Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Pokrzywa

Urtica dioica · Urticaceae

Inne nazwy: pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa (pokrzywa zwyczajna, Urtica dioica) to wieloletnia bylina, która w Polsce przezimuje bez żadnej ochrony. Rośnie szybko, lubi żyzną, wilgotną glebę i bardzo chętnie się rozrasta. Jeśli zadbasz o ograniczenie jej ekspansji, będzie łatwą w uprawie rośliną dla motyli i do kuchni.

Światło
Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–25 °C, min. -30 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,9–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda pokrzywa

Pokrzywa zwyczajna z rodziny pokrzywowatych to bylina o wzniesionym, kępiastym pokroju, z czterokanciastymi łodygami. Dorasta zwykle do 90–200 cm. Liście są naprzeciwległe, jajowate, grubo piłkowane, zielone, o sercowatej nasadzie i ostrym końcu. Mają od 3 do 20 cm długości i są pokryte parzącymi włoskami.

Drobne, zielonkawe lub brązowawe kwiaty zebrane są w gęste, zwisające kwiatostany w kątach liści. Kwitnie od późnej wiosny do lata, w naszym klimacie najczęściej od czerwca do września. Kwiaty zapylane są przez wiatr, a rośliny są dwupienne. Owocami są drobne, owalne niełupki, wytwarzane w dużej liczbie.

W naturze pokrzywa rośnie na wilgotnych, bogatych w składniki odżywcze stanowiskach: wzdłuż strumieni i rowów, na łąkach, polanach leśnych i na terenach przekształconych przez człowieka. Występuje w Europie, umiarkowanej Azji i zachodniej Afryce Północnej.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Pokrzywa rośnie od pełnego słońca po lekki cień. Najlepiej czuje się tam, gdzie gleba jest głęboka i wilgotna, na przykład przy oczku wodnym, rowie czy w wilgotnym zakątku ogrodu.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, ale pokrzywa słabo znosi suszę. Gleba powinna pozostawać stale lekko wilgotna. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej, zwłaszcza w upalne tygodnie.

Gleba

Najlepsza jest żyzna, próchniczna gleba bogata w azot i zatrzymująca wilgoć. Pokrzywa toleruje jednak różne podłoża: gliniaste, gliniasto-próchniczne i piaszczyste. Na ubogiej, suchej ziemi rośnie wyraźnie gorzej.

Nawożenie

Nawożenie nie jest potrzebne. Obecność pokrzywy w ogrodzie zwykle wskazuje na glebę bogatą w składniki odżywcze.

Siew i sadzenie

Nasiona można wysiewać do gruntu w marcu, kwietniu i wrześniu. Siew w pomieszczeniu wykonuje się w lutym i marcu. Rośliny wysadza się na miejsce docelowe w kwietniu, maju lub wrześniu.

Ponieważ pokrzywa rozrasta się bardzo żywiołowo, sadź ją w wydzielonym miejscu albo z barierą korzeniową. Przy pracy zakładaj rękawice.

Cięcie

Cięcie przypada na marzec i lipiec. Aby ograniczyć samosiew, usuwaj kwiatostany, zanim roślina zawiąże nasiona.

Zimowanie

Pokrzywa jest w pełni mrozoodporna: znosi mrozy do około -30 °C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie sięgają około -20 °C. Zimą nadziemna część zamiera do kłączy, a wiosną roślina odrasta. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Pokrzywę rozmnaża się z nasion, przez podział kęp, z kłączy oraz z sadzonek pędowych. Najlepsze terminy to marzec, kwiecień i wrzesień. Kłącza są jaskrawożółte i tworzą rozległe kolonie, więc nawet niewielki fragment łatwo daje nową roślinę.

Problemy

Główny kłopot to niekontrolowany rozrost. Pokrzywa rozprzestrzenia się kłączami i samosiewem, tworząc gęste zarośla, a w niektórych regionach uchodzi za uciążliwy chwast. Uprawiaj ją w obrębie bariery i usuwaj kwiatostany przed zawiązaniem nasion.

Zbiór i zastosowanie

Jadalne są młode liście i pędy. Zbiera się je od marca do czerwca. Gotowanie lub parzenie, na przykład w zupie albo naparze, niweluje parzące działanie.

Pokrzywa jest tradycyjnie stosowana w medycynie ludowej, do herbat oraz jako roślina włóknodajna. To także ważna roślina żywicielska dla gąsienic rusałki pawika, rusałki pokrzywnika, rusałki admirała i innych motyli, a jej kwiaty odwiedzają zapylacze.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy pokrzywa przezimuje w polskim ogrodzie?Tak, jest w pełni mrozoodporna. Zimą nadziemne części zamierają do kłączy, a wiosną roślina odrasta.
Jak powstrzymać pokrzywę przed rozrastaniem?Sadź ją w wydzielonym miejscu lub z barierą korzeniową. Usuwaj też kwiatostany przed zawiązaniem nasion, bo pokrzywa rozsiewa się sama.
Kiedy zbierać młode liście pokrzywy?Od marca do czerwca. Po ugotowaniu lub zaparzeniu liście przestają parzyć.
Kiedy siać pokrzywę?Do gruntu w marcu, kwietniu lub wrześniu. Siew w pomieszczeniu wykonuje się w lutym i marcu.
Czy pokrzywa potrzebuje słońca?Rośnie od pełnego słońca po lekki cień. Ważniejsza od światła jest żyzna, stale wilgotna gleba.
Czy pokrzywę trzeba nawozić?Nie, nawożenie nie jest potrzebne. Pokrzywa zwykle rośnie tam, gdzie gleba jest już bogata w składniki odżywcze.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony