA.
Roślina jest bogatym źródłem nektaru dla pszczół miodnych i innych zapylaczy. Jelenie ją omijają. Ogórecznik łatwo się wysiewa i bywa inwazyjny, dlatego warto pilnować, gdzie pojawiają się samosiewki.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, choć znosi też lekki cień. Zbyt zacienione miejsce kończy się wiotkimi, wyciągniętymi pędami i niewielką liczbą kwiatów.
Podlewanie
Wymagania wodne są niewielkie. Podlewaj w okresach suszy, zwłaszcza w lipcu i sierpniu. Dobrze ukorzeniony ogórecznik znosi niedobór wody.
Gleba
Ogórecznik rośnie w każdej glebie, także ubogiej, o ile jest dobrze przepuszczalna. Sprawdza się na podłożach od piaszczystych po gliniaste, a zalecane pH to zwykle 6,0–8,0.
Nawożenie
Ogórecznik nie potrzebuje nawozów. Zbyt żyzna gleba sprzyja wyciąganiu się pędów i słabszemu kwitnieniu.
Siew
Nasiona wysiewaj od kwietnia do czerwca bezpośrednio w miejscu, gdzie rośliny mają rosnąć. Siewki źle znoszą przesadzanie, więc nie warto wcześniej uprawiać ich w innym miejscu.
Przycinanie
W lipcu można skrócić rośliny o połowę. Zachęca to je do wypuszczenia świeżych pędów jesienią.
Zimowanie
W naszym klimacie ogórecznik nie przezimuje w gruncie. Znosi najwyżej około −5°C, a typowe zimowe minimum jest znacznie niższe. Mróz zabija roślinę, ale gatunek wraca z samosiewu. W okresie spoczynku, od listopada do lutego, nie wymaga żadnych zabiegów.
Rozmnażanie
Ogórecznik rozmnaża się wyłącznie z nasion. Wysiewa się je wiosną na miejsce stałe albo pozwala roślinom wysiać się samym.
Problemy w uprawie
Najczęstszą chorobą jest mączniak prawdziwy. Objawia się białym, mączystym nalotem na liściach. Zapewnij roślinom przewiew, podlewaj u nasady i usuwaj porażone liście.
Jeśli pędy są wiotkie, a kwiatów mało, przyczyną jest zwykle zbyt duży cień lub zbyt żyzna gleba. Zapewnij roślinie pełne słońce i zrezygnuj z nawożenia.
Zbiór i zastosowanie
Ogórecznik jest jadalny. Wykorzystuje się kwiaty, młode liście i nasiona. Zbiór przypada na czerwiec–sierpień. Liście mają smak ogórka, a kwiaty są słodkawe. Dodaje się je do sałatek i napojów oraz używa jako dekoracji potraw. Ze względu na zawartość alkaloidów stosuj go oszczędnie.
Tradycyjnie stosowano go przy dolegliwościach trawiennych, oddechowych i krążeniowych. Olej z nasion sprzedaje się jako suplement zawierający kwas GLA.









































































































