Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki
PaprocieZioła

Skrzyp

Equisetum arvense · Equisetaceae

Inne nazwy: skrzyp polny, skrzyp polny zioło, skrzyp pospolity, chwoszcz

Skrzyp, zwany też skrzypem polnym (Equisetum arvense), to wieloletnia, mrozoodporna roślina o pędach przypominających koński ogon. Jest bardzo łatwy w uprawie, ale szybko się rozrasta, dlatego w ogrodzie trzeba go od początku trzymać w ryzach.

Światło
Słońce do półcienia, Pełne słońce
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
10–22 °C, min. -42 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
10–90 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

RozmnażanieKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda skrzyp

Skrzyp należy do rodziny skrzypowatych i ma pokrój paproci. Tworzy rozrastające się kępy wzniesionych, członowanych pędów o wysokości od 10 do 90 cm. Pędy są nierozgałęzione albo mają cienkie, okółkowo ustawione gałązki.

Prawdziwe liście to drobne łuskowate pochewki z ciemnymi ząbkami na każdym węźle. Fotosyntezę prowadzą zielone, żebrowane łodygi. Skrzyp nie kwitnie ani nie owocuje, rozmnaża się zarodnikami. Wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, wyrasta jasny, krótkotrwały pęd zarodnikonośny z brązowym kłosem.

W naturze rośnie w strefie umiarkowanej i arktycznej półkuli północnej: na wilgotnych, widnych skrajach lasów, pastwiskach, polach, poboczach, w rowach i nad brzegami strumieni. Szybko zasiedla tereny przekształcone. Pod ziemią tworzy rozgałęzione kłącza z drobnymi bulwkami, sięgające nawet 1,8 m w głąb.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Skrzyp rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu, a znosi nawet dość głęboki cień. Najważniejsza jest wilgoć w podłożu, a nie ilość światła. Dobrze czuje się w miejscach o wysokim poziomie wody gruntowej, przy rowach i oczkach wodnych.

Podlewanie

Skrzyp lubi glebę wilgotną lub stale lekko wilgotną. Krótkie okresy suszy znosi, ale nie jest rośliną odporną na suszę, więc w upały nie dopuszczaj do przesuszenia podłoża.

Gleba

Roślina dostosowuje się do gleb lekkich, średnich i ciężkich: gliniastych, piaszczystych i próchnicznych. Najlepiej rośnie w podłożu wilgotnym, ale przepuszczalnym, o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego (pH 6,0–8,0).

Nawożenie

Nawożenie nie jest potrzebne. Skrzyp bez problemu radzi sobie na ubogich glebach.

Cięcie

Koszenie ani przycinanie pędów nic nie daje, ponieważ roślina odrasta z kłączy.

Sadzenie

Skrzyp rzadko sadzi się celowo, bo jest bardzo ekspansywny. Jeśli jednak chcesz go mieć, posadź go w głębokim pojemniku albo otocz barierą, która zatrzyma kłącza.

Zimowanie

Skrzyp zimuje w gruncie i nie wymaga okrycia. Pędy płonne zamierają po jesiennych przymrozkach, a wiosną roślina odrasta z kłączy. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.

Rozmnażanie

Skrzyp rozmnaża się z kłączy, przez podział oraz zarodnikami. Odpowiedni czas to marzec i kwiecień.

Najczęstszy kłopot: rozrastanie się

Prawdziwym problemem nie są choroby, lecz to, że skrzyp wchodzi na rabaty i trawniki. Winna jest głęboka sieć kłączy, przez którą roślina uchodzi za uporczywy chwast, bardzo trudny do usunięcia.

Pomaga wielokrotne usuwanie pędów, poprawa drenażu, bo skrzyp lubi mokro, oraz głębokie przekopanie i wybranie kłączy.

Zbiór i zastosowanie

Młode pędy zbiera się wiosną, w kwietniu i maju. W Japonii i Korei wiosenne pędy jada się jako warzywo.

Skrzyp jest bogaty w krzemionkę. Tradycyjnie stosowano go jako środek moczopędny i na wzmocnienie paznokci, choć dowody na jego działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe są ograniczone. Wyciąg ze skrzypu jest w UE zatwierdzony jako substancja podstawowa o działaniu grzybobójczym.

Najczęściej zadawane pytania

Jak pozbyć się skrzypu z ogrodu?Koszenie nie pomaga, bo skrzyp odrasta z kłączy. Skuteczniejsze jest wielokrotne usuwanie pędów, poprawa drenażu i głębokie przekopanie z wybraniem kłączy.
Czy skrzyp polny jest mrozoodporny?Tak, zimuje w gruncie. Pędy płonne zamierają po jesiennych przymrozkach, a wiosną roślina odrasta z kłączy.
Jak uprawiać skrzyp, żeby się nie rozrastał?Posadź go w głębokim pojemniku albo ogranicz barierą wbitą w ziemię. Kłącza sięgają do około 1,8 m w głąb, więc płytka przeszkoda nie wystarczy.
Jakiego stanowiska i gleby potrzebuje skrzyp?Rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu, a znosi nawet głęboki cień. Najlepsza jest wilgotna, przepuszczalna gleba o pH od 6,0 do 8,0.
Kiedy zbiera się skrzyp?Młode pędy zbiera się wiosną, w kwietniu i maju.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony