Babka lancetowata
Plantago lanceolata · Plantaginaceae
Inne nazwy: babka wąskolistna, języczek, języczki polne
Babka lancetowata (Plantago lanceolata), zwana też babką wąskolistną albo języczkiem, to wieloletnia roślina rozetowa, znana z łąk, pastwisk i poboczy dróg. Uprawa jest łatwa, a w polskich warunkach roślina przezimuje w gruncie bez osłon.
- Światło
- Słońce do półcienia, Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–45 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda babka lancetowata
To bylina tworząca przyziemną rozetę. Liście są lancetowate, wzniesione lub rozpostarte, zielone, z 3–5 wyraźnymi równoległymi nerwami, ledwie ząbkowane i zwężone w krótki ogonek. W regularnie koszonym trawniku rośnie płasko przy ziemi.
Od maja do września ponad rozetę wyrastają bezlistne, bruzdowane pędy kwiatostanowe, zwykle o wysokości około 10–45 cm. Na ich końcach siedzą gęste, jajowate kłosy drobnych brązowawych kwiatów z długimi białymi pręcikami. Kwiaty są wiatropylne i nie pachną. Po kwitnieniu powstają torebki, które pękają i uwalniają po dwa nasiona, ciemnobrązowe do czarnych; z jednego kłosa może ich być nawet 200.
Naturalnie występuje w Europie i zachodniej Azji. W niektórych krajach, do których została zawleczona, uchodzi za gatunek inwazyjny i chwast.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej czuje się w miejscach otwartych i słonecznych. Zwykle toleruje też lekki półcień, ale w pełnym słońcu rośnie najchętniej. Nadaje się na łąkę kwietną, do naturalistycznej części ogrodu albo na trawnik, w którym ma być dzikim, jadalnym zielskiem.
Podlewanie
Wymagania wodne są umiarkowane. Babka radzi sobie zarówno na suchych łąkach, jak i na wilgotniejszym podłożu, więc nie trzeba pilnować precyzyjnego harmonogramu. W dłuższej suszy warto ją podlać, a przede wszystkim należy unikać długo stojącej wody.
Gleba
Rośnie na glebie gliniastej, piaszczystej i próchnicznej, byle przepuszczalnej. Preferuje odczyn od lekko kwaśnego do zasadowego, zwykle w przedziale pH około 5,5–8,0. Unika gleb bardzo kwaśnych, poniżej pH około 4,5.
Siew i rozmnażanie
Babkę rozmnaża się z nasion. Wysiewa się je w marcu i kwietniu albo we wrześniu. Marzec i kwiecień to także czas, w którym zwykle prowadzi się rozmnażanie tej rośliny.
Nasiona dojrzewają w ciemnych torebkach na kłosach, a jest ich dużo, więc materiału siewnego nie zabraknie.
Zimowanie
Babka lancetowata jest mrozoodporna i może zimować w gruncie; wytrzymuje temperatury do około -25°C, a typowa zima w Polsce jest łagodniejsza. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu roślina odpoczywa, więc nie wymaga wtedy żadnych zabiegów.
Choroby i problemy
Najczęściej pojawia się mączniak prawdziwy, czyli biały nalot na liściach. Wywołują go grzyby Podosphaera plantaginis lub Golovinomyces sordidus. Najprościej się z nim pogodzić albo usunąć porażone liście.
Zbiór i zastosowanie
Jadalne są liście i nasiona. Młode liście to dziki, zielony dodatek do potraw; najlepiej zbierać je od kwietnia do czerwca. Starsze liście są włókniste i mniej przyjemne w smaku.
Tradycyjnie babkę stosowano w postaci okładów i na kaszel. Zawiera glikozydy irydoidowe (aukubinę, katalpol) oraz fenyloetanoidy.
Roślina ma też wartość dla ogrodowej fauny: nasiona zjadają ptaki śpiewające, liście króliki, a gatunek jest rośliną żywicielską dla motyli, m.in. przeplatki cinksji.






























































































