Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Żeń-szeń

Panax ginseng · Araliaceae

Inne nazwy: żeń-szeń prawdziwy, wszechlek żeń-szeń

Żeń-szeń (Panax ginseng), zwany też żeń-szeniem prawdziwym lub wszechlekiem, to wieloletnia bylina leśna, która w naszym klimacie może rosnąć w gruncie. Jest wymagający i rośnie wolno, a korzeń nadaje się do zbioru dopiero po 5–6 latach.

Światło
Cień, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Wymagająca
Wysokość
30–60 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda żeń-szeń

Żeń-szeń pochodzi z górskich lasów rosyjskiego Dalekiego Wschodu, północno-wschodnich Chin (Mandżuria) i Korei. Naturalnie rośnie w chłodnych, zacienionych lasach Azji Wschodniej.

To bylina o pokroju zielnym, zwykle 30–60 cm wysoka, z pojedynczą, wzniesioną łodygą. Na jej szczycie wyrasta okółek 3–6 dłoniastozłożonych liści, a każdy składa się z 3–5 gęsto piłkowanych listków. Pod ziemią rozwija się mięsisty, wrzecionowaty lub walcowaty korzeń, zwykle z jednym lub dwoma głównymi rozgałęzieniami.

W czerwcu i lipcu pojawia się baldach z 30–50 drobnych kwiatów na długiej szypułce. Po nich zawiązują się okrągłe czerwone jagody o średnicy około 5–7 mm, z nerkowatymi białymi nasionami. Roślina rośnie powoli, a na zimę zamiera nad ziemią.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Żeń-szeń potrzebuje cienia lub półcienia, zbliżonego do warunków w jego naturalnym środowisku leśnym. Bezpośrednie słońce przypala liście, więc najlepiej posadź go pod koronami drzew lub w zacienionej części ogrodu.

Podlewanie

Podłoże ma być równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane. Roślina słabo znosi suszę, dlatego w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj ją obficiej. Zastój wody grozi gniciem korzeni.

Gleba

Najlepsza jest luźna, próchniczna ziemia leśna o lekko gliniastej strukturze, o odczynie około pH 5,5–6,5. Gleba powinna być wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. Przy gorszym drenażu sadź w luźnym, dobrze przepuszczalnym podłożu albo na podwyższonych rabatach.

Nawożenie

Nawóż w kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Sadzenie i siew

Sadź rośliny w marcu, kwietniu lub w październiku. Pamiętaj, że do zbioru korzenia trzeba poczekać 5–6 lat, więc wybierz miejsce, w którym żeń-szeń może rosnąć bez przeszkód.

Zimowanie

Żeń-szeń jest mrozoodporny. Jesienią zamiera nad ziemią, a zimę (okres spoczynku przypada na listopad–luty) spokojnie przetrwa pod warstwą ściółki. Nie wymaga przenoszenia do domu.

Rozmnażanie

Żeń-szeń rozmnaża się z nasion, które wysiewa się we wrześniu lub w październiku. Nasiona wymagają długiej stratyfikacji, więc trzeba uzbroić się w cierpliwość.

Choroby i problemy

Do typowych chorób należą zgnilizna korzeni i alternarioza.

Gnijące korzenie to zwykle skutek słabego drenażu lub zbyt mokrej gleby. Pomaga sadzenie w luźnym, dobrze przepuszczalnym podłożu albo na podwyższonych rabatach. Przypalone liście wskazują na zbyt intensywne bezpośrednie słońce, a rozwiązaniem jest zapewnienie cienia.

Zbiór i zastosowanie

Korzeń zbiera się we wrześniu i październiku, po 5–6 latach uprawy. Jadalny jest właśnie korzeń. Wykorzystuje się go do herbat, zup i preparatów ziołowych.

W ludowej medycynie Azji Wschodniej żeń-szeń stosuje się tradycyjnie od dawna, choć dowody kliniczne na jego wpływ na zdrowie są ograniczone.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy żeń-szeń można uprawiać w ogrodzie w Polsce?Tak, jest mrozoodporny i zimuje na zewnątrz pod ściółką. Wymaga jednak cienia, wilgotnej, próchnicznej gleby i cierpliwości.
Po ilu latach można zebrać korzeń żeń-szenia?Korzeń nadaje się do zbioru po 5–6 latach uprawy. Zbiera się go we wrześniu i październiku.
Jakie stanowisko lubi żeń-szeń?Cień lub półcień, podobny do chłodnego lasu, w którym rośnie naturalnie. Bezpośrednie słońce przypala liście.
Jak rozmnażać żeń-szeń?Z nasion, które wysiewa się we wrześniu lub w październiku. Nasiona potrzebują długiej stratyfikacji.
Dlaczego korzenie żeń-szenia gniją?Najczęściej z powodu słabego drenażu lub zbyt mokrej gleby. Sadź w luźnym, dobrze przepuszczalnym podłożu albo na podwyższonych rabatach.
Jak podlewać żeń-szeń?Równomiernie, tak by podłoże było wilgotne, ale nie zalane. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony