Pokrzywa
Urtica dioica · Urticaceae
Inne nazwy: pokrzywa zwyczajna
Pokrzywa (pokrzywa zwyczajna, Urtica dioica) to wieloletnia bylina, która w Polsce przezimuje bez żadnej ochrony. Rośnie szybko, lubi żyzną, wilgotną glebę i bardzo chętnie się rozrasta. Jeśli zadbasz o ograniczenie jej ekspansji, będzie łatwą w uprawie rośliną dla motyli i do kuchni.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,9–2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda pokrzywa
Pokrzywa zwyczajna z rodziny pokrzywowatych to bylina o wzniesionym, kępiastym pokroju, z czterokanciastymi łodygami. Dorasta zwykle do 90–200 cm. Liście są naprzeciwległe, jajowate, grubo piłkowane, zielone, o sercowatej nasadzie i ostrym końcu. Mają od 3 do 20 cm długości i są pokryte parzącymi włoskami.
Drobne, zielonkawe lub brązowawe kwiaty zebrane są w gęste, zwisające kwiatostany w kątach liści. Kwitnie od późnej wiosny do lata, w naszym klimacie najczęściej od czerwca do września. Kwiaty zapylane są przez wiatr, a rośliny są dwupienne. Owocami są drobne, owalne niełupki, wytwarzane w dużej liczbie.
W naturze pokrzywa rośnie na wilgotnych, bogatych w składniki odżywcze stanowiskach: wzdłuż strumieni i rowów, na łąkach, polanach leśnych i na terenach przekształconych przez człowieka. Występuje w Europie, umiarkowanej Azji i zachodniej Afryce Północnej.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Pokrzywa rośnie od pełnego słońca po lekki cień. Najlepiej czuje się tam, gdzie gleba jest głęboka i wilgotna, na przykład przy oczku wodnym, rowie czy w wilgotnym zakątku ogrodu.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, ale pokrzywa słabo znosi suszę. Gleba powinna pozostawać stale lekko wilgotna. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej, zwłaszcza w upalne tygodnie.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, próchniczna gleba bogata w azot i zatrzymująca wilgoć. Pokrzywa toleruje jednak różne podłoża: gliniaste, gliniasto-próchniczne i piaszczyste. Na ubogiej, suchej ziemi rośnie wyraźnie gorzej.
Nawożenie
Nawożenie nie jest potrzebne. Obecność pokrzywy w ogrodzie zwykle wskazuje na glebę bogatą w składniki odżywcze.
Siew i sadzenie
Nasiona można wysiewać do gruntu w marcu, kwietniu i wrześniu. Siew w pomieszczeniu wykonuje się w lutym i marcu. Rośliny wysadza się na miejsce docelowe w kwietniu, maju lub wrześniu.
Ponieważ pokrzywa rozrasta się bardzo żywiołowo, sadź ją w wydzielonym miejscu albo z barierą korzeniową. Przy pracy zakładaj rękawice.
Cięcie
Cięcie przypada na marzec i lipiec. Aby ograniczyć samosiew, usuwaj kwiatostany, zanim roślina zawiąże nasiona.
Zimowanie
Pokrzywa jest w pełni mrozoodporna: znosi mrozy do około -30 °C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie sięgają około -20 °C. Zimą nadziemna część zamiera do kłączy, a wiosną roślina odrasta. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Pokrzywę rozmnaża się z nasion, przez podział kęp, z kłączy oraz z sadzonek pędowych. Najlepsze terminy to marzec, kwiecień i wrzesień. Kłącza są jaskrawożółte i tworzą rozległe kolonie, więc nawet niewielki fragment łatwo daje nową roślinę.
Problemy
Główny kłopot to niekontrolowany rozrost. Pokrzywa rozprzestrzenia się kłączami i samosiewem, tworząc gęste zarośla, a w niektórych regionach uchodzi za uciążliwy chwast. Uprawiaj ją w obrębie bariery i usuwaj kwiatostany przed zawiązaniem nasion.
Zbiór i zastosowanie
Jadalne są młode liście i pędy. Zbiera się je od marca do czerwca. Gotowanie lub parzenie, na przykład w zupie albo naparze, niweluje parzące działanie.
Pokrzywa jest tradycyjnie stosowana w medycynie ludowej, do herbat oraz jako roślina włóknodajna. To także ważna roślina żywicielska dla gąsienic rusałki pawika, rusałki pokrzywnika, rusałki admirała i innych motyli, a jej kwiaty odwiedzają zapylacze.






























































































