Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Lilak pospolity

Syringa vulgaris · Oleaceae

Lilak pospolity (Syringa vulgaris), zwany też bzem lilakiem lub po prostu bzem, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych krzewów kwitnących w maju i czerwcu. Jest w pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie, a jego kwiaty mają intensywny zapach. Wymaga słonecznego miejsca, przepuszczalnej gleby i cięcia zaraz po kwitnieniu.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
2–7 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda lilak pospolity

Lilak pospolity należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae). To duży, wielopniowy krzew o pokroju od wzniesionego do wazonowatego, z czasem przypominający niewielkie drzewo. Zwykle osiąga od 2 do 7 m wysokości i od 1,8 do 4 m szerokości. Rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są zielone i na zimę opadają.

Kwiaty pojawiają się w maju i czerwcu. Mogą być fioletowe, purpurowe, białe, różowe lub niebieskawe i pachną. Po kwitnieniu powstaje gładka, spłaszczona, brązowa torebka o długości 1–2 cm. Pęka na dwie części i uwalnia uskrzydlone nasiona.

Krzew pochodzi z południowej części Półwyspu Bałkańskiego, gdzie rośnie na skalistych wzgórzach i zarośniętych zboczach. Zadomowił się w wielu regionach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Nie uchodzi za agresywny, ale tworzy odrosty z nasady i z korzeni, więc z czasem może utworzyć gęstą kępę. Kwiaty odwiedzają pszczoły i motyle, a liście są pokarmem gąsienic kilku gatunków ciem. Lilak nadaje się też na wolno rosnący żywopłot i na kwiaty cięte.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej kwitnie na stanowisku w pełnym słońcu, które dostaje co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie. Toleruje lekkie zacienienie, ale w cieniu kwiatów będzie mniej. Dobrze wybrać miejsce osłonięte, bo późne przymrozki mogą uszkodzić pąki.

Podlewanie

Młode krzewy podlewaj regularnie. Dobrze ukorzenione rośliny potrzebują już niewiele dodatkowej wody. Odporność na suszę jest średnia, dlatego w czerwcu i lipcu warto podlewać obficiej. Lilak nie znosi zalewania, więc nie dopuszczaj do zastoin wody wokół korzeni.

Gleba

Lilak rośnie na wielu glebach: gliniastych, próchnicznych, a także zasadowych i bogatych w wapń. Odpowiednie pH to mniej więcej 6,0–8,0. Gleba powinna być wilgotna, ale przepuszczalna. Nie nadają się miejsca o silnie kwaśnej lub źle zdrenowanej glebie.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu. Unikaj nadmiaru azotu, bo krzew rozwija wtedy liście kosztem kwiatów.

Cięcie

Przycinaj krzew w czerwcu i lipcu, krótko po przekwitnięciu, ponieważ pąki kwiatowe na przyszły rok zawiązują się niedługo potem. Usuń przekwitłe kwiatostany, wytnij stare pędy i przerzedź odrosty. Późniejsze cięcie zmniejsza liczbę kwiatów w następnym sezonie.

Sadzenie

Sadź w osłoniętym, słonecznym miejscu jesienią (październik, listopad) lub wczesną wiosną (marzec, kwiecień). Zostaw sporo miejsca, bo dorosły krzew rozrasta się nawet do 4 m. W przypadku roślin szczepionych regularnie usuwaj odrosty u nasady.

Zimowanie

Lilak pospolity jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje temperatury do około −39°C, czyli znacznie niższe niż w typowe polskie zimy. Potrzebuje zimowego spoczynku, żeby zawiązać pąki kwiatowe. Nie trzeba go okrywać.

Rozmnażanie

Lilak można rozmnażać przez podział odrostów, sadzonki pędowe, odkłady, nasiona i szczepienie. Sadzonki i odkłady najlepiej wykonywać w czerwcu i lipcu. Nasiona wysiewa się jesienią, w październiku i listopadzie.

Najczęstsze problemy

Biały mączysty nalot na liściach to mączniak prawdziwy, który pojawia się pod koniec lata. Pomaga lepsze przewietrzenie krzewu i przerzedzenie zbyt gęstych pędów. Krzew bywa też porażany przez zarazę bakteryjną.

Jeśli lilak kwitnie słabo lub wcale, przyczyną bywa zbyt duży cień, późny przymrozek albo nadmiar azotu. Przesuń roślinę w słoneczne miejsce, nie stosuj nawozów azotowych i tnij po kwitnieniu.

Liczne odrosty u nasady wyrastają zwykle z podkładki roślin szczepionych. Usuwaj je tuż przy nasadzie.

Zbiór i zastosowanie

Kwiaty zbiera się w maju. Ścięte kwiatostany ozdabiają wazony. Kwiaty używa się też jako dekoracji potraw oraz do aromatyzowania cukru i syropów.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy kwitnie lilak pospolity?Lilak pospolity kwitnie w maju i czerwcu. Kwiaty są pachnące i mogą być fioletowe, białe, różowe lub niebieskawe.
Kiedy przycinać lilak?Najlepiej w czerwcu i lipcu, zaraz po przekwitnięciu, ponieważ pąki na następny rok zawiązują się niedługo potem. Usuń przekwitłe kwiatostany, stare pędy i nadmiar odrostów.
Dlaczego lilak nie kwitnie?Najczęściej przez zbyt dużo cienia, późny przymrozek lub nadmiar azotu. Pomaga słoneczne stanowisko, brak nawozów azotowych i cięcie po kwitnieniu.
Kiedy sadzić lilak?Najlepiej jesienią (październik, listopad) lub wczesną wiosną (marzec, kwiecień), w słonecznym i osłoniętym miejscu.
Czy lilak pospolity przetrwa zimę bez okrycia?Tak, jest w pełni mrozoodporny i wytrzymuje do około −39°C. Zimowy chłód jest mu potrzebny do zawiązania pąków kwiatowych.
Jak ograniczyć odrosty lilaka?Usuwaj odrosty regularnie u samej nasady. U roślin szczepionych pochodzą zwykle z podkładki.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony