Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Zimowit jesienny

Colchicum autumnale · Colchicaceae

Toksyczne dla kotów i psów · szczegóły ↓

Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) to bulwiasta bylina, która kwitnie jesienią bez liści, a ulistnia się dopiero wiosną. Jest w pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie, ale trujący we wszystkich częściach, więc wymaga rozsądnego wyboru miejsca w ogrodzie.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–20 °C, min. -20 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–30 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda zimowit jesienny

Zimowit jesienny tworzy dużą bulwocebulę, która gromadzi zapasy, a wokół niej powstają młode bulwocebule. Roślina ma zwykle 10–30 cm wysokości, rośnie w umiarkowanym tempie i na lato zasycha.

Kwiaty pojawiają się we wrześniu i październiku. Są pojedyncze, kielichowate, podobne do krokusów, mają 4–7 cm średnicy, sześć listków okwiatu i pomarańczowe pylniki. Występują w odcieniach różu, fioletu i bieli, wyrastają na bezlistnych pędach i nie pachną. Nadają się też na kwiat cięty.

Wiosną wyrasta kępa pięciu do ośmiu ciemnozielonych, lancetowatych liści o długości do około 25 cm. Razem z nimi pojawia się torebka owocowa, która rozwija się z podziemnej zalążni. Liście zamierają do początku lata.

W naturze zimowit rośnie w Europie, od Irlandii, Wielkiej Brytanii i Półwyspu Iberyjskiego po Ukrainę i Bałkany, na wilgotnych nizinnych łąkach i polanach leśnych, na glebach wapiennych lub obojętnych. Kwiaty odwiedzają pszczoły i motyle, a króliki zimowit omijają.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Zimowit lubi słoneczne miejsca, ale toleruje też półcień. Dobrze wygląda posadzony w trawniku lub na łące kwietnej, na obrzeżach lasku i w rabatach. Sprawdza się także w ogrodzie skalnym i w pojemnikach.

Wiosenne liście są duże i zwisające, dlatego warto posadzić go tam, gdzie zasłonią je inne rośliny.

Podlewanie

Zimowit potrzebuje gleby umiarkowanie wilgotnej, ale przepuszczalnej. W okresie spoczynku, od czerwca do sierpnia, zniesie letnią suszę. Nie toleruje jednak gleby stale suchej.

Więcej wody dobrze podać w sierpniu i wrześniu, przed kwitnieniem i w jego trakcie.

Podłoże

Najlepsza jest żyzna, próchniczna, przepuszczalna ziemia gliniasta. Zimowit rośnie na glebach o pH od około 4,5 do 7,5 i znosi także cięższe, gliniaste podłoża, o ile woda w nich nie zalega.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, gdy roślina rusza ze wzrostem i wypuszcza liście.

Sadzenie

Bulwocebule sadzi się w lipcu i sierpniu na głębokość 7–10 cm. Zimowit dobrze się naturalizuje, więc nadaje się do sadzenia w trawie, na skraju lasku i w rabatach.

Nie sadź go w miejscach dostępnych dla dzieci i zwierząt domowych.

Cięcie

Usuń liście dopiero wtedy, gdy całkowicie zżółkną i zamrą same, zwykle w czerwcu lub lipcu. Wcześniejsze obcięcie osłabia bulwocebulę.

Zimowanie

Zimowit jest w pełni mrozoodporny. Bulwocebule znoszą temperaturę gleby do około -5°C, a roślina przetrwa zimy z mrozami do -20°C. Zimą nie wymaga okrywania.

Rozmnażanie

Najłatwiej rozmnożyć zimowit przez podział kęp i oddzielenie młodych bulwocebul wokół bulwocebuli macierzystej, w czerwcu lub lipcu. Można też wysiewać nasiona w lipcu i sierpniu.

Problemy w uprawie

Duże, oklapnięte liście wiosną to normalny etap cyklu przed spoczynkiem. Zostaw je do zżółknięcia, a zimowit posadź w miejscu, gdzie będą mniej widoczne.

Obgryzione bulwocebule to zwykle sprawka ślimaków, które trzeba zwalczać. Ciemne plamy na liściach wskazują na głownię, czyli chorobę grzybową. Porażone liście należy usunąć.

Zastosowanie

Zimowit nie jest jadalny. Jego liście bywały mylone z czosnkiem niedźwiedzim, z groźnymi dla zdrowia skutkami. Nie jest też źródłem szafranu.

Z bulwocebul pozyskuje się kolchicynę, która jest stosowana w hodowli roślin oraz w medycynie, w tym drugim przypadku wyłącznie pod nadzorem lekarza.

Bezpieczeństwo

Toksyczne dla kotów i psów
Koty
Trująca
Psy
Trująca
Konie
Trująca
Ludzie
Silnie trująca

Zimowit jesienny jest silnie trujący dla ludzi i trujący dla kotów, psów i koni. Toksyczne są wszystkie części rośliny: bulwocebule, liście, kwiaty i nasiona. Zawierają kolchicynę i inne alkaloidy. Objawy zatrucia to podrażnienie jamy ustnej, krwawe wymioty, biegunka, wstrząs, uszkodzenie wielu narządów i zahamowanie czynności szpiku kostnego. Zatrucie może zakończyć się śmiercią. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości skontaktuj się z weterynarzem lub lekarzem.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy zimowit jesienny jest trujący?Tak, jest silnie trujący dla ludzi i trujący dla kotów, psów i koni. Toksyczne są wszystkie części rośliny, a zatrucie może być śmiertelne. W razie wątpliwości zwróć się do lekarza lub weterynarza.
Kiedy sadzić zimowit jesienny?Bulwocebule sadzi się w lipcu i sierpniu, na głębokość 7–10 cm. Kwiaty pojawiają się potem we wrześniu i październiku.
Kiedy można obciąć liście zimowita?Dopiero gdy całkiem zżółkną i same zamrą, zwykle w czerwcu lub lipcu. Wcześniejsze cięcie osłabia bulwocebulę.
Czy zimowit jesienny jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny. Roślina znosi mrozy do -20°C, a bulwocebule temperaturę gleby do około -5°C.
Czy z zimowita robi się szafran?Nie, zimowit nie jest źródłem szafranu i nie jest jadalny. Jego liście mylono z czosnkiem niedźwiedzim, co kończyło się groźnymi zatruciami.
Dlaczego zimowit kwitnie bez liści?To jego naturalny cykl: kwiaty pojawiają się jesienią na bezlistnych pędach, a liście wyrastają dopiero wiosną i zamierają do początku lata.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony