Grusza pospolita
Pyrus communis · Rosaceae
Inne nazwy: grusza polna, grusza dzika, ulęgałka, płonka
Grusza pospolita to duże, w pełni mrozoodporne drzewo owocowe, które w polskim klimacie rośnie w gruncie bez osłon. Wymaga pełnego słońca, głębokiej, żyznej gleby i zapylacza w sąsiedztwie. W zamian daje wiosną pachnące białe kwiaty, a latem i jesienią jadalne owoce.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 15–25 °C, min. -28 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 12–15 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Grusza pospolita – opis
Grusza pospolita (Pyrus communis), nazywana też po prostu gruszą lub gruszką, należy do rodziny różowatych. To wieloletnie drzewo liściaste, naturalnie rosnące w Europie, na Kaukazie i w zachodniej Azji aż po północny Irak, a uprawiane na całym świecie. Dziko spotyka się ją na skraju lasów, w zaroślach i żywopłotach, na glebach dobrze przepuszczalnych.
Dorasta zwykle do 12–15 m wysokości i około 7,5–10,5 m szerokości. Pokrój jest wzniesiony do rozłożystego, z zaokrągloną koroną, a owoce zawiązują się na krótkich, zgrubiałych pędach, tzw. krótkopędach. Liście są pojedyncze, skrętoległe, owalne, błyszczące, zielone, długości 3–10 cm, z drobno ząbkowanym brzegiem. Jesienią przebarwiają się na żółto.
Białe, pięciopłatkowe kwiaty o średnicy 2,5–7 cm zebrane są w baldachogrona i pachną. Kwitną w kwietniu i maju. Owoc to jadalna gruszka, zwykle gruszkowata, dłuższa niż 7 cm; wielkość i barwa są bardzo zróżnicowane, od zielonej i żółtej po czerwoną i brązową. System korzeniowy jest głęboki i rozłożysty, a siła wzrostu drzewa zależy od podkładki.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Grusza potrzebuje pełnego słońca, bo tylko wtedy dobrze owocuje. Ze względu na rozmiary dorosłego drzewa zostaw mu dużo miejsca, zarówno na wysokość, jak i na szerokość korony.
Podlewanie
Zapotrzebowanie na wodę jest umiarkowane, ale tolerancja na suszę niska. Młode drzewa podlewaj regularnie. Starsze okazy radzą sobie z krótkimi okresami suszy, jednak w czerwcu, lipcu i sierpniu warto podlewać je obficiej.
Gleba
Najlepsza jest głęboka, żyzna, wilgotna, ale dobrze przepuszczalna gleba gliniasta o odczynie pH od 6 do 8. Grusza toleruje też ziemię ciężką i piaszczystą, pod warunkiem że woda w niej nie zalega.
Nawożenie
Wymagania pokarmowe są wysokie. W marcu i kwietniu zasil drzewo i zmulczuj glebę wokół pnia kompostem.
Cięcie
Gruszę tnie się zimą, od stycznia do marca. Celem jest utrzymanie rozwartego szkieletu korony i zachęcenie drzewa do tworzenia owocujących krótkopędów.
Sadzenie
Sadź w marcu lub kwietniu albo w październiku i listopadzie, na stanowisku w pełnym słońcu. Aby drzewo dobrze zawiązywało owoce, posadź obok dwie odmiany, które wzajemnie się zapylą.
Zimowanie
Grusza jest w pełni mrozoodporna i wytrzymuje temperatury do około −28°C, czyli więcej niż typowe zimowe minimum rzędu −20°C. Nie wymaga okrywania. Potrzebuje za to okresu zimowego chłodu, by w ogóle owocować. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Gruszę rozmnaża się przez szczepienie, które wykonuje się w styczniu, lutym lub sierpniu. Możliwy jest także siew nasion, ale tak otrzymane drzewa różnią się od rośliny macierzystej.
Choroby i szkodniki
Do typowych szkodników należą miodówka gruszowa, owocówka jabłkóweczka i owady drążące drewno. Z chorób warto znać zarazę ogniową, antraknozę, raka drzew owocowych, parcha oraz mączniaka prawdziwego.
Czarne, jakby przypalone pędy to objaw zarazy ogniowej: wytnij porażone drewno wyraźnie poniżej uszkodzenia i wybieraj odmiany odporne. Ciemne, strupiaste plamy na owocach i liściach wskazują na parcha gruszy; usuwaj opadłe liście i tnij drzewo tak, by korona była dobrze przewietrzana. Lepkie, zwinięte liście to ślad miodówki, więc wspieraj jej naturalnych wrogów i reaguj wcześnie. Słabe zawiązywanie owoców zwykle oznacza brak odpowiedniego zapylacza, dlatego posadź w pobliżu drugą odmianę.
Zbiór i zastosowanie
Owoce zbiera się od sierpnia do października. Jada się je na surowo, gotowane lub w ciastach, podaje do mięs, a także przerabia na perry (wino gruszkowe) lub destyluje na brandy.
Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły, motyle i muchówki, a drzewo przyciąga ptaki śpiewające, więc grusza dobrze sprawdza się w ogrodzie przyjaznym owadom.















































































