Długosz królewski
Osmunda regalis · Osmundaceae
Inne nazwy: paproć długosz
Długosz królewski, czyli Osmunda regalis, to jedna z największych paproci ogrodowych, tworząca łukowate kępy do 180 cm wysokości. Jest w pełni mrozoodporny i łatwy w uprawie, o ile ma stale wilgotną glebę. Najlepiej czuje się nad brzegiem oczka wodnego i na podmokłych rabatach.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Wysokie
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 8–22 °C, min. -39 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1–1,8 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda długosz królewski
Długosz królewski, zwany też paprocią królewską, należy do rodziny Osmundaceae. To wieloletnia paproć zrzucająca liście, która tworzy łukowatą kępę na grubym kłączu. Z biegiem lat kłącze może wytworzyć u nasady coś na kształt pnia. Roślina dorasta zwykle do 100–180 cm wysokości i 60–120 cm szerokości, a rośnie w umiarkowanym tempie.
Liście są duże, podwójnie pierzaste, z szeroko rozstawionymi odcinkami o podłużnych, tępo zakończonych listkach. Młode liście wyrastają różowawe, potem stają się jasnozielone, a z czasem ciemnozielone. Liście płodne kończą się brązowym, zarodnikonośnym wierzchołkiem, który przypomina kwiatostan. To jednak nie są prawdziwe kwiaty. Roślina nie wytwarza też owoców, rozmnaża się zarodnikami. Jesienią liście przebarwiają się na żółto i brązowo.
Grube, włókniste korzenie, osadzone na kłączu, służą do pozyskiwania włókna osmundowego, stosowanego jako podłoże dla storczyków. W naturze gatunek występuje w Europie, w Afryce Północnej, w tropikalnej i południowej części Afryki oraz w zachodniej Azji aż po Iran. Rośnie w podmokłych lasach, na brzegach strumieni, na wilgotnych półkach skalnych, a czasem w stojącej wodzie. W ogrodzie daje schronienie drobnym zwierzętom i ptakom, a jelenie rzadko go uszkadzają.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepsze jest światło rozproszone lub półcień. W chłodniejszym klimacie długosz znosi nawet prawie pełne słońce, ale tylko wtedy, gdy gleba przez cały czas pozostaje wilgotna. Latem na słońcu i przy suchej ziemi brzegi liści szybko brązowieją.
Ponieważ roślina jest duża, daj jej miejsce: na brzegu oczka wodnego, przy strumyku albo na wilgotnej rabacie. Dobrze wygląda jako okazały akcent, który z czasem rozrasta się w efektowną kępę.
Podlewanie i wilgotność
Długosz potrzebuje stale wilgotnej, a nawet mokrej gleby. Chętnie rośnie na brzegu oczka i w bagnistym gruncie, a krótkotrwałe zalanie nie jest dla niego problemem. Wilgotne powietrze też mu sprzyja.
W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej, aby ziemia nigdy nie przeschła. Zimą, w okresie spoczynku (styczeń, luty, listopad, grudzień), roślina nie rośnie i nie wymaga uwagi.
Gleba
Najlepsza jest żyzna, bogata w próchnicę gleba o odczynie od kwaśnego do obojętnego, w przybliżeniu pH 4,5–6,5, która nie wysycha. Długosz radzi sobie także na glinie, w glebie gliniastej i piaszczystej, jeśli tylko utrzymuje się w nich wilgoć. Toleruje podmokły grunt.
Sadzenie
Sadź na brzegu oczka lub na wilgotnej rabacie, w kwietniu, maju albo we wrześniu. Karpę umieść tak, aby korona znajdowała się równo z poziomem gruntu, nie głębiej. Po posadzeniu obficie podlej ziemię i pilnuj, żeby nie przeschła.
Cięcie
Stare, brązowe liście przytnij pod koniec zimy, w lutym lub marcu, zanim ruszy nowy wzrost. Dzięki temu młode, różowawe liście wyrosną na czystej kępie.
Zimowanie
Gatunek jest w pełni mrozoodporny, wytrzymuje temperatury do około -39°C, a typowe zimowe minima w naszym klimacie to około -20°C. Jesienią liście zamierają, a koronę zostaw na miejscu. W bardzo zimnych miejscach warto ją okryć warstwą ściółki.
Rozmnażanie
Najprościej rozmnażać długosza przez podział kępy, w marcu, kwietniu lub wrześniu. Można go także rozmnażać z zarodników, choć jest to metoda wolniejsza.
Najczęstsze problemy
Brązowe, jakby przypalone brzegi liści zwykle oznaczają suchą glebę lub zbyt dużo słońca. Podlewaj regularnie i zapewnij roślinie cień.
Jeśli liście żółkną już na początku lata, przyczyną bywa susza. Rozłóż ściółkę i utrzymuj ziemię wilgotną.
Zastosowanie
Młode pędy zwinięte w ślimaki są w niektórych miejscach jedzone i smakują trochę jak szparagi. Wiele paproci wymaga jednak odpowiedniej obróbki, dlatego bez fachowej wiedzy nie jest to zalecane. W ogrodzie długosz sprawdza się przede wszystkim jako roślina ozdobna przy wodzie.

















































































