Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Trytoma

Kniphofia · Asphodelaceae

Inne nazwy: żarnowiec trytoma, tryton, knifofia, wstydlin

Bezpieczna dla kotów i psów · szczegóły ↓

Trytoma (kniphofia, czasem zwana tritomą) tworzy kępy trawiastych liści, nad którymi od czerwca do października wyrastają gęste, szczotkowate kwiatostany. U nas typowe zimowe minima sięgają około -20°C, a roślina znosi najwyżej około -15°C, dlatego najlepiej uprawiać ją w pojemniku na balkonie lub w domu.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -15 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,5–1,8 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda trytoma

Trytoma to bylina z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), tworząca kępy na kłączu z grubymi, mięsistymi korzeniami. Liście są zielone, wąskie i trawiaste, zebrane w rozetę przy ziemi. U gatunków zimozielonych mogą mieć do 1,5 m długości. Rośliny zwykle są półzimozielone, a cała roślina osiąga od 45 do 180 cm wysokości.

Rurkowate kwiaty tworzą gęste, szczotkowate kłosy i otwierają się od dołu ku górze. Występują w kolorach czerwonym, pomarańczowym, żółtym i kremowym. Kwiaty są bogate w nektar. Naturalnie trytoma rośnie na górskich łąkach, na wilgotnych zboczach i brzegach strumieni w południowej i tropikalnej Afryce, a także na Madagaskarze i w Jemenie.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Trytoma lubi pełne słońce. W upalne lato przydaje się lekki cień, który ją chroni. Zbyt zacienione miejsce skutkuje słabym kwitnieniem. Wybierz miejsce osłonięte od wiatru, na przykład południową stronę balkonu przy ścianie.

Podlewanie

W sezonie wegetacji utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne, ale nigdy zalane. Najwięcej wody roślina potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. W okresie spoczynku, czyli od listopada do lutego, podlewaj ostrożnie: zastój wody zimą jest dla niej szczególnie groźny.

Podłoże

Trytoma potrzebuje żyznego, przepuszczalnego podłoża: gliniasto-piaszczystego lub próchnicznego, wilgotnego, ale z dobrym odpływem wody. Nie lubi ciężkiej gliny ani ziemi mokrej zimą, więc w doniczce zadbaj o otwory drenażowe.

Nawożenie

Nawoź ją najlepiej w kwietniu i maju, na początku sezonu wzrostu.

Cięcie

Przekwitłe pędy kwiatowe usuwaj na bieżąco. Liście przytnij do około 8 cm nad ziemią wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu.

Sadzenie i siew

Kłącza sadź na głębokość około 10 cm, w miejscu osłoniętym od wiatru. Na miejsce stałe sadź je w kwietniu i maju.

Nasiona możesz wysiewać w pomieszczeniu w lutym i marcu, a wprost do gruntu w marcu i kwietniu.

Zimowanie

Ochrona przed mrozem jest potrzebna od października do marca. Korzenie zabezpiecz ściółką, a liście zwiąż nad koroną, by nie przedostawały się do niej lód i wilgoć. Skoro typowe zimowe minimum (-20°C) jest niższe niż granica przetrwania rośliny (około -15°C), nie zostawiaj jej bez osłony w gruncie ani na odsłoniętym balkonie.

Rozmnażanie

Rozmnażaj trytomę przez podział kęp, odrosty lub z nasion. Podział i odrosty najlepiej wykonywać w kwietniu, maju lub wrześniu. Po podziale kępa może przez jakiś czas słabiej kwitnąć.

Problemy

Zgnilizna korony wynika zwykle ze złego odprowadzania wody zimą. Popraw drenaż i zastosuj ściółkę. Przy zbyt obfitym podlewaniu może też pojawić się zgnilizna korzeni.

Gdy kwiatów jest mało, przyczyną bywa zbyt duży cień albo niedawny podział kępy. Zapewnij roślinie pełne słońce i nie przesadzaj jej bez potrzeby.

Srebrzyste smugi na liściach wskazują na wciornastki. Usuń uszkodzone liście i wykonaj oprysk.

Zastosowanie

Kwiatostany nadają się na kwiat cięty. Nektar przyciąga pszczoły, a jelenie i króliki zwykle omijają tę roślinę.

Bezpieczeństwo

Bezpieczna dla kotów i psów
Koty
Nietrująca
Psy
Nietrująca
Konie
Nietrująca

Trytoma nie jest toksyczna dla kotów, psów ani koni. Brak danych o jej toksyczności dla ludzi. To tylko informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna; w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub weterynarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy trytoma jest mrozoodporna?Nie na tyle, by zimować bez ochrony w naszym klimacie. Przetrwa najwyżej około -15°C, a typowe zimowe minimum to około -20°C.
Kiedy kwitnie trytoma?Kwitnie od czerwca do października. Kwiaty otwierają się w kłosie od dołu ku górze.
Kiedy przycinać trytomę?Przekwitłe pędy usuwaj na bieżąco, a liście skróć do około 8 cm w marcu lub kwietniu.
Dlaczego trytoma nie kwitnie?Najczęściej ma za mało słońca albo kępa była niedawno dzielona. Zapewnij jej pełne słońce i nie ruszaj korzeni.
Czy trytoma jest bezpieczna dla kotów i psów?Jest uznawana za nietoksyczną dla kotów i psów. To tylko informacja, nie porada weterynaryjna; w razie wątpliwości zapytaj weterynarza.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony