Budleja

Buddleja davidii · Scrophulariaceae

Inne nazwy: budleja Dawida, krzew motyli, omżyn, Budleja Davida

Budleja (budleja Dawida, krzew motyli, Buddleja davidii) to szybko rosnący krzew o pachnących, długich kwiatostanach, które przyciągają motyle. Jest łatwa w uprawie i znosi polskie zimy, choć w mroźne zimy często przemarza do ziemi. Najważniejsze są pełne słońce i regularne, mocne cięcie wiosną.

Światło: Pełne słońce
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 15–28 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 1,8–5 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Budleja Dawida – opis rośliny

Budleja pochodzi ze środkowych i południowych Chin oraz Tybetu. To liściasty krzew wieloletni, który dorasta zwykle do 180–500 cm wysokości i 120–450 cm szerokości, a rośnie szybko. Ma pokrój wielopędowy, luźny, z łukowato przewieszonymi pędami. W mroźne zimy często zamiera do ziemi i odrasta od podstawy.

Liście są naprzeciwległe, lancetowate do jajowatych, długości 7–25 cm, drobno piłkowane. Z wierzchu są szarozielone, od spodu jasne i wełniste.

Kwiaty tworzą gęste wiechy o długości 10–30 cm. Są małe i rurkowate, liliowe do purpurowych, z pomarańczowym oczkiem, i pachną miodem. Występują też odmiany o kwiatach białych, różowych i żółtych. Kwitnienie trwa mniej więcej od czerwca lub lipca do września. Po kwiatach zawiązują się małe, ciemnobrązowe torebki (6–8 mm) z bardzo drobnymi, oskrzydlonymi nasionami roznoszonymi przez wiatr.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Budleja potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy kwitnie najobficiej. W naturze rośnie na otwartych, przekształconych terenach, skalistych zboczach i brzegach potoków, więc dobrze czuje się na odkrytym, nasłonecznionym miejscu.

Miej na uwadze jej rozmiar: pojedynczy krzew potrzebuje około 180 cm odstępu od sąsiednich roślin.

Podlewanie

Młode rośliny podlewaj regularnie. Krzewy dobrze ukorzenione znoszą suszę, ale kwitną najlepiej, gdy mają dostęp do pewnej ilości wilgoci. Warto podlewać obficiej w czerwcu, lipcu i sierpniu. Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne, ale przepuszczalne.

Gleba

Budleja jest mało wymagająca i rośnie w większości gleb: uniwersalnych, gliniastych i piaszczystych, o odczynie pH od 6 do 8. Ciężką glinę trzeba spulchnić, aby woda nie zalegała wokół korzeni.

Nawożenie

Nawozić budleję najlepiej w kwietniu, na początku sezonu wzrostu, gdy krzew odbija po zimie i cięciu.

Cięcie

Budleja kwitnie na pędach tegorocznych, dlatego tnij ją mocno pod koniec zimy lub wczesną wiosną, w marcu i kwietniu. Najlepiej skracać krzew do niskiego szkieletu pędów każdej wiosny.

Usuwaj przekwitłe wiechy, aby ograniczyć samosiew.

Sadzenie

Sadź w słonecznym miejscu wiosną (kwiecień, maj) lub jesienią (wrzesień, październik). Zachowaj rozstaw około 180 cm.

Tam, gdzie budleja bywa inwazyjna, rozważ odmiany bezpłodne.

Zimowanie

Budleja jest mrozoodporna, wytrzymuje do około -20°C, czyli typowe minimum w chłodne zimy. Przy silnych mrozach pędy mogą przemarznąć, ale krzew odbija wiosną od podstawy. Przemarznięte drewno usuń przy wiosennym cięciu. Okres spoczynku przypada na listopad–luty.

Rozmnażanie

Budleję rozmnaża się z nasion i z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się w marcu i kwietniu, a pod osłoną w lutym i marcu. Sadzonki pędowe pobiera się w czerwcu i lipcu.

Najczęstsze problemy

Krzew rozłożysty, z małą liczbą kwiatów: zwykle brakuje regularnego, mocnego cięcia. Co roku wiosną przytnij go do niskiego szkieletu.

Wszędzie siewki: budleja wytwarza ogromną ilość nasion roznoszonych przez wiatr (nawet do 40 000 na jednej wiesze). Szybko usuwaj przekwitłe kwiatostany albo wybierz odmiany bezpłodne. W części Europy, w tym w Europie środkowej i południowej, roślina zdziczała, a w niektórych krajach uznaje się ją za gatunek inwazyjny.

Pędy przemarznięte zimą: przyczyną jest silny mróz. Wiosną wytnij martwe drewno, a krzew odbije od podstawy.

Zastosowanie w ogrodzie

Kwiaty budlei są ważnym źródłem nektaru dla motyli i innych zapylaczy, ale roślina nie jest rośliną żywicielską dla ich gąsienic. Jelenie i króliki zazwyczaj ją omijają.

Nadaje się na kwiat cięty; wiechy zbiera się w lipcu i sierpniu. Pachnące kwiaty ozdobią też rabatę czy grupę krzewów.