Pietruszka
Petroselinum crispum · Apiaceae
Inne nazwy: pietruszka zwyczajna, pietruszka naciowa, pietruszka korzeniowa, Petroselinum sativum
Pietruszka (pietruszka zwyczajna, naciowa lub korzeniowa) to łatwe w uprawie zioło, które dobrze rośnie w skrzynce na balkonie albo w głębokiej doniczce na jasnym parapecie. W pierwszym roku daje liście na zbiór, w drugim zakwita i traci na smaku. Dlatego najlepiej wysiewać ją co roku.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–24 °C, min. -15 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 25–75 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Pietruszka – jak wygląda i skąd pochodzi
Pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum) należy do rodziny selerowatych (Apiaceae) i jest rośliną dwuletnią. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego: Grecji, Bałkanów, Algierii i Maroka. Naturalnie rośnie na skalistych zboczach i suchych, otwartych terenach, a w wielu innych miejscach zdziczała.
W pierwszym roku tworzy zwartą, wzniesioną rozetę liści i palowy korzeń. W drugim roku wyrasta pęd kwiatowy. Roślina ma zwykle 25–75 cm wysokości i 25–40 cm szerokości, rośnie w umiarkowanym tempie. Liście są ciemnozielone, trójpierzaste, o kędzierzawych lub płaskich, trójkątnych listkach, w drugim roku grubsze. Są aromatyczne.
Drobne zielonożółte kwiaty zebrane są w baldachy o średnicy 3–10 cm i pojawiają się od czerwca do sierpnia drugiego roku. Nasiona są małe, żebrowane, długości 2–3 mm i dojrzewają od lipca do września. Kwitnąca pietruszka przyciąga motyle, a jej liśćmi żywią się gąsienice paziów.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko i światło
Pietruszka lubi pełne słońce lub lekki półcień. W domu potrzebuje jasnego miejsca, najlepiej przy oknie. Ponieważ w polskim klimacie w gruncie nie zawsze przetrwa zimę, najwygodniej uprawiać ją w pojemnikach na balkonie lub w mieszkaniu.
Podlewanie
Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale przepuszczalne. Pietruszka słabo znosi suszę, więc nie dopuszczaj do przesuszenia bryły korzeniowej. Od czerwca do sierpnia podlewaj ją częściej. W upalne, parne lato roślina może więdnąć. Pomaga wtedy cień po południu i podlanie.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest żyzna, wilgotna, próchniczna ziemia o dobrym drenażu, np. średnio zwięzła, ale roślina dostosowuje się też do gleb gliniastych i piaszczystych. Optymalne pH to mniej więcej 5,5–7,5.
Palowy korzeń nie lubi naruszania, dlatego wybierz od razu głęboką donicę. Jeśli musisz przesadzić, rób to ostrożnie.
Nawożenie
Na zewnątrz wystarczy nawozić dwa razy w sezonie, np. w maju i w lipcu. Pietruszkę uprawianą w domu nawozi się częściej.
Cięcie i zbiór naci
Zrywaj zewnętrzne łodygi, a roślina będzie stale odrastać. Pędy kwiatowe usuwaj, aby dłużej utrzymać dobrą jakość liści.
Siew i sadzenie
Nasiona kiełkują wolno. Możesz je wcześniej namoczyć albo kupić gotowe rozsady. Siew w domu wykonuje się w lutym i marcu, a siew na zewnątrz od kwietnia do lipca. Rozsady wysadzaj od kwietnia do czerwca, po ostatnich przymrozkach, w odstępach 20–30 cm.
Zimowanie
Pietruszka jest odporna na mrozy, ale w polskim klimacie typowe zimowe minimum około −20°C jest niższe niż temperatura, którą roślina przetrwa (około −15°C). Dlatego doniczki przenieś do domu, zanim mróz się nasili. Okres spoczynku przypada na styczeń, luty, listopad i grudzień.
Rozmnażanie
Pietruszkę rozmnaża się z nasion, od kwietnia do lipca.
Typowe problemy
Wolne lub nierównomierne kiełkowanie wynika z tego, że nasiona długo kiełkują. Namocz je albo kup rozsady.
Gorzkie liście i wybijanie w pędy kwiatowe pojawiają się, gdy roślina wchodzi w drugi rok. Siej więc świeże rośliny co roku.
Więdnięcie w upale wiąże się z gorącym, wilgotnym latem. Zapewnij cień po południu i podlej.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbiera się od maja do października. Jadalne są liście, korzeń i kwiaty. Świeże liście dodaje się do sosów, gremolaty, salsa verde i tabbouleh oraz używa do dekoracji potraw. Pietruszkę korzeniową, ze zgrubiałym korzeniem, gotuje się w zupach i potrawkach.
Tradycyjnie pietruszkę żuje się na świeży oddech, pije się herbatkę z liści na trawienie i stosuje się ją jako okład na rany i ukąszenia.
Bezpieczeństwo
Lekko toksyczna dla zwierząt domowych- Koty
- Lekko trująca
- Psy
- Lekko trująca
- Konie
- Lekko trująca
Pietruszka jest łagodnie toksyczna dla kotów, psów, koni i ludzi. Toksyczne są nasiona i liście, które zawierają furanokumaryny i apiol. Po spożyciu dużych ilości może wystąpić fotouczulenie, czyli oparzenia słoneczne i zapalenie skóry. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

















































































