Kosodrzewina

Pinus mugo · Pinaceae

Inne nazwy: sosna górska, kosówka, kosówka właściwa, sosna kosodrzewina

Kosodrzewina (Pinus mugo), zwana też sosną górską lub kosówką, to niski, gęsty, wiecznie zielony krzew iglasty z gór Europy. Jest łatwa w uprawie, w pełni mrozoodporna i rośnie powoli. Nadaje się do ogrodu skalnego, na żywopłot i do dużego pojemnika.

Światło: Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie: Umiarkowane
Wilgotność powietrza: Umiarkowana
Temperatura: 5–22 °C, min. -39 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 1–25 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda kosodrzewina

Kosodrzewina to wieloletni, zimozielony krzew o niskim, szerokim i zwartym pokroju, często wielopniowy. Zachodnia forma gatunku bywa jednak pojedynczym drzewem, dlatego podawana wysokość waha się od około 1 m do 25 m. Rośnie wolno.

Igły są ciemnozielone, sztywne, osadzone parami, długości 3–6 cm. Utrzymują się na pędach kilka lat i zimą mogą żółknąć. Kosodrzewina nie ma prawdziwych kwiatów. W maju i czerwcu pojawiają się drobne żółtawe szyszki męskie z pyłkiem i purpurowe szyszki żeńskie. Zdrewniałe szyszki mają 2,5–6 cm, początkowo są czerwonofioletowe, a z czasem brązowieją. Nasiona są drobne i oskrzydlone. Roślina pachnie żywicznie.

W naturze rośnie w górach środkowej i południowo-wschodniej Europy: w Alpach, Karpatach i na Bałkanach. Zachodni podgatunek występuje także w Pirenejach. Zwykle zasiedla piętro subalpejskie przy górnej granicy lasu, na wysokości około 1000–2200 m. W Skandynawii, na wydmach i wrzosowiskach, oraz w Nowej Zelandii zdziczała i jest inwazyjna.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, ale toleruje też lekki półcień. Jest odporna na mróz, więc polska zima (typowe minimum około -20°C) nie jest dla niej problemem, bo gatunek znosi do -39°C.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane. Kosodrzewina lubi glebę wilgotną, ale przepuszczalną. Unikaj miejsc podmokłych i źle odprowadzających wodę. Więcej wody potrzebuje w lipcu i sierpniu, zwłaszcza gdy rośnie w pojemniku.

Podłoże i przesadzanie

Odpowiednia jest gleba gliniasta lub piaszczysta z dobrym drenażem. Roślina toleruje też glebę ciężką i szeroki zakres odczynu pH. Przesadzanie wypada w marcu i kwietniu. Zwykle nie wytwarza korzenia palowego, więc dobrze znosi przesadzanie.

Nawożenie

Okres nawożenia to marzec i kwiecień, czyli początek sezonu wegetacyjnego.

Cięcie

Aby krzew pozostał zwarty, przycinaj go lekko pod koniec zimy, w lutym lub marcu. Można też skracać młode świece, czyli nowe przyrosty.

Sadzenie

Sadź w pełnym słońcu wiosną (od marca do maja) albo jesienią, we wrześniu i październiku. Ponieważ roślina łatwo się przesadza, nie ma problemu z przeniesieniem jej w nowe miejsce.

Zimowanie

Kosodrzewina jest w pełni mrozoodporna i w gruncie nie wymaga okrywania. Rośliny w pojemnikach warto w silne mrozy zabezpieczyć w strefie korzeni. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego. Jeśli zimą igły lekko żółkną, to cecha tego gatunku.

Rozmnażanie

Kosodrzewinę rozmnaża się z nasion lub przez szczepienie. Siew i rozmnażanie przypadają na marzec i kwiecień.

Zastosowanie

Kosodrzewina sprawdza się w ogrodach skalnych, jako żywopłot, w pojemnikach i na balkonie. Można ją prowadzić także jako bonsai. Sprzyja ćmom i innym owadom, a jelenie jej nie zgryzają.

Młode szyszki i pąki są jadalne, a robi się z nich syrop zwany mugolio.