Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Bez koralowy

Sambucus racemosa · Viburnaceae

Inne nazwy: bez groniasty, Dziki bez koralowy

Bez koralowy, zwany też bzem groniastym (Sambucus racemosa), to wysoki, wielopniowy krzew, który wiosną zakwita kremowobiałymi kwiatami, a latem ozdabia się czerwonymi owocami. Jest łatwy w uprawie i w polskim klimacie nie wymaga zimowej ochrony. Najlepiej czuje się w miejscu wilgotnym, w słońcu lub półcieniu.

Światło
Słońce do półcienia, Półcień
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
8–24 °C, min. -35 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
2–4 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

WysiewSadzenie do gruntuPrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda bez koralowy

To liściasty, wieloletni krzew o wysokości od 2 do 4 m. Ma kilka pni z miękkimi, wypełnionymi rdzeniem pędami i bywa uprawiany także jako małe drzewo. Liście są pierzaste, złożone z 5–7 lancetowatych do wąsko owalnych, nieregularnie piłkowanych listków. Po roztarciu pachną nieprzyjemnie.

Kwiaty zebrane są w stożkowate wiechy o szerokości 3–6 cm. Są kremowobiałe do żółtawych, a pąki mają różowy odcień. Kwitnienie przypada na kwiecień i maj, a kwiaty pachną. Owoce to jaskrawoczerwone pestkowce z 3–5 nasionami (u odmiany var. melanocarpa są purpurowoczarne). Chętnie zjadają je ptaki i dzięki temu rozsiewają krzew.

W naturze bez koralowy rośnie na brzegach wód, w lasach i innych na ogół wilgotnych miejscach. Występuje w umiarkowanej strefie półkuli północnej: w dużej części Europy, w północnej Azji i w Ameryce Północnej, od Alaski po góry na południu USA.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Bez koralowy znosi pełne słońce i półcień. Odmiany o złotych liściach najlepiej wybarwiają się, gdy dostają trochę słońca. Ponieważ dorasta do 4 m, można go sadzić jako wolno stojący krzew albo w żywopłocie, tam gdzie jest dość miejsca na jego rozrost.

Podlewanie

Krzew lubi równomiernie wilgotną glebę, a to odpowiada jego naturalnym siedliskom. Podlewaj go przede wszystkim w czasie dłuższej suszy. Więcej wody przyda mu się w czerwcu, lipcu i sierpniu.

Gleba

Najlepsza jest gleba próchniczna, gliniasta, wilgotna, ale przepuszczalna. Unikaj miejsc, w których woda stoi, i takich, w których ziemia wysycha na wiór.

Nawożenie

Nawozić warto w marcu i kwietniu, na początku sezonu wegetacyjnego.

Cięcie

Terminy cięcia to luty, marzec i czerwiec. Krzew rośnie dość wysoko, więc cięcie pomaga utrzymać go w pożądanych rozmiarach, zwłaszcza w żywopłocie.

Sadzenie

Sadzić można w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Nasiona wysiewa się w październiku.

Zimowanie

Bez koralowy jest w pełni mrozoodporny. Przeżywa spadki temperatury do około -35°C, a typowe zimowe minima w Polsce, około -20°C, mu nie szkodzą. Nie potrzebuje okrywania. Spoczynek trwa od listopada do lutego.

Rozmnażanie

Bez koralowy rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się w październiku. Na rozmnażanie z sadzonek najlepiej wybrać styczeń, luty lub czerwiec.

Owoce i zastosowanie

Owoce dojrzewają w lipcu i sierpniu. Ich jadalność jest ograniczona: uważa się, że bezpieczne są tylko po ugotowaniu, i tylko tak były używane w dawnych przepisach. Surowych owoców, nasion ani innych części krzewu nie należy jeść.

Tradycyjnie używali go jako rośliny leczniczej rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej. Kwiaty odwiedzają bzygowate i motyle, więc krzew przydaje się w ogrodzie przyjaznym owadom. Owoce są pokarmem dla ptaków.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy bez koralowy jest mrozoodporny?Tak, jest w pełni mrozoodporny i przeżywa do około -35°C. W polskim klimacie nie wymaga okrywania na zimę.
Jak wysoki jest bez koralowy?Zwykle osiąga od 2 do 4 m wysokości. Rośnie jako wielopniowy krzew albo małe drzewo.
Kiedy kwitnie bez koralowy?Kwitnie w kwietniu i maju. Kremowobiałe do żółtawych kwiaty zebrane są w stożkowate wiechy i pachną.
Czy owoce bzu koralowego można jeść?Uważa się, że bezpieczne są wyłącznie po ugotowaniu. Surowych owoców, nasion i innych części rośliny nie należy jeść.
Kiedy sadzić bez koralowy?Najlepiej w marcu i kwietniu albo w październiku i listopadzie. Wybierz słoneczne lub półcieniste miejsce z wilgotną glebą.
Jak rozmnożyć bez koralowy?Z nasion, które wysiewa się w październiku, lub z sadzonek pędowych. Na rozmnażanie wegetatywne najlepiej wybrać styczeń, luty albo czerwiec.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony