Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Bazylia

Ocimum basilicum · Lamiaceae

Inne nazwy: bazylia pospolita, bazylia w doniczce

Bezpieczna dla kotów i psów · szczegóły ↓

Bazylia (bazylia pospolita, Ocimum basilicum) to jednoroczne zioło o intensywnie pachnących liściach, łatwe w uprawie na balkonie, w ogrodzie i na parapecie. Nie znosi chłodu, więc w polskim klimacie trzeba ją chronić przed przymrozkami. W zamian szybko rośnie i można ją zbierać przez całe lato.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
20–30 °C, min. 5 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
30–90 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozem
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda bazylia

Bazylia pochodzi z tropikalnej i subtropikalnej Azji oraz Australazji, od Indii i Sri Lanki po południowe Chiny, Azję Południowo-Wschodnią i północną Australię. Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae).

To szybko rosnące zioło o krzaczastym, rozgałęzionym pokroju. Zwykle osiąga 30–90 cm wysokości i robi się gęstsze, gdy przycina się wierzchołki pędów. Liście są lśniące, jajowate, naprzeciwległe, o brzegach gładkich lub lekko ząbkowanych, i silnie pachną. Są zielone, a niektóre odmiany mają liście purpurowe.

Małe, dwuwargowe kwiaty, białe, różowe lub purpurowe, tworzą okółkowe kłosy na końcach pędów. Kwitnienie przypada na lipiec–wrzesień.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko i temperatura

Bazylia potrzebuje pełnego słońca, czyli co najmniej sześciu godzin bezpośredniego światła dziennie. Na parapecie wybierz najbardziej nasłonecznione miejsce.

Najlepiej rośnie w temperaturze 20–30°C. Dolna granica, jaką jeszcze znosi, to około 5°C, a mrozu nie przeżyje. Dobrze sprawdza się w doniczkach, skrzynkach balkonowych i na rabacie. Jej kwiaty przyciągają pszczoły, a jelenie i króliki zwykle jej unikają.

Podlewanie

Gleba powinna być równomiernie wilgotna, ale nigdy zalana. Bazylia słabo znosi suszę, więc nie dopuszczaj do przesuszenia podłoża. Podlewaj rano, przy samej ziemi, bez zraszania liści. Sucha powierzchnia liści ogranicza ryzyko mączniaka rzekomego.

W lipcu i sierpniu roślina potrzebuje więcej wody.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsza jest żyzna, próchniczna ziemia gliniasta albo dobra ziemia doniczkowa. Podłoże ma być przepuszczalne, a jednocześnie zatrzymywać wilgoć. Optymalne pH to 6,0–7,5.

Bazylię w doniczce przesadza się w maju.

Nawożenie

Roślinę nawozi się w czerwcu, lipcu i sierpniu, czyli w okresie, gdy najintensywniej rośnie i jest zbierana.

Przycinanie i pinczowanie

Regularnie przycinaj końcówki pędów i usuwaj pąki kwiatowe. Dzięki temu bazylia się rozkrzewia, a liści przybywa. Najlepiej robić to od czerwca do sierpnia.

Gdy roślina zakwita, staje się wiotka i może gorzknieć, dlatego pąki warto zrywać na bieżąco.

Siew i sadzenie

W marcu i kwietniu wysiewa się nasiona do pojemników w domu. Siew wprost do gruntu wykonuje się w maju.

Sadzonki wysadzaj na zewnątrz w maju lub czerwcu, dopiero po ostatnich przymrozkach, gdy noce są już ciepłe. W maju oraz we wrześniu i październiku miej pod ręką okrycie na wypadek przymrozku.

Zimowanie

Bazylia nie jest mrozoodporna, a typowa zimowa temperatura minimalna w Polsce wynosi około -20°C. Uprawia się ją więc jako roślinę jednoroczną. Można też zimować ją na ciepłym, jasnym parapecie.

Rozmnażanie

Bazylię rozmnaża się z nasion albo z sadzonek pędowych. Sadzonki najlepiej pobierać w czerwcu i lipcu.

Problemy z uprawą

Ze szkodników mogą pojawić się mszyce i ślimaki. Do chorób należą mączniak rzekomy i fuzaryjne więdnięcie.

Żółte plamy na liściach z szarym nalotem od spodu to objaw mączniaka rzekomego bazylii. Wybieraj odmiany odporne i staraj się nie moczyć liści.

Czernienie liści wskazuje na chłód lub przymrozek. Trzymaj roślinę w temperaturze powyżej 10°C.

Jeśli roślina jest gorzka i wyciągnięta, zwykle zakwita. Usuń pąki kwiatowe.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbiera się od czerwca do września. Jadalne są liście i kwiaty.

Świeże liście nadają smak daniom z pomidorów, pesto, sałatkom i zupom. Najlepiej dodawać je pod koniec gotowania.

Bezpieczeństwo

Bezpieczna dla kotów i psów
Koty
Nietrująca
Psy
Nietrująca
Konie
Nietrująca

Bazylia jest nietoksyczna dla kotów, psów, koni i ludzi. To wyłącznie informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem weterynarii lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać bazylię w Polsce?Do pojemników w domu wysiewa się ją w marcu i kwietniu, a wprost do gruntu w maju. Sadzonki wysadza się na zewnątrz w maju lub czerwcu, po ostatnich przymrozkach.
Dlaczego bazylia czernieje?Czernienie liści jest zwykle skutkiem chłodu lub przymrozku. Trzymaj roślinę w temperaturze powyżej 10°C.
Jak podlewać bazylię?Gleba ma być równomiernie wilgotna, ale nie mokra. Podlewaj rano, przy samej ziemi. W lipcu i sierpniu wody potrzeba więcej.
Czy bazylia przezimuje?Na zewnątrz nie, bo nie jest mrozoodporna. Uprawia się ją jako roślinę jednoroczną albo zimuje na ciepłym, jasnym parapecie.
Dlaczego bazylia jest gorzka i wyciągnięta?Zwykle dlatego, że zaczęła kwitnąć. Zrywaj pąki kwiatowe i przycinaj końcówki pędów, wtedy roślina się rozkrzewi.
Czy bazylia jest bezpieczna dla kota i psa?Bazylia jest nietoksyczna dla kotów i psów. To tylko informacja, a nie porada weterynaryjna. W razie wątpliwości zapytaj lekarza weterynarii.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony