Jabłoń domowa
Malus domestica · Rosaceae
Inne nazwy: jabłko
Jabłoń domowa (Malus domestica), zwana też po prostu jabłonią, to drzewo owocowe i ozdobne, które w naszym klimacie zimuje w gruncie bez osłon. Uprawa jest łatwa, a o plonie decydują głównie odmiana, zapylacz i cięcie. Poniżej znajdziesz najważniejsze zasady pielęgnacji.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–25 °C, min. -30 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 2–10 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda jabłoń domowa
To liściaste, wieloletnie drzewo o zaokrąglonej lub wzniesionej, gęstej koronie. Zwykle osiąga od 2 do 10 m wysokości i od 2 do 9 m szerokości, a ostateczny rozmiar zależy od podkładki i cięcia. Rośnie w umiarkowanym tempie.
Liście są pojedyncze, skrętoległe, eliptyczne do jajowatych, mają 7–15 cm, ząbkowane brzegi i owłosiony spód. W kwietniu i maju drzewo kwitnie: kielichowate, pięciopłatkowe kwiaty o średnicy 3–4 cm są różowe w pąku, potem białe. Zebrane są w baldachogrona po 3–7, ze środkowym kwiatem królewskim. Owoce to okrągłe, twarde jabłka o średnicy ponad 7 cm, zielone, żółte lub czerwone, dojrzewające od późnego lata do jesieni.
Dziki przodek, Malus sieversii, rośnie na zalesionych zboczach gór Tienszan. Gatunek pochodzi z Azji Środkowej, a uprawia się go na całym świecie.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej owocuje w pełnym słońcu, ale znosi też półcień. Wybierz miejsce, w którym korona będzie miała dość przestrzeni, bo dorosłe drzewo może mieć kilka metrów szerokości.
Podlewanie
Jabłoń ma umiarkowane wymagania wodne. Więcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu, kiedy zawiązują się i rosną owoce. Gleba powinna być wilgotna, ale dobrze przepuszczalna.
Gleba
Drzewo toleruje różne gleby: gliniaste, ilaste i piaszczyste, o ile są dobrze przepuszczalne. Optymalne pH to mniej więcej od 6 do 7,5.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Cięcie zimowe, w styczniu, lutym i marcu, służy rozrzedzeniu i otwarciu korony. Cięcie letnie, w lipcu, pomaga ograniczyć zbyt silny wzrost.
Sadzenie i zapylanie
Sadzić można w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Wybieraj odmiany o odpowiednich wymaganiach chłodowych. Większość odmian potrzebuje w pobliżu odpowiedniego zapylacza, więc przy zakupie sprawdź, które odmiany wzajemnie się zapylają.
Kwiaty przyciągają pszczoły, a owoce zjadają ptaki i drobne ssaki.
Zimowanie i przymrozki
Jabłoń jest mrozoodporna i zimuje w gruncie; spoczynek trwa mniej więcej od listopada do lutego. Wrażliwe są natomiast kwiaty: uszkadzają je przymrozki poniżej około -2°C. Dlatego w kwietniu i maju, w czasie kwitnienia, śledź prognozę pogody i miej gotową osłonę.
Rozmnażanie
Odmiany rozmnaża się przez szczepienie, w styczniu, lutym lub sierpniu. To podkładka w dużej mierze decyduje o wielkości dorosłego drzewa.
Szkodniki i choroby
Do szkodników należą mszyce, owocówka jabłkóweczka i owocnica jabłkowa (Rhagoletis pomonella). Do chorób: parch jabłoni, mączniak prawdziwy, zaraza ogniowa i czarna plamistość.
Parch objawia się strupowatymi plamami na liściach i owocach. Pomaga grabienie opadłych liści i sadzenie odmian odpornych. Robaki w owocach to zwykle sprawka owocówki jabłkóweczki lub owocnicy jabłkowej; stosuj pułapki feromonowe i dbaj o higienę, czyli usuwaj opadłe owoce.
Zbiór i wykorzystanie
Jabłka zbiera się od sierpnia do października, zależnie od odmiany. Jada się je na surowo i po obróbce cieplnej, a także wyciska na sok lub cydr. Odmiany różnią się przeznaczeniem: są deserowe, do przetworów i cydrowe.




























































































