Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Grusza pospolita

Pyrus communis · Rosaceae

Inne nazwy: grusza polna, grusza dzika, ulęgałka, płonka

Grusza pospolita to duże, w pełni mrozoodporne drzewo owocowe, które w polskim klimacie rośnie w gruncie bez osłon. Wymaga pełnego słońca, głębokiej, żyznej gleby i zapylacza w sąsiedztwie. W zamian daje wiosną pachnące białe kwiaty, a latem i jesienią jadalne owoce.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
15–25 °C, min. -28 °C
Trudność uprawy
Średnio wymagająca
Wysokość
12–15 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Sadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Grusza pospolita – opis

Grusza pospolita (Pyrus communis), nazywana też po prostu gruszą lub gruszką, należy do rodziny różowatych. To wieloletnie drzewo liściaste, naturalnie rosnące w Europie, na Kaukazie i w zachodniej Azji aż po północny Irak, a uprawiane na całym świecie. Dziko spotyka się ją na skraju lasów, w zaroślach i żywopłotach, na glebach dobrze przepuszczalnych.

Dorasta zwykle do 12–15 m wysokości i około 7,5–10,5 m szerokości. Pokrój jest wzniesiony do rozłożystego, z zaokrągloną koroną, a owoce zawiązują się na krótkich, zgrubiałych pędach, tzw. krótkopędach. Liście są pojedyncze, skrętoległe, owalne, błyszczące, zielone, długości 3–10 cm, z drobno ząbkowanym brzegiem. Jesienią przebarwiają się na żółto.

Białe, pięciopłatkowe kwiaty o średnicy 2,5–7 cm zebrane są w baldachogrona i pachną. Kwitną w kwietniu i maju. Owoc to jadalna gruszka, zwykle gruszkowata, dłuższa niż 7 cm; wielkość i barwa są bardzo zróżnicowane, od zielonej i żółtej po czerwoną i brązową. System korzeniowy jest głęboki i rozłożysty, a siła wzrostu drzewa zależy od podkładki.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Grusza potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze owocuje. Ze względu na rozmiary dorosłego drzewa zostaw mu dużo miejsca, zarówno na wysokość, jak i na szerokość korony.

Podlewanie

Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, ale tolerancja na suszę niska. Młode drzewa podlewaj regularnie. Starsze okazy radzą sobie z krótkimi okresami suszy, jednak w czerwcu, lipcu i sierpniu warto podlewać je obficiej.

Gleba

Najlepsza jest głęboka, żyzna, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna gleba gliniasta o odczynie pH od 6 do 8. Grusza toleruje też ziemię ciężką i piaszczystą, pod warunkiem że woda w niej nie zalega.

Nawożenie

Wymagania pokarmowe są wysokie. W marcu i kwietniu zasil drzewo i zmulczuj glebę wokół pnia kompostem.

Cięcie

Gruszę tnie się zimą, od stycznia do marca. Celem jest utrzymanie rozwartego szkieletu korony i zachęcenie drzewa do tworzenia owocujących krótkopędów.

Sadzenie

Sadź w marcu lub kwietniu albo w październiku i listopadzie, na stanowisku w pełnym słońcu. Aby drzewo dobrze zawiązywało owoce, posadź obok dwie odmiany, które wzajemnie się zapylą.

Zimowanie

Grusza jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około −28°C, czyli więcej niż typowe zimowe minimum rzędu −20°C. Nie wymaga okrywania. Potrzebuje za to okresu zimowego chłodu, by w ogóle owocować. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Gruszę rozmnaża się przez szczepienie, które wykonuje się w styczniu, lutym lub sierpniu. Możliwy jest także siew nasion, ale tak otrzymane drzewa różnią się od rośliny macierzystej.

Choroby i szkodniki

Do typowych szkodników należą miodówka gruszowa, owocówka jabłkóweczka i owady drążące drewno. Z chorób warto znać zarazę ogniową, antraknozę, raka drzew owocowych, parcha oraz mączniaka prawdziwego.

Czarne, jakby przypalone pędy to objaw zarazy ogniowej: wytnij porażone drewno wyraźnie poniżej uszkodzenia i wybieraj odmiany odporne. Ciemne, strupiaste plamy na owocach i liściach wskazują na parcha gruszy; usuwaj opadłe liście i tnij drzewo tak, by korona była dobrze przewietrzana. Lepkie, zwinięte liście to ślad miodówki, więc wspieraj jej naturalnych wrogów i reaguj wcześnie. Słabe zawiązywanie owoców zwykle oznacza brak odpowiedniego zapylacza, dlatego posadź w pobliżu drugą odmianę.

Zbiór i zastosowanie

Owoce zbiera się od sierpnia do października. Jada się je na surowo, gotowane lub w ciastach, podaje do mięs, a także przerabia na perry (wino gruszkowe) lub destyluje na brandy.

Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły, motyle i muchówki, a drzewo przyciąga ptaki śpiewające, więc grusza dobrze sprawdza się w ogrodzie przyjaznym owadom.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sadzić gruszę?Gruszę sadzi się w marcu lub kwietniu albo w październiku i listopadzie, na stanowisku w pełnym słońcu.
Czy trzeba posadzić dwie grusze, żeby owocowały?Tak, najlepiej posadzić dwie odmiany, które wzajemnie się zapylą. Brak odpowiedniego zapylacza jest częstą przyczyną słabego owocowania.
Kiedy przycinać gruszę?Zimą, od stycznia do marca. Cięcie ma utrzymać rozwartą koronę i pobudzić drzewo do tworzenia owocujących krótkopędów.
Czy grusza zniesie polską zimę?Tak, jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje do około −28°C. Zimowy chłód jest jej wręcz potrzebny do owocowania.
Kiedy zbiera się gruszki?Owoce zbiera się od sierpnia do października.
Co oznaczają poczerniałe, jakby przypalone pędy gruszy?To typowy objaw zarazy ogniowej. Wytnij porażone drewno wyraźnie poniżej uszkodzenia, a przy nowych nasadzeniach wybieraj odmiany odporne.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony