Koper
Anethum graveolens · Apiaceae
Inne nazwy: koper ogrodowy, koper nasiona
Koper (koper ogrodowy, Anethum graveolens) to szybko rosnąca jednoroczna roślina zielna, uprawiana dla aromatycznych liści i nasion. Jest łatwy w uprawie, ale źle znosi przesadzanie, dlatego najlepiej siać go od razu w docelowym miejscu.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–25 °C, min. -5 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,5–1,5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda koper
Koper należy do rodziny selerowatych (Apiaceae). Jego ojczyzną są Afryka Północna, Półwysep Arabski i Iran, ale uprawia się go, a także spotyka jako zdziczały, w wielu częściach Eurazji.
To smukła, wzniesiona roślina o rozgałęzionych pędach, zwykle o wysokości od 50 do 150 cm. Rośnie szybko. Liście są drobno pierzaste, niebieskozielone, długości 10–20 cm, a po roztarciu intensywnie pachną. Od czerwca do sierpnia pojawiają się żółte kwiaty zebrane w baldachy. Potem tworzą się płaskie, żeberkowane, owalne owoce o długości 4–5 mm, które z zielonych stają się brązowe i aromatyczne. Koper ma długi korzeń palowy, a na wietrze lub w cieniu łatwo się kładzie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Koper potrzebuje pełnego słońca. Tylko wtedy plonuje najlepiej, a w półcieniu zbiór jest słabszy. W cieniu pędy wyciągają się i wiotczeją, więc w razie potrzeby warto je podeprzeć.
Najlepiej rośnie w temperaturze od 15 do 25°C. Upał sprzyja przedwczesnemu kwitnieniu i zawiązywaniu nasion.
Podlewanie
Glebę utrzymuj równomiernie wilgotną, ale bez zastoin wody. Nierówne podlewanie i susza sprawiają, że koper szybko wybija w kwiaty.
Najwięcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Wilgotność powietrza powinna być umiarkowana.
Podłoże
Koper lubi ziemię żyzną, przepuszczalną, lekko kwaśną do obojętnej, o pH mniej więcej 5,5–7. Dobrze sprawdzają się gleby gliniaste, piaszczyste i próchnicze, o ile są przepuszczalne i jednocześnie wilgotne.
Z powodu długiego korzenia palowego koper słabo znosi przesadzanie. Wysiewaj go od razu w docelowym miejscu lub pojemniku.
Siew
Koper uprawia się z nasion. Wysiewaj je od kwietnia do czerwca, na powierzchni gleby lub płytko, na głębokość około 0,5 cm, w lekkim podłożu.
Chcąc mieć świeże liście przez dłuższy czas, powtarzaj siew co 2–4 tygodnie. Młode siewki z kwietnia warto osłonić na wypadek przymrozku, bo roślina wytrzymuje tylko około -5°C.
Zimowanie
Koper jest rośliną jednoroczną. Po wydaniu nasion zamiera, a w naszym klimacie, gdzie zimą bywa nawet -20°C, nie przezimuje w gruncie. W następnym sezonie mogą jednak pojawić się samosiewy z nasion, które wypadły z baldachów.
Najczęstsze problemy
Przedwczesne kwitnienie i zawiązywanie nasion: zwykle to skutek upału lub suszy. Podlewaj równomiernie i wysiewaj koper sukcesywnie.
Wiotkie, wyciągnięte pędy: przyczyną jest cień lub nadmiar wody. Przenieś roślinę na słoneczne miejsce i podeprzyj ją.
Słabo przyjmujące się rośliny: to zwykle skutek przesadzania, które uszkodziło korzeń palowy. Siej wprost na miejsce.
Koper mogą atakować zaraza, żółtaczka astrów i mączniak prawdziwy.
Zbiór i wykorzystanie
Zbiory trwają od czerwca do września. Jadalne są liście, kwiaty i nasiona. Świeże listki dodaje się do ryb, zup, barszczu, ziemniaków i ogórków kiszonych, a nasiona służą jako przyprawa. Aromat kopru szybko słabnie po wysuszeniu.
Tradycyjnie koper stosuje się przy dolegliwościach żołądkowych i dla wspomożenia trawienia.
Baldachy przyciągają drobne owady zapylające, a koper jest rośliną żywicielską gąsienic paziów.







































































































