Skrzyp
Equisetum arvense · Equisetaceae
Inne nazwy: skrzyp polny, skrzyp polny zioło, skrzyp pospolity, chwoszcz
Skrzyp, zwany też skrzypem polnym (Equisetum arvense), to wieloletnia, mrozoodporna roślina o pędach przypominających koński ogon. Jest bardzo łatwy w uprawie, ale szybko się rozrasta, dlatego w ogrodzie trzeba go od początku trzymać w ryzach.
- Światło
- Słońce do półcienia, Pełne słońce
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 10–22 °C, min. -42 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 10–90 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda skrzyp
Skrzyp należy do rodziny skrzypowatych i ma pokrój paproci. Tworzy rozrastające się kępy wzniesionych, członowanych pędów o wysokości od 10 do 90 cm. Pędy są nierozgałęzione albo mają cienkie, okółkowo ustawione gałązki.
Prawdziwe liście to drobne łuskowate pochewki z ciemnymi ząbkami na każdym węźle. Fotosyntezę prowadzą zielone, żebrowane łodygi. Skrzyp nie kwitnie ani nie owocuje, rozmnaża się zarodnikami. Wczesną wiosną, w marcu i kwietniu, wyrasta jasny, krótkotrwały pęd zarodnikonośny z brązowym kłosem.
W naturze rośnie w strefie umiarkowanej i arktycznej półkuli północnej: na wilgotnych, widnych skrajach lasów, pastwiskach, polach, poboczach, w rowach i nad brzegami strumieni. Szybko zasiedla tereny przekształcone. Pod ziemią tworzy rozgałęzione kłącza z drobnymi bulwkami, sięgające nawet 1,8 m w głąb.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Skrzyp rośnie w pełnym słońcu i w półcieniu, a znosi nawet dość głęboki cień. Najważniejsza jest wilgoć w podłożu, a nie ilość światła. Dobrze czuje się w miejscach o wysokim poziomie wody gruntowej, przy rowach i oczkach wodnych.
Podlewanie
Skrzyp lubi glebę wilgotną lub stale lekko wilgotną. Krótkie okresy suszy znosi, ale nie jest rośliną odporną na suszę, więc w upały nie dopuszczaj do przesuszenia podłoża.
Gleba
Roślina dostosowuje się do gleb lekkich, średnich i ciężkich: gliniastych, piaszczystych i próchnicznych. Najlepiej rośnie w podłożu wilgotnym, ale przepuszczalnym, o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego (pH 6,0–8,0).
Nawożenie
Nawożenie nie jest potrzebne. Skrzyp bez problemu radzi sobie na ubogich glebach.
Cięcie
Koszenie ani przycinanie pędów nic nie daje, ponieważ roślina odrasta z kłączy.
Sadzenie
Skrzyp rzadko sadzi się celowo, bo jest bardzo ekspansywny. Jeśli jednak chcesz go mieć, posadź go w głębokim pojemniku albo otocz barierą, która zatrzyma kłącza.
Zimowanie
Skrzyp zimuje w gruncie i nie wymaga okrycia. Pędy płonne zamierają po jesiennych przymrozkach, a wiosną roślina odrasta z kłączy. Okres spoczynku przypada na listopad, grudzień, styczeń i luty.
Rozmnażanie
Skrzyp rozmnaża się z kłączy, przez podział oraz zarodnikami. Odpowiedni czas to marzec i kwiecień.
Najczęstszy kłopot: rozrastanie się
Prawdziwym problemem nie są choroby, lecz to, że skrzyp wchodzi na rabaty i trawniki. Winna jest głęboka sieć kłączy, przez którą roślina uchodzi za uporczywy chwast, bardzo trudny do usunięcia.
Pomaga wielokrotne usuwanie pędów, poprawa drenażu, bo skrzyp lubi mokro, oraz głębokie przekopanie i wybranie kłączy.
Zbiór i zastosowanie
Młode pędy zbiera się wiosną, w kwietniu i maju. W Japonii i Korei wiosenne pędy jada się jako warzywo.
Skrzyp jest bogaty w krzemionkę. Tradycyjnie stosowano go jako środek moczopędny i na wzmocnienie paznokci, choć dowody na jego działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe są ograniczone. Wyciąg ze skrzypu jest w UE zatwierdzony jako substancja podstawowa o działaniu grzybobójczym.

































































