Ostrokrzew

Ilex · Aquifoliaceae

Inne nazwy: ostrokrzewy

Ostrokrzew, zwany też ilex, to rodzaj krzewów i małych drzew o błyszczących liściach i czerwonych owocach, które długo zdobią ogród. Jest łatwy w uprawie, dobrze znosi cięcie i nadaje się na żywopłot. Żeby miał owoce, trzeba posadzić razem roślinę żeńską i męską.

Światło: Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 5–25 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 1–15 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda ostrokrzew

Ostrokrzewy (Ilex, rodzina Aquifoliaceae) to gęste, zaokrąglone lub wyprostowane krzewy i niewielkie drzewa, często wielopniowe. Mogą być zimozielone lub zrzucać liście. Większość uprawianych gatunków zachowuje liście na zimę.

Liście są pojedyncze, skórzaste i błyszczące, zwykle zielone, często z kolczastym brzegiem. Wiosną, w maju i czerwcu, pojawiają się drobne, niepozorne, zielonkawobiałe kwiaty o czterech płatkach, niektóre pachnące. Kwiaty męskie i żeńskie rosną na osobnych roślinach, ostrokrzew jest więc rośliną dwupienną.

Owoce to małe pestkowce przypominające jagody, najczęściej czerwone, ale zdarzają się też pomarańczowe, żółte, brązowe i czarne. Owocują tylko zapylone rośliny żeńskie. Owoce dojrzewają jesienią i zostają na krzewie do zimy. W naturze rodzaj rośnie w lasach strefy umiarkowanej i tropikalnej, także w lasach wawrzynolistnych, od poziomu morza po ponad 2000 m n.p.m. W ogrodach spotyka się m.in. Ilex aquifolium, Ilex crenata i Ilex verticillata.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Ostrokrzew rośnie od pełnego słońca po półcień i toleruje także cień. To roślina do uprawy w gruncie, dobrze sprawdza się jako pojedynczy krzew, w grupie lub w żywopłocie.

Podlewanie

Młode rośliny podlewaj regularnie. Starsze okazy zwykle znoszą krótkie okresy suszy, choć odporność na suszę jest średnia. Więcej wody przydaje się w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Najlepsza jest gleba kwaśna, przepuszczalna, wilgotna i bogata w próchnicę, o pH zwykle około 5–6,5. Ostrokrzew toleruje jednak wiele typów podłoża: gliniaste, piaszczyste i próchniczne.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, czyli na początku sezonu wzrostu.

Cięcie

Ostrokrzew dobrze znosi przycinanie i formowanie, także w żywopłocie. Cięcie wykonuj w lutym i marcu, czyli pod koniec zimy lub na początku wiosny, a w razie potrzeby także w lipcu. Pamiętaj, żeby przy formowaniu nie usunąć wszystkich roślin męskich, bo są potrzebne do zapylania.

Sadzenie

Sadź w kwietniu i maju albo we wrześniu i październiku. Jeśli zależy ci na owocach, posadź obok siebie roślinę męską i żeńską. Kwiaty zapylają pszczoły, a zimujące owoce zjadają ptaki, które roznoszą nasiona.

Zimowanie

Gatunki odporne na mróz nie wymagają osłony, a gatunki tropikalne nie są mrozoodporne. W Polsce wybieraj więc odmiany i gatunki przystosowane do chłodnego klimatu. W najsurowsze zimy, gdy mrozy sięgają około -20°C, sprawdź mrozoodporność konkretnego gatunku. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.

Rozmnażanie

Rozmnażaj ostrokrzew w lipcu i sierpniu.

Problemy

Żółknące liście najczęściej wskazują na zbyt zasadową glebę. Pomaga zakwaszenie podłoża lub chelat żelaza.

Brak owoców zwykle oznacza, że w pobliżu nie ma rośliny męskiej albo że rośnie tylko roślina męska. Rozwiązaniem jest posadzenie pary: męskiej i żeńskiej.

Możliwe szkodniki to przędziorki, nicienie i tarczniki.

Zastosowanie

Gałązki ostrokrzewu nadają się na kwiat cięty, a grudzień to czas zbioru. Liście kilku gatunków (yerba mate, yaupon, guayusa) parzy się jako herbatę, ale większość ostrokrzewów jest gorzka i wywołuje wymioty. Roślina jest miododajna i przyjazna zapylaczom.