Perilla
Perilla frutescens · Lamiaceae
Inne nazwy: pachnotka zwyczajna, pachnotka bazyliowata, shiso, pachnotka krzewiasta
Pachnotka zwyczajna to szybko rosnąca, aromatyczna roślina jednoroczna o zielonych lub purpurowoczerwonych liściach. Jest łatwa w uprawie, a liście zbiera się przez całe lato. W naszym klimacie wysiewa się ją co roku wiosną, bo nie przeżywa przymrozków.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 18–30 °C, min. 0 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 60–90 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda pachnotka zwyczajna
Pachnotka zwyczajna (Perilla frutescens), znana także jako perilla, pachnotka bazyliowata lub shiso, należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Pochodzi ze wschodniej Rosji oraz z południowej, południowo-wschodniej i wschodniej Azji, od Himalajów po Chiny, Koreę i Japonię.
Tworzy krzaczasty, wzniesiony pokrój i szybko rośnie. Osiąga zwykle 60–90 cm wysokości i 30–45 cm szerokości. Łodygi są czworokątne i owłosione. Liście wyrastają naprzeciwlegle na długich ogonkach. Są szeroko jajowate, mają 7–12 cm długości, piłkowany brzeg i pomarszczoną powierzchnię, a ich barwa jest zielona lub purpurowoczerwona. Roztarte pachną piżmowo i miętowo.
Od sierpnia do października pojawiają się drobne, białe, dwuwargowe kwiaty zebrane w kłosokształtne grona na końcach pędów i w kątach liści. Odwiedzają je motyle i inne owady zapylające. Po kwitnieniu powstają szarobrązowe orzeszki wielkości około 2 mm, bogate w olej.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Pachnotka dobrze rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też półcień. Nadaje się do gruntu, do donic i na balkon.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Roślina znosi krótkie okresy suszy, jednak jeśli zależy ci na delikatnych, obfitych liściach, podlewaj ją regularnie. Szczególnie dużo wody potrzebuje w lipcu i sierpniu.
Podłoże
Najlepsza jest żyzna, próchnicza ziemia, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna. W donicy sprawdzi się zwykłe podłoże uniwersalne. Pachnotka radzi sobie także na uboższej glebie.
Nawożenie
Nawozić warto w czerwcu, gdy rośliny nabierają tempa.
Przycinanie i pinczowanie
Przycinanie wierzchołków pędów sprawia, że krzak jest gęstszy. Wyłamuj też kwiaty, by roślina nie wydała nasion. Jeśli w czerwcu lub lipcu skrócisz pędy, szybko odrosną.
Siew i sadzenie
Do gruntu wysiewaj w maju, po ostatnich przymrozkach. Można też siać wcześniej w domu, w marcu i kwietniu, a rozsadę sadzić na stałe miejsce w maju lub czerwcu. Zachowaj odstęp około 30 cm. Młode rośliny warto osłaniać, gdy zapowiadają się przymrozki, które mogą wystąpić w kwietniu, maju i październiku.
Zimowanie
Pachnotka nie jest mrozoodporna. Jako roślina jednoroczna obumiera po pierwszych przymrozkach. Możesz zebrać nasiona albo po prostu wysiać ją ponownie wiosną. Od listopada do lutego roślina nie rośnie.
Rozmnażanie
Pachnotkę rozmnaża się z nasion, które wysiewa się od marca do maja.
Częste problemy
Samosiew: wiatr łatwo roznosi nasiona, więc pojawiają się niechciane siewki. Wyłamuj kwiaty, zanim zawiążą nasiona.
Gorzkie liście i początek kwitnienia: pod koniec lata roślina wypuszcza pędy kwiatowe. Wyłamuj pąki kwiatowe i regularnie zbieraj liście.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbiera się od czerwca do września. W kuchniach Azji Wschodniej używa się ich świeżych jako dodatku do potraw i do owijania. Prażone nasiona tłoczy się na olej o orzechowym smaku, znany z kuchni koreańskiej. W Azji Południowo-Wschodniej różne odmiany tradycyjnie stosuje się w medycynie ludowej.









































































































