Paprotka
Polypodium vulgare · Polypodiaceae
Inne nazwy: paprotka zwyczajna
Paprotka zwyczajna, czyli Polypodium vulgare, to wieloletnia, zimozielona paproć, która tworzy powoli rozrastający się kobierzec. Dobrze czuje się w cieniu, w skalniakach, na murkach i pod drzewami. Jest mrozoodporna i łatwa w uprawie.
- Światło
- Cień, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–22 °C, min. -23 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 15–40 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda paprotka
Paprotka ma pełzające, poziome kłącze, z którego wyrastają rozproszone, wyprostowane, skórzaste liście. Z czasem tworzą one zimozielony kobierzec o wysokości około 15–40 cm. Rośnie w umiarkowanym tempie, więc nie zarasta szybko całego miejsca.
Liście są jasnozielone, pierzaste, trójkątnolancetowate, o długości 10–50 cm. Mają 10–18 par naprzemianległych listków, które skracają się ku szczytowi. Brzegi są całe lub lekko ząbkowane, a ogonek liściowy nie ma łusek.
Paprotka nie kwitnie ani nie wytwarza owoców. Rozmnaża się zarodnikami z kupek zarodni na spodniej stronie liści. Kupki są duże, okrągłe i widoczne jako wypukłości na wierzchu liścia. Najpierw są żółte do pomarańczowych, a dojrzałe ciemnieją do szarości. Zarodniki wysypują się od lipca do września.
W naturze rośnie w Europie, w cienistych i półcienistych miejscach: na omszałych starych murach, w szczelinach skał, na skalistym podłożu leśnym, a jako epifit także u podstawy drzew i na ich gałęziach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepsze jest miejsce w półcieniu lub w głębokim cieniu. Odrobinę porannego słońca paprotka znosi, jeśli gleba pozostaje wilgotna.
Posadź ją między kamieniami, na murku, skarpie lub pod drzewami. Jako roślina okrywowa i do skalniaka sprawdza się tam, gdzie wiele innych roślin nie daje rady.
Podlewanie
W ogrodzie utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne. Dobrze ukorzeniona paprotka radzi sobie z okresami suszy, choć jej odporność na suszę ocenia się jako średnią. Zwiększ podlewanie w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Podłoże
Paprotka lubi próchniczą, żwirowatą, przepuszczalną glebę gliniastą lub piaszczystą. Gleba ma być wilgotna, ale dobrze odprowadzać wodę. Dobrze rośnie w ziemi liściowej i między kamieniami.
Nawożenie
Jeśli zdecydujesz się nawozić, zrób to w kwietniu. W próchnicznym podłożu paprotka nie ma jednak dużych wymagań.
Sadzenie
Kłącze sadź płytko, przy powierzchni, a nie zakopuj go głęboko. Najlepsze terminy to kwiecień i maj oraz wrzesień i październik. Wybierz cienisty kąt wśród kamieni, na murze, skarpie albo pod drzewami.
Zimowanie
Paprotka jest mrozoodporna i zimozielona, więc w większości umiarkowanej Europy nie potrzebuje osłony. Przetrwa mróz do około -23°C. Ewentualne cięcie wykonaj w marcu.
Rozmnażanie
Najprościej rozmnożyć paprotkę przez podział kłącza. Można ją także wysiewać z zarodników. Odpowiednie terminy to marzec, kwiecień i wrzesień.
Zastosowanie
Gorzkawosłodkie, aromatyczne kłącze bywało używane jako przyprawa w cukiernictwie, na przykład do nugatu. Zawiera bardzo słodki związek osladynę. Tradycyjnie suszone kłącze stosowano jako środek przeczyszczający i przeciw robakom, a liście cenione były za związki wspomagające gojenie ran. Nie traktuj tego jednak jako zachęty do własnych prób.































































































