Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Parzydło leśne

Aruncus dioicus · Rosaceae

Inne nazwy: parzydło, Aruncus sylvestris

Parzydło leśne (Aruncus dioicus) to duża, krzewiasta bylina, która co roku wyrasta z kłącza i w maju lub czerwcu pokrywa się puszystymi kremowobiałymi kwiatostanami. Jest w pełni mrozoodporne i łatwe w uprawie, jeśli ma wilgotną, żyzną glebę i osłonę przed upalnym popołudniowym słońcem. Rośnie niezbyt szybko, ale po kilku sezonach tworzy imponującą kępę.

Światło
Półcień, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–24 °C, min. -35 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
1,2–1,8 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda parzydło leśne

Parzydło to wzniesiona, krzewiasta bylina kłączowa o zwartej, rozłożystej kępie. Dorasta zwykle do 120–180 cm wysokości i 90–180 cm szerokości. Tempo wzrostu jest umiarkowane, a pełną dojrzałość roślina osiąga po 2–3 sezonach.

Liście są ciemnozielone, duże, podwójnie pierzaste, do 60–90 cm długości. Listki są lancetowate, podwójnie piłkowane, o długości 5–10 cm. Kwiaty, drobne, kremowobiałe i pięciopłatkowe, zebrane są w pierzaste kwiatostany przypominające tawułki (Astilbe), do 30–60 cm długości. Pojawiają się od późnej wiosny do początku lata. Parzydło jest rośliną dwupienną: okazy męskie kwitną okazalej, a na żeńskich powstają drobne brązowe mieszki z 2–4 nasionami, dojrzewające od czerwca do września.

W naturze rośnie na wilgotnych, żyznych zboczach leśnych i górskich, często na większych wysokościach. Zasięg obejmuje strefę umiarkowaną Europy, Azji i Ameryki Północnej.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej czuje się w półcieniu, osłonięte od palącego słońca po południu. Pełne słońce toleruje tylko wtedy, gdy ziemia stale pozostaje wilgotna.

Ponieważ roślina jest duża i z wiekiem się rozrasta, zostaw jej miejsce na dużą kępę. Dobrze wygląda w tle rabaty, przy wilgotnym brzegu oczka wodnego albo w miejscu o stale wilgotnej glebie. Przyciąga pszczoły, motyle i ptaki śpiewające, jest rośliną żywicielską motyla dusky azure, a do tego jest odporna na zgryzanie przez jelenie i króliki. Kwiatostany nadają się też na kwiat cięty.

Podlewanie

Gleba ma być równomiernie wilgotna i nie powinna przesychać. Parzydło słabo znosi suszę, więc w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj wyraźnie częściej. W cieplejszych miejscach pomaga ściółka, która ogranicza parowanie.

Gleba

Parzydło lubi żyzną, bogatą w próchnicę glebę gliniastą lub piaszczysto-gliniastą, która dobrze trzyma wilgoć, a mimo to jest przepuszczalna. Odczyn może mieścić się mniej więcej w przedziale pH 5,5–7,5.

Nawożenie

Nawoź w marcu i kwietniu, na początku sezonu wzrostu. Przy żyznej glebie bogatej w materię organiczną roślina nie wymaga więcej.

Cięcie

Po przekwitnięciu, zwykle w lipcu lub sierpniu, przytnij kwiatostany, co sprzyja zwartemu pokrojowi. Suche pędy usuń pod koniec zimy, przed nowym wzrostem.

Sadzenie

Sadź wiosną, w kwietniu lub maju, albo jesienią, we wrześniu. Rośliny rozstawiaj co 60–90 cm, najlepiej około 75 cm, i pamiętaj, że kępa będzie się powoli powiększać. Pierwsze sezony po posadzeniu to czas rozrastania się; pełny efekt przyjdzie po 2–3 latach.

Zimowanie

Parzydło jest w pełni mrozoodporne: znosi spadki do około −35 °C, a typowe zimowe minimum jest tu znacznie łagodniejsze, około −20 °C. Jesienią nadziemne części zamierają, a wiosną roślina odrasta z kłącza. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego i nie wymaga osłon.

Rozmnażanie

Najprostszy sposób to podział kępy w marcu lub kwietniu. Kłącze jest grube, więc dziel je zdecydowanie.

Można też siać nasiona. Wysiewaj je do pojemników w domu w lutym lub marcu albo wprost na miejsce w kwietniu i maju. Nasiona zbieraj z roślin żeńskich.

Problemy

Brązowe, przypalone brzegi liści zwykle oznaczają suchą glebę lub zbyt gorące popołudniowe słońce. Pomaga ściółkowanie, regularne podlewanie i cień po południu.

Dziury w liściach robią najczęściej larwy pilarzy. Zbieraj je ręcznie albo reaguj wcześnie w sezonie. Czasem pojawia się też plamistość liści.

Zastosowanie

We Włoszech młode pędy krótko gotuje się, a potem przyrządza z jajkami i serem lub dodaje do zup z dzikich zielenin. Rdzenni mieszkańcy północno-zachodniej Ameryki tradycyjnie używali rośliny jako środka moczopędnego, na okłady i przy bólu gardła.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy parzydło leśne rośnie w cieniu?Najlepiej rośnie w półcieniu z osłoną od gorącego słońca po południu. Pełne słońce znosi tylko przy stale wilgotnej glebie.
Kiedy kwitnie parzydło leśne?Kwitnie od późnej wiosny do początku lata, czyli mniej więcej od maja do lipca. Kwiatostany są kremowobiałe, a okazy męskie kwitną okazalej.
Jak duże urośnie parzydło?Zwykle osiąga 120–180 cm wysokości i 90–180 cm szerokości. Pełną dojrzałość uzyskuje po 2–3 sezonach.
Czy parzydło leśne jest mrozoodporne?Tak, jest w pełni mrozoodporne i znosi do około −35 °C. Jesienią zamiera nadziemna część, a wiosną roślina odrasta z kłącza.
Jak rozmnożyć parzydło?Najłatwiej przez podział kępy w marcu lub kwietniu. Można też wysiać nasiona, w domu w lutym–marcu albo wprost na miejsce w kwietniu–maju.
Kiedy przycinać parzydło?Po przekwitnięciu, zwykle w lipcu lub sierpniu, przytnij kwiatostany dla zwartego pokroju. Suche pędy usuń pod koniec zimy.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony