Mak lekarski
Papaver somniferum · Papaveraceae
Inne nazwy: mak ogrodowy, mak siewny
Mak lekarski, zwany też makiem ogrodowym lub siewnym (Papaver somniferum), to szybko rosnąca roślina jednoroczna o dużych kwiatach i sinozielonych liściach. Łatwo go uprawiać z siewu bezpośrednio do gruntu, a dojrzałe nasiona to znany z wypieków mak spożywczy. Przed siewem warto sprawdzić lokalne przepisy, bo w niektórych krajach uprawa jest ograniczona lub zakazana.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,6–1,2 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda mak lekarski
Mak lekarski należy do rodziny makowatych (Papaveraceae). To jednoroczna roślina zielna o prostych pędach, zwykle o wysokości od 60 do 120 cm. Rośnie szybko. Zawiera biały sok mleczny, a jej liście mają szarozielony, sinawy odcień.
Liście są duże, wcięte, szarozielone. Górne obejmują łodygę, a roślina ma rzadkie, szorstkie włoski.
Kwiaty mają 8–18 cm średnicy i zwykle cztery płatki, często z ciemną plamą u nasady. Mogą być czerwone, białe, purpurowe, różowe lub fioletowe. Owocem jest gładka, okrągła torebka zwieńczona karbowaną tarczką z 12–18 promienistymi znamionami. Wewnątrz mieści się mnóstwo drobnych nasion.
Roślina pochodzi z zachodniej i środkowej części basenu Morza Śródziemnego oraz z Makaronezji. Pierwotny zasięg jest trudny do ustalenia z powodu wielowiekowej uprawy. Dziś mak jest zadomowiony w strefach klimatu umiarkowanego na całym świecie, spotyka się go na terenach przekształconych, na brzegach pól i na gruntach uprawnych, a z ogrodów łatwo dziczeje.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Mak lekarski wymaga pełnego słońca. Najlepiej czuje się w miejscu otwartym i nasłonecznionym, gdzie może swobodnie wyrosnąć do pełnej wysokości. Chętnie odwiedzają go owady zapylające.
Podlewanie
Mak ma umiarkowane potrzeby wodne i umiarkowane wymagania co do wilgotności. Gleba powinna być lekko wilgotna, ale nie podmokła. Więcej wody roślina potrzebuje w maju, czerwcu i lipcu, czyli w czasie intensywnego wzrostu i kwitnienia.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, wilgotna, a jednocześnie dobrze przepuszczalna gleba gliniasta o odczynie obojętnym do lekko zasadowego. Zbyt ciężkie, zalewane podłoże nie odpowiada makowi.
Siew i sadzenie
Mak wysiewa się bezpośrednio na miejsce docelowe, ponieważ jego cienki korzeń palowy źle znosi przesadzanie, a siewki nie lubią przenoszenia.
Termin siewu to marzec i kwiecień albo wrzesień. Rośliny z siewu wiosennego kwitną w czerwcu i lipcu.
Przed siewem sprawdź lokalne przepisy, ponieważ w niektórych krajach uprawa maku lekarskiego jest ograniczona.
Zimowanie
To roślina jednoroczna, więc co roku trzeba ją wysiewać na nowo. Siewki z siewu jesiennego mogą przezimować na zewnątrz w łagodnych rejonach. Zimą, w listopadzie, grudniu, styczniu i lutym, roślina pozostaje w stanie spoczynku, a po przekwitnięciu jej nadziemne części zamierają.
Rozmnażanie
Mak rozmnaża się wyłącznie z nasion. Wysiewa się je w marcu, kwietniu lub wrześniu. Własne nasiona można zebrać z dojrzałych torebek.
Zbiór i zastosowanie
Nasiona zbiera się z dojrzałych torebek w lipcu i sierpniu. To właśnie jadalny mak spożywczy używany w wypiekach.
Pozostałe części rośliny zawierają alkaloidy opium i nie wolno ich jeść. Mak lekarski jest źródłem opium oraz alkaloidów przetwarzanych na leki, takie jak morfina, kodeina, hydrokodon czy oksykodon. Tych substancji nie należy pozyskiwać samodzielnie.
Ozdobne torebki wykorzystuje się też w suchych bukietach.









































































































