Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Mak lekarski

Papaver somniferum · Papaveraceae

Inne nazwy: mak ogrodowy, mak siewny

Mak lekarski, zwany też makiem ogrodowym lub siewnym (Papaver somniferum), to szybko rosnąca roślina jednoroczna o dużych kwiatach i sinozielonych liściach. Łatwo go uprawiać z siewu bezpośrednio do gruntu, a dojrzałe nasiona to znany z wypieków mak spożywczy. Przed siewem warto sprawdzić lokalne przepisy, bo w niektórych krajach uprawa jest ograniczona lub zakazana.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -10 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,6–1,2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewRozmnażanieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda mak lekarski

Mak lekarski należy do rodziny makowatych (Papaveraceae). To jednoroczna roślina zielna o prostych pędach, zwykle o wysokości od 60 do 120 cm. Rośnie szybko. Zawiera biały sok mleczny, a jej liście mają szarozielony, sinawy odcień.

Liście są duże, wcięte, szarozielone. Górne obejmują łodygę, a roślina ma rzadkie, szorstkie włoski.

Kwiaty mają 8–18 cm średnicy i zwykle cztery płatki, często z ciemną plamą u nasady. Mogą być czerwone, białe, purpurowe, różowe lub fioletowe. Owocem jest gładka, okrągła torebka zwieńczona karbowaną tarczką z 12–18 promienistymi znamionami. Wewnątrz mieści się mnóstwo drobnych nasion.

Roślina pochodzi z zachodniej i środkowej części basenu Morza Śródziemnego oraz z Makaronezji. Pierwotny zasięg jest trudny do ustalenia z powodu wielowiekowej uprawy. Dziś mak jest zadomowiony w strefach klimatu umiarkowanego na całym świecie, spotyka się go na terenach przekształconych, na brzegach pól i na gruntach uprawnych, a z ogrodów łatwo dziczeje.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Mak lekarski wymaga pełnego słońca. Najlepiej czuje się w miejscu otwartym i nasłonecznionym, gdzie może swobodnie wyrosnąć do pełnej wysokości. Chętnie odwiedzają go owady zapylające.

Podlewanie

Mak ma umiarkowane potrzeby wodne i umiarkowane wymagania co do wilgotności. Gleba powinna być lekko wilgotna, ale nie podmokła. Więcej wody roślina potrzebuje w maju, czerwcu i lipcu, czyli w czasie intensywnego wzrostu i kwitnienia.

Gleba

Najlepsza jest żyzna, wilgotna, a jednocześnie dobrze przepuszczalna gleba gliniasta o odczynie obojętnym do lekko zasadowego. Zbyt ciężkie, zalewane podłoże nie odpowiada makowi.

Siew i sadzenie

Mak wysiewa się bezpośrednio na miejsce docelowe, ponieważ jego cienki korzeń palowy źle znosi przesadzanie, a siewki nie lubią przenoszenia.

Termin siewu to marzec i kwiecień albo wrzesień. Rośliny z siewu wiosennego kwitną w czerwcu i lipcu.

Przed siewem sprawdź lokalne przepisy, ponieważ w niektórych krajach uprawa maku lekarskiego jest ograniczona.

Zimowanie

To roślina jednoroczna, więc co roku trzeba ją wysiewać na nowo. Siewki z siewu jesiennego mogą przezimować na zewnątrz w łagodnych rejonach. Zimą, w listopadzie, grudniu, styczniu i lutym, roślina pozostaje w stanie spoczynku, a po przekwitnięciu jej nadziemne części zamierają.

Rozmnażanie

Mak rozmnaża się wyłącznie z nasion. Wysiewa się je w marcu, kwietniu lub wrześniu. Własne nasiona można zebrać z dojrzałych torebek.

Zbiór i zastosowanie

Nasiona zbiera się z dojrzałych torebek w lipcu i sierpniu. To właśnie jadalny mak spożywczy używany w wypiekach.

Pozostałe części rośliny zawierają alkaloidy opium i nie wolno ich jeść. Mak lekarski jest źródłem opium oraz alkaloidów przetwarzanych na leki, takie jak morfina, kodeina, hydrokodon czy oksykodon. Tych substancji nie należy pozyskiwać samodzielnie.

Ozdobne torebki wykorzystuje się też w suchych bukietach.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać mak lekarski?Wysiewa się go w marcu i kwietniu albo we wrześniu, od razu na miejsce, gdzie rośliny mają kwitnąć.
Czy mak lekarski można przesadzać?Lepiej tego unikać. Mak ma cienki korzeń palowy, który źle znosi przesadzanie, dlatego wysiewa się go od razu na miejsce docelowe.
Kiedy kwitnie mak lekarski?Kwitnie w czerwcu i lipcu. Kwiaty mają 8–18 cm średnicy i występują w kolorach od białego i różowego po czerwony i fioletowy.
Czy można jeść nasiona maku lekarskiego?Tak, dojrzałe nasiona to mak spożywczy używany do wypieków. Pozostałe części rośliny zawierają alkaloidy opium i nie wolno ich jeść.
Czy mak lekarski jest trujący dla psów i kotów?Może być toksyczny dla psów i kotów, więc trzeba go trzymać poza ich zasięgiem. To informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna.
Czy w Polsce wolno uprawiać mak lekarski?Uprawa maku lekarskiego jest w niektórych krajach ograniczona lub zakazana, więc przed siewem sprawdź lokalne przepisy.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony