Trytoma
Kniphofia · Asphodelaceae
Inne nazwy: żarnowiec trytoma, tryton, knifofia, wstydlin
Trytoma (kniphofia, czasem zwana tritomą) tworzy kępy trawiastych liści, nad którymi od czerwca do października wyrastają gęste, szczotkowate kwiatostany. U nas typowe zimowe minima sięgają około -20°C, a roślina znosi najwyżej około -15°C, dlatego najlepiej uprawiać ją w pojemniku na balkonie lub w domu.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -15 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,5–1,8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda trytoma
Trytoma to bylina z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), tworząca kępy na kłączu z grubymi, mięsistymi korzeniami. Liście są zielone, wąskie i trawiaste, zebrane w rozetę przy ziemi. U gatunków zimozielonych mogą mieć do 1,5 m długości. Rośliny zwykle są półzimozielone, a cała roślina osiąga od 45 do 180 cm wysokości.
Rurkowate kwiaty tworzą gęste, szczotkowate kłosy i otwierają się od dołu ku górze. Występują w kolorach czerwonym, pomarańczowym, żółtym i kremowym. Kwiaty są bogate w nektar. Naturalnie trytoma rośnie na górskich łąkach, na wilgotnych zboczach i brzegach strumieni w południowej i tropikalnej Afryce, a także na Madagaskarze i w Jemenie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Trytoma lubi pełne słońce. W upalne lato przydaje się lekki cień, który ją chroni. Zbyt zacienione miejsce skutkuje słabym kwitnieniem. Wybierz miejsce osłonięte od wiatru, na przykład południową stronę balkonu przy ścianie.
Podlewanie
W sezonie wegetacji utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane. Najwięcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku, czyli od listopada do lutego, podlewaj ostrożnie: zastój wody zimą jest dla niej szczególnie groźny.
Podłoże
Trytoma potrzebuje żyznego, przepuszczalnego podłoża: gliniasto-piaszczystego lub próchnicznego, wilgotnego, ale z dobrym odpływem wody. Nie lubi ciężkiej gliny ani ziemi mokrej zimą, więc w doniczce zadbaj o otwory drenażowe.
Nawożenie
Nawoź ją najlepiej w kwietniu i maju, na początku sezonu wzrostu.
Cięcie
Przekwitłe pędy kwiatowe usuwaj na bieżąco. Liście przytnij do około 8 cm nad ziemią wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu.
Sadzenie i siew
Kłącza sadź na głębokość około 10 cm, w miejscu osłoniętym od wiatru. Na miejsce stałe sadź je w kwietniu i maju.
Nasiona możesz wysiewać w pomieszczeniu w lutym i marcu, a wprost do gruntu w marcu i kwietniu.
Zimowanie
Ochrona przed mrozem jest potrzebna od października do marca. Korzenie zabezpiecz ściółką, a liście zwiąż nad koroną, by nie przedostawały się do niej lód i wilgoć. Skoro typowe zimowe minimum (-20°C) jest niższe niż granica przetrwania rośliny (około -15°C), nie zostawiaj jej bez osłony w gruncie ani na odsłoniętym balkonie.
Rozmnażanie
Rozmnażaj trytomę przez podział kęp, odrosty lub z nasion. Podział i odrosty najlepiej wykonywać w kwietniu, maju lub wrześniu. Po podziale kępa może przez jakiś czas słabiej kwitnąć.
Problemy
Zgnilizna korony wynika zwykle ze złego odprowadzania wody zimą. Popraw drenaż i zastosuj ściółkę. Przy zbyt obfitym podlewaniu może też pojawić się zgnilizna korzeni.
Gdy kwiatów jest mało, przyczyną bywa zbyt duży cień albo niedawny podział kępy. Zapewnij roślinie pełne słońce i nie przesadzaj jej bez potrzeby.
Srebrzyste smugi na liściach wskazują na wciornastki. Usuń uszkodzone liście i wykonaj oprysk.
Zastosowanie
Kwiatostany nadają się na kwiat cięty. Nektar przyciąga pszczoły, a jelenie i króliki zwykle omijają tę roślinę.
Bezpieczeństwo
Bezpieczna dla kotów i psów- Koty
- Nietrująca
- Psy
- Nietrująca
- Konie
- Nietrująca
Trytoma nie jest toksyczna dla kotów, psów ani koni. Brak danych o jej toksyczności dla ludzi. To tylko informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub weterynarza.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































