Zawilec wieńcowy
Anemone coronaria · Ranunculaceae
Inne nazwy: anemon wieńcowy, anemony
Zawilec wieńcowy (Anemone coronaria), zwany też anemonem wieńcowym albo po prostu anemonami, to bulwiasta bylina ze śródziemnomorskich łąk, kwitnąca w maju i czerwcu. W naszym klimacie nie jest mrozoodporna, dlatego najlepiej sprawdza się w pojemnikach na balkonie albo jako roślina jednoroczna. Jego kwiaty w odcieniach czerwieni, bieli, błękitu i fioletu nadają się też na kwiat cięty.
- Światło
- Pełne słońce, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 20–45 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda zawilec wieńcowy
Zawilec wieńcowy pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, od Portugalii i Hiszpanii przez Włochy i Grecję po Lewant i Afrykę Północną, a na wschodzie aż po Iran. Rośnie tam zwykle na otwartych łąkach, w zaroślach i na polach.
To roślina o zwartym, wzniesionym pokroju, zwykle wysoka na około 20–45 cm i szeroka na 15–23 cm. Z bulw wyrasta przyziemna rozeta ażurowych, głęboko wciętych liści złożonych z trzech listków, a tuż pod kwiatem znajduje się okółek drobnych listków. Każda łodyga wyrasta z jednym kielichowatym kwiatem o średnicy 3–8 cm, z 5–9 płatkowatymi działkami i czarnym środkiem. Kwiaty występują w kolorach czerwonym, białym, niebieskim, purpurowym i fioletowym i nie pachną.
Po kwitnieniu nać zamiera. Pod ziemią tworzą się twarde, czarne bulwy, które magazynują zapasy. Owoce to drobne niełupki w puszystych główkach, z jednego kwiatu może ich powstać 200–300.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Zawilec wieńcowy lubi pełne słońce, ale znosi też lekki cień. Ponieważ nie jest mrozoodporny, w naszych warunkach najlepiej rośnie w doniczce lub skrzynce na balkonie, skąd łatwo go przenieść w miejsce chronione przed mrozem. Wzrost jest umiarkowany, a roślina nie potrzebuje dużo miejsca.
Kwiaty chętnie odwiedzają pszczoły i motyle, a jelenie i króliki zwykle omijają tę roślinę.
Podlewanie
Zawilec wieńcowy ma umiarkowane potrzeby wodne. W sezonie wzrostu podlewaj go regularnie, a szczególnie obficie w kwietniu, maju i czerwcu, ale tak, by podłoże nie stało mokre. Zbyt wilgotna ziemia powoduje gnicie bulw. Roślina ma średnią odporność na suszę.
Staraj się nie moczyć liści, bo w wilgotnych warunkach łatwo pojawiają się choroby grzybowe. Od lipca do września trwa spoczynek, kiedy nać zamiera.
Podłoże
Najlepsze jest przepuszczalne podłoże: gliniaste, piaszczyste lub próchniczne, o odczynie pH około 6–8. Roślina toleruje ziemię od kwaśnej do zasadowej, ale wymaga swobodnego odpływu wody, bo to właśnie nadmiar wilgoci jest największym zagrożeniem dla bulw.
Nawożenie
Nawozić warto w kwietniu i maju, czyli gdy roślina intensywnie rośnie i przygotowuje się do kwitnienia.
Sadzenie i siew
Bulwy sadzi się na głębokość 5–8 cm, w odstępach 10–15 cm (około 12 cm). Przed sadzeniem warto je namoczyć. Ogólnie zaleca się sadzenie jesienią, jednak w naszym klimacie wysadzanie na zewnątrz przypada na kwiecień i maj.
Zawilca można też wysiewać. Do gruntu wysiewa się go w marcu i kwietniu, a do doniczek w domu w lutym i marcu.
Przycinanie
Usuwaj przekwitłe kwiaty. Liście zostaw na roślinie do czasu, aż same zaschną, ponieważ bulwy gromadzą w nich zapas energii na kolejny sezon.
Zimowanie
Zawilec wieńcowy nie jest mrozoodporny. Przetrwa najwyżej około −10°C, a typowe zimowe minima u nas sięgają −20°C, więc na zewnątrz bulwy nie przezimują bezpiecznie. W zimnych regionach wykopuje się je i przechowuje w suchym miejscu albo uprawia roślinę jako jednoroczną.
Ochrona przed mrozem jest potrzebna od października do marca.
Rozmnażanie
Zawilca rozmnaża się z nasion lub przez podział bulw. Podział najlepiej wykonać w lipcu i sierpniu, w okresie spoczynku.
Problemy w uprawie
Gnijące bulwy to zwykle skutek mokrej ziemi. Sadź w przepuszczalnym podłożu i nie przelewaj.
Plamy na liściach i mączniak pojawiają się w wilgotnych warunkach. Zapewnij roślinie przewiew i unikaj moczenia liści.
Ogryzione liście to zwykle sprawka rolnic i gąsienic motyli. Zbieraj szkodniki ręcznie i osłaniaj młode rośliny.
Cięcie kwiatów i zastosowanie
Zawilec wieńcowy to dobry kwiat cięty. Kwiaty ścina się w maju i czerwcu. Nadaje się do uprawy w pojemnikach i na balkonie, a przy okazji wspiera zapylacze.









































































































