Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Żywokost

Symphytum officinale · Boraginaceae

Inne nazwy: żywokost lekarski

Żywokost lekarski to wytrzymała, szybko rosnąca bylina, która dobrze znosi polskie zimy i rzadko sprawia kłopoty. Główne wyzwanie to jej ekspansywność, dlatego warto od początku zaplanować dla niej miejsce. Poniżej znajdziesz wskazówki dotyczące stanowiska, pielęgnacji i rozmnażania.

Światło
Pełne słońce, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–25 °C, min. -35 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,3–1,5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda żywokost lekarski

Żywokost lekarski (Symphytum officinale) należy do rodziny ogórecznikowatych. To bylina zielna o zwartej, rozrastającej się kępie, z rozgałęzionymi, oskrzydlonymi łodygami. Dorasta od 30 do 150 cm wysokości i tworzy kępę o szerokości 60–90 cm. Rośnie szybko, a uprawa jest łatwa.

Liście są duże, szorstko owłosione, lancetowate do jajowatych, długości 4–25 cm; górne zbiegają po łodydze. Kwiaty tworzą zwisające, skręcone wierzchotki z rurkowato-dzwonkowatych kwiatków o długości 8–20 mm. Pojawiają się od maja do czerwca i mogą być fioletowe, różowe, kremowe lub białe. Po kwitnieniu powstają cztery lśniące, czarne, jajowate rozłupki o długości 5–6 mm.

System korzeniowy tworzy głęboki korzeń palowy sięgający do 1,8 m, od zewnątrz czarny, w środku biały. Naturalnie żywokost występuje na wilgotnych łąkach, brzegach rzek, w rowach i wilgotnych, trawiastych miejscach. Kwiaty są bogate w nektar i odwiedzają je trzmiele, choć niektóre podgryzają kwiat, by dostać się do nektaru. Roślina jest odporna na jelenie.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Żywokost rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu. W upalne lata pomaga cień po południu. Dobrze czuje się też w wilgotnych miejscach, np. przy oczku wodnym, a ze względu na zwarty, rozłogowy pokrój sprawdza się jako roślina okrywowa.

Podlewanie

Roślina lubi wilgotną, żyzną glebę, ale dzięki głębokiemu korzeniowi palowemu radzi sobie także z okresami suszy. Podlewaj umiarkowanie, a intensywniej w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Najlepsza jest żyzna, wilgotna, przepuszczalna ziemia: próchniczna, gliniasta lub ilasta. Żywokost toleruje glinę.

Nawożenie

Nawoź w marcu i kwietniu. Przy żyznej glebie roślina nie ma dużych wymagań, a skoszone liście możesz przeznaczyć na kompost lub nawóz płynny.

Przycinanie

Żywokost można ciąć mocno kilka razy w roku, najlepiej od czerwca do września. Ścięte liście nadają się na kompost lub do przygotowania nawozu płynnego. Przycięcie pomaga też wtedy, gdy łodygi położą się po ulewnym deszczu: roślina szybko odrasta.

Sadzenie i siew

Sadź w kwietniu, maju lub wrześniu. Wybierz miejsce, w którym rozrost da się kontrolować, albo uprawiaj żywokost w dużym pojemniku. Pozostawione w ziemi kawałki korzeni odrastają.

Wysiewaj nasiona od marca do maja, a w marcu możesz je wysiać do skrzynek w domu.

Zimowanie

Żywokost jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje do około −35°C, czyli znacznie więcej niż typowe zimowe minimum około −20°C. Zimą nadziemne części zamierają, a wiosną roślina odrasta. Okres spoczynku przypada na listopad–luty.

Rozmnażanie

Żywokost rozmnaża się przez sadzonki korzeniowe, podział lub z nasion. Najlepiej robić to w marcu, kwietniu, październiku i listopadzie.

Problemy

Dziury w liściach zwykle zostawiają ślimaki, także nagie, z którymi trzeba walczyć. Opadające liście po silnym deszczu to powód do przycięcia, bo roślina szybko się odbuduje.

Największym kłopotem jest rozprzestrzenianie się: żywokost odrasta z fragmentów korzeni i potrafi opanować ogród. Ogranicz go uprawą w donicy albo dokładnie wykop wszystkie korzenie.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbiera się od maja do września. Najlepiej wykorzystać je na kompost lub nawóz płynny.

Dawniej liście jadano lub parzono z nich herbatę, dziś jednak odradza się spożywanie żywokostu. Tradycyjnie stosowano go w okładach na stłuczenia, skręcenia i złamania, ale użycie wewnętrzne i na otwarte rany jest zakazane lub odradzane.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy żywokost lekarski przetrwa zimę w Polsce?Tak, jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje około −35°C. Zimą zamiera nad ziemią, a wiosną odrasta.
Jak powstrzymać żywokost przed rozrastaniem się?Posadź go w dużym pojemniku albo w miejscu, gdzie rozrost da się kontrolować. Kawałki korzeni pozostawione w ziemi odrastają, więc przy usuwaniu wykop je wszystkie.
Kiedy kwitnie żywokost?Kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty bywają fioletowe, różowe, kremowe lub białe i są chętnie odwiedzane przez trzmiele.
Czy żywokost potrzebuje dużo wody?Lubi wilgotną, żyzną glebę, ale dzięki głębokiemu korzeniowi palowemu znosi okresy suszy. Intensywniej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Jak rozmnożyć żywokost?Przez sadzonki korzeniowe, podział lub z nasion. Najlepiej robić to w marcu, kwietniu, październiku i listopadzie.
Do czego wykorzystać liście żywokostu w ogrodzie?Po ścięciu nadają się na kompost lub nawóz płynny. Roślinę można ciąć kilka razy w roku.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony