Krzyż maltański
Silene chalcedonica · Caryophyllaceae
Inne nazwy: firletka chalcedońska, lychnis chalcedonica
Krzyż maltański, czyli firletka chalcedońska (w nazwie łacińskiej także Lychnis chalcedonica), to łatwa w uprawie bylina o szkarłatnych kwiatostanach, która w naszym klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Lubi słoneczne stanowisko i stale wilgotną, ale przepuszczalną glebę. Dobrze sprawdza się na rabacie i jako kwiat cięty.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -40 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,5–1 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda krzyż maltański
Silene chalcedonica z rodziny goździkowatych pochodzi z europejskiej części Rosji i Kazachstanu, a dziko rośnie na Syberii aż po Mongolię i północno-zachodnie Chiny. W naturze występuje na wilgotnych łąkach leśnych, w zaroślach i w wąwozach.
To bylina tworząca zwarte, wyprostowane kępy. Grube, w większości nierozgałęzione łodygi są owłosione i zwykle osiągają 50–100 cm wysokości. Liście są naprzeciwległe, lancetowate do jajowatych, średniozielone z wierzchu, od spodu jaśniejsze, rzadko owłosione, z zaokrągloną nasadą. Tempo wzrostu jest umiarkowane.
Kwiaty zebrane są w gęste, okrągłe kwiatostany składające się z 10–50 drobnych, szkarłatnych kwiatów. Każdy kwiat ma pięć płatków głęboko wciętych na dwa łatki, co daje kształt krzyża maltańskiego. Kwiaty nie pachną. Główne kwitnienie trwa 2–3 tygodnie na początku i w połowie lata. Po przekwitnięciu powstaje niewielka jajowata torebka, która pęka na pięć części i uwalnia liczne czerwonobrązowe, nerkowate nasiona.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale znosi też półcień. Wysokim łodygom służy miejsce osłonięte od wiatru, bo na otwartej przestrzeni łatwo się kładą.
Podlewanie
Krzyż maltański potrzebuje stałej wilgoci, ale w gruncie, który dobrze odprowadza nadmiar wody. W czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy roślina kwitnie, podlewaj ją obficiej. W słabo przepuszczalnej glebie bylina żyje krótko.
Gleba
Odpowiednia jest zwykła, przepuszczalna ziemia gliniasta lub piaszczysta, która pozostaje równomiernie wilgotna. Odczyn gleby może wynosić mniej więcej od pH 6 do 8.
Nawożenie
Nawóż w kwietniu i maju, czyli na początku sezonu wegetacyjnego.
Sadzenie i wysiew
Sadź wiosną lub jesienią w słonecznym, osłoniętym miejscu. Sadzonki możesz wysadzać do gruntu od maja do września. Wysokie łodygi warto podeprzeć, jeśli stanowisko jest wietrzne.
Nasiona wysiewaj w kwietniu i maju, a w marcu możesz je wysiać do skrzynek w domu.
Cięcie
Przekwitłe kwiaty usuwaj regularnie, bo wydłuża to kwitnienie. Łodygi skracaj po kwitnieniu albo późną jesienią, zwykle w październiku lub listopadzie.
Zimowanie
Roślina jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około -40°C, więc typowe mrozy do -20°C nie są dla niej problemem. Zimą części nadziemne zamierają, a wiosną bylina odrasta. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.
Rozmnażanie
Krzyż maltański rozmnażaj z nasion albo przez podział kęp, bo ma włóknisty, krzewiący się system korzeniowy. Podział najlepiej wykonać w marcu, kwietniu lub wrześniu.
Najczęstsze kłopoty
Wczesne zamieranie roślin wynika zwykle ze słabo przepuszczalnej gleby. Popraw drenaż albo przesadź krzyż maltański w lepsze miejsce.
Wyleganie łodyg to skutek wysokiego wzrostu i wiatru. Podpieraj rośliny i zapewnij im osłonę.
Krótkie kwitnienie oznacza zwykle, że na roślinie zostają przekwitłe kwiaty. Usuwaj je na bieżąco.
Zastosowanie
Krzyż maltański nadaje się na kwiat cięty. Kwiatostany ścinaj w czerwcu i lipcu. W ogrodzie tworzy efektowne, pionowe akcenty o intensywnie czerwonej barwie.






















































































