Ostropest plamisty

Silybum marianum · Asteraceae

Inne nazwy: ostropest

Ostropest plamisty, zwany też po prostu ostropestem, to okazały, kolczasty oset o białożyłkowanych liściach i purpurowych koszyczkach. Jest łatwy w uprawie, lubi słońce i znosi suszę. W naszym klimacie trzeba pamiętać, że nie jest w pełni mrozoodporny.

Światło: Pełne słońce
Podlewanie: Niskie
Wilgotność powietrza: Niska
Temperatura: 12–28 °C, min. -10 °C
Trudność uprawy: Łatwa
Wysokość: 0,3–2 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewRozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku

Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda ostropest plamisty

Ostropest plamisty (Silybum marianum, rodzina astrowate) to roślina zielna, która zaczyna od przyziemnej rozety liści. Później wyrasta w wyprostowaną, stożkowatą kępę o bruzdowanych łodygach. Zwykle osiąga od 30 cm do 2 m wysokości i około 40–160 cm szerokości.

Liście są duże, błyszczące, zielone, podłużne do lancetowatych, pierzasto wcinane, z kolczastym brzegiem i mlecznobiałymi żyłkami. Mają od 15 do 60 cm długości. Latem, od czerwca do sierpnia, pojawiają się koszyczki owinięte kolczastymi podsadkami, o średnicy 4–12 cm, z czerwonopurpurowymi kwiatami. Owocem są czarne niełupki z długim białym puchem, który roznosi je wraz z wiatrem, i z żółtym pierścieniem u nasady. Korzeń jest gruby, palowy.

W naturze ostropest rośnie w basenie Morza Śródziemnego i w dużej części Europy, aż po Azję Środkową i Indie. Zasiedla słoneczne, ciepłe, przekształcone przez człowieka tereny: łąki ruderalne, nieużytki, mury i pastwiska. Poza naturalnym zasięgiem, np. w Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii, bywa uciążliwym chwastem.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Ostropest wymaga pełnego słońca i ciepłego, otwartego miejsca. Pasuje do rabat naturalistycznych, ogrodów przyrodniczych i słonecznych zakątków, gdzie ma miejsce na swoje rozmiary. Warto zostawić mu przestrzeń, bo to duża roślina, która mocno się rozrasta. Kwiaty chętnie odwiedzają owady zapylające.

Podlewanie

Roślina jest odporna na suszę i ma niewielkie wymagania wodne. Podlewaj ją tylko podczas długotrwałych okresów bez deszczu. Nadmiar wody nie jest potrzebny.

Gleba

Ostropest rośnie w glebach gliniastych, piaszczystych i zasadowych. Odczyn może mieścić się w przedziale pH od 5,5 do 7,6.

Nawożenie

Zwykle nawożenie nie jest konieczne. Jeśli zależy ci na plonie nasion, umiarkowana dawka nawozu przed siewem może go poprawić.

Siew i sadzenie

Nasiona wysiewa się na głębokość 1–1,5 cm, jesienią albo wiosną. Odpowiednie terminy to marzec, kwiecień i wrzesień. Rośliny powinny stać w odstępach około 25 cm, w rzędach oddalonych od siebie o 40–75 cm.

Jeśli zimą mrozy przekroczą odporność rośliny, siew jesienny może się nie udać, więc w naszym klimacie bezpieczniej jest siać wiosną.

Zimowanie

Ostropest wytrzymuje temperatury do około −10°C, a typowe zimowe minima w Europie Środkowej sięgają −20°C. Nie jest więc w pełni mrozoodporny i najlepiej traktować go jako roślinę jednoroczną. Część nadziemna zamiera, a okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Ostropest rozmnaża się wyłącznie z nasion. Najlepszy czas to marzec i kwiecień.

Zbiór i zastosowanie

Ostropest jest rośliną jadalną, a zbiór przypada na lipiec i sierpień. Wyciąg z nasion bogaty w sylimarynę jest tradycyjnie stosowany jako wsparcie wątroby.