Bez koralowy
Sambucus racemosa · Viburnaceae
Inne nazwy: bez groniasty, Dziki bez koralowy
Bez koralowy, zwany też bzem groniastym (Sambucus racemosa), to wysoki, wielopniowy krzew, który wiosną zakwita kremowobiałymi kwiatami, a latem ozdabia się czerwonymi owocami. Jest łatwy w uprawie i w polskim klimacie nie wymaga zimowej ochrony. Najlepiej czuje się w miejscu wilgotnym, w słońcu lub półcieniu.
- Światło
- Słońce do półcienia, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–24 °C, min. -35 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 2–4 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda bez koralowy
To liściasty, wieloletni krzew o wysokości od 2 do 4 m. Ma kilka pni z miękkimi, wypełnionymi rdzeniem pędami i bywa uprawiany także jako małe drzewo. Liście są pierzaste, złożone z 5–7 lancetowatych do wąsko owalnych, nieregularnie piłkowanych listków. Po roztarciu pachną nieprzyjemnie.
Kwiaty zebrane są w stożkowate wiechy o szerokości 3–6 cm. Są kremowobiałe do żółtawych, a pąki mają różowy odcień. Kwitnienie przypada na kwiecień i maj, a kwiaty pachną. Owoce to jaskrawoczerwone pestkowce z 3–5 nasionami (u odmiany var. melanocarpa są purpurowoczarne). Chętnie zjadają je ptaki i dzięki temu rozsiewają krzew.
W naturze bez koralowy rośnie na brzegach wód, w lasach i innych na ogół wilgotnych miejscach. Występuje w umiarkowanej strefie półkuli północnej: w dużej części Europy, w północnej Azji i w Ameryce Północnej, od Alaski po góry na południu USA.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Bez koralowy znosi pełne słońce i półcień. Odmiany o złotych liściach najlepiej wybarwiają się, gdy dostają trochę słońca. Ponieważ dorasta do 4 m, można go sadzić jako wolno stojący krzew albo w żywopłocie, tam gdzie jest dość miejsca na jego rozrost.
Podlewanie
Krzew lubi równomiernie wilgotną glebę, a to odpowiada jego naturalnym siedliskom. Podlewaj go przede wszystkim w czasie dłuższej suszy. Więcej wody przyda mu się w czerwcu, lipcu i sierpniu.
Gleba
Najlepsza jest gleba próchniczna, gliniasta, wilgotna, ale przepuszczalna. Unikaj miejsc, w których woda stoi, i takich, w których ziemia wysycha na wiór.
Nawożenie
Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.
Cięcie
Terminy cięcia to luty, marzec i czerwiec. Krzew rośnie dość wysoko, więc cięcie pomaga utrzymać go w pożądanych rozmiarach, zwłaszcza w żywopłocie.
Sadzenie
Sadzić można w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Nasiona wysiewa się w październiku.
Zimowanie
Bez koralowy jest w pełni mrozoodporny. Przeżywa spadki temperatury do około -35°C, a typowe zimowe minima w Polsce, około -20°C, mu nie szkodzą. Nie potrzebuje okrywania. Spoczynek trwa od listopada do lutego.
Rozmnażanie
Bez koralowy rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się w październiku. Na rozmnażanie z sadzonek najlepiej wybrać styczeń, luty lub czerwiec.
Owoce i zastosowanie
Owoce dojrzewają w lipcu i sierpniu. Ich jadalność jest ograniczona: uważa się, że bezpieczne są tylko po ugotowaniu, i tylko tak były używane w dawnych przepisach. Surowych owoców, nasion ani innych części krzewu nie należy jeść.
Tradycyjnie używali go jako rośliny leczniczej rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej. Kwiaty odwiedzają bzygowate i motyle, więc krzew przydaje się w ogrodzie przyjaznym owadom. Owoce są pokarmem dla ptaków.

















































































