Wiąz pospolity
Ulmus minor · Ulmaceae
Inne nazwy: wiąz polny, Ulmus carpinifolia, Ulmus campestris
Wiąz pospolity, zwany też wiązem polnym (Ulmus minor), to szybko rosnące drzewo liściaste o prostym pniu i owalnej koronie. Dorasta do 20–30 m, więc nadaje się do dużych ogrodów i parków. Jest w pełni mrozoodporny, lubi słońce i wilgotną, żyzną glebę.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 20–30 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Pokrój i wygląd
Wiąz pospolity to średniej wielkości drzewo o prostym pniu, smukłych, wznoszących się gałęziach i owalnej do zaokrąglonej koronie. Zwykle osiąga 20–30 m wysokości i rośnie szybko.
Liście są pojedyncze, skrętoległe, podłużne do eliptycznych, mają około 5–12 cm długości i podwójnie piłkowany brzeg. Na dojrzałych pędach są gładkie, na odrostach owłosione, a wzdłuż nerwów widać drobne czarne gruczoły. Jesienią przebarwiają się na żółto.
Kwiaty pojawiają się zimą, są niepozorne, a kwiaty męskie i żeńskie rosną na tym samym drzewie. Kwitnienie przypada zwykle na luty i marzec. Owoce to płaskie, papierzaste, jasnozielone skrzydlaki o długości 12–15 mm, wcięte na szczycie, z jednym nasieniem.
W naturze wiąz rośnie w Europie od wysp bałtyckich i Francji na południe po Morze Śródziemne, na wschód po Azję Mniejszą, Iran i Kazachstan, a także w Afryce Północnej. Zasiedla nizinne lasy dolin rzecznych obok dębów i jesionów i znosi zarówno letnie zalewy, jak i suszę.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Wiąz wymaga pełnego słońca, czyli co najmniej 6 godzin bezpośredniego światła dziennie. Ma rozłożysty system korzeniowy, który wytwarza odrosty, a drzewo dorasta do 20–30 m, dlatego trzeba mu zostawić dużo miejsca. Najlepiej sadzić go z dala od budynków i innych dużych drzew.
Podlewanie
Wiąz lubi wilgotną, dobrze przepuszczalną glebę. Potrzebuje umiarkowanej ilości wody, a krótkotrwałe podmokłe warunki znosi bez szkody. Odporność na suszę jest średnia, więc młode drzewa warto podlewać w czasie długich upałów.
Gleba
Gatunek dobrze radzi sobie na różnych glebach i przy różnym odczynie, także na zasolonych. Najlepiej rośnie na żyznej glebie gliniastej o pH 6,0–8,0, wilgotnej i przepuszczalnej. Znosi gleby gliniaste i zasadowe.
Drzewo można nawozić w marcu.
Cięcie
Drzewo przycina się we wrześniu i październiku. Usuwa się wtedy martwe gałęzie oraz odrosty.
Sadzenie
Sadzonki z gołym korzeniem lub w pojemnikach sadzi się jesienią albo wczesną wiosną, w pełnym słońcu. Dogodne terminy to marzec, kwiecień, październik i listopad.
Wiąz jest podatny na grafiozę wiązów, o czym warto pamiętać przy wyborze sadzonki.
Zimowanie
Wiąz pospolity jest w pełni mrozoodporny i nie wymaga okrywania. Znosi spadki temperatury do około -25°C, a typowe zimowe minima w Europie Środkowej, około -20°C, nie stanowią dla niego problemu. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu drzewo jest w spoczynku.
Rozmnażanie
Wiąz można rozmnażać przez nasiona, sadzonki korzeniowe, sadzonki pędowe lub szczepienie. Siew i rozmnażanie przypadają zwykle na wrzesień i październik.
Choroby i szkodniki
Największym zagrożeniem jest grafioza wiązów. Objawia się więdnięciem liści i zamieraniem gałęzi latem. Porażone gałęzie trzeba szybko usunąć, a drewno zniszczyć. Warto też rozważyć odporne odmiany.
Wiąz może być atakowany także przez żółtaczkę wiązów i plamistość liści. Wśród szkodników pojawiają się chrząszcze objadające liście, mszyce i czerwce. Gdy liście są objedzone do szkieletu, sprawcą bywa chrząszcz liściożerny wiązu. Wczesnym latem warto obserwować drzewo i przy silnych uszkodzeniach zastosować odpowiedni środek.

















































































