Tunbergia
Thunbergia alata · Acanthaceae
Inne nazwy: tunbergia oskrzydlona
Tunbergia, czyli tunbergia oskrzydlona (Thunbergia alata), to szybko rosnące pnącze o pomarańczowych lub żółtych kwiatach z ciemną gardzielą. W naszym klimacie nie znosi mrozu, więc uprawia się ją na balkonie, w donicy lub w wiszącym koszu. Przed pierwszymi przymrozkami trzeba ją schować albo potraktować jak roślinę jednoroczną.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 18–28 °C, min. 2 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 1,5–5 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda tunbergia
Tunbergia pochodzi z tropikalnej wschodniej i południowej Afryki, od Etiopii i Somalii po KwaZulu-Natal. W ojczystym klimacie jest byliną zimozieloną. U nas rośnie sezonowo.
To pnącze owijające się wokół podpór, które może też zwisać z koszy. Zwykle dorasta do około 1,5–5 m wysokości i rozrasta się na szerokość mniej więcej od 90 do 370 cm. Rośnie szybko. Liście są miękkie, owłosione, trójkątne do sercowatych, z lekko ząbkowanym lub falistym brzegiem, ciemnozielone od góry i jaśniejsze od spodu.
Kwiaty są lejkowate, mają pięć płatków i około 4 cm średnicy. Najczęściej są pomarańczowe lub żółte z ciemnobrunatnofioletową gardzielą, ale spotyka się też odmiany białe, kremowe i czerwone. U nas kwitnie od lipca do października, czyli do przymrozków. Kwiaty odwiedzają pszczoły i motyle. Owoc to drobna owłosiona torebka ukryta w zielonych przylistkach, z 2–4 nasionami.
W regionach bez mrozów tunbergia chętnie się wysiewa i bywa uciążliwa, a w niektórych miejscach świata zaliczana jest do roślin inwazyjnych.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Tam, gdzie jest bardzo gorąco, dobrze znosi lekki cień po południu. Przy zbyt małej ilości światła kwitnie słabo.
Ze względu na pnący pokrój potrzebuje kratki, siatki, ogrodzenia lub altany. Dobrze sprawdza się na balkonie, w dużej donicy albo w koszu wiszącym.
Podlewanie i wilgotność
Podłoże powinno być równomiernie wilgotne, ale nie zalane. Donice i kosze latem szybko przesychają, dlatego w czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj częściej i głęboko. Zwiędnięte pędy bardzo często oznaczają po prostu przeschnięty pojemnik.
W suchym powietrzu w pomieszczeniach łatwo pojawiają się przędziorki, więc roślinie służy podwyższona wilgotność.
Podłoże
Tunbergia lubi żyzne, bogate w próchnicę, przepuszczalne podłoże, a jednocześnie wilgotne. Pomaga niewielki dodatek piasku.
Nawożenie
Nawoź w czerwcu, lipcu i sierpniu. Zbyt dużo azotu sprzyja rozwojowi liści kosztem kwiatów, dlatego warto sięgnąć po nawóz bogaty w potas.
Przycinanie
Lekkie przycinanie pobudza roślinę do tworzenia kwiatów. Jeśli zimujesz tunbergię, wiosną przytnij ją mocno.
Siew i sadzenie
Nasiona wysiewaj do pojemników w domu w lutym, marcu lub kwietniu. Rośliny wysadzaj na miejsce w maju lub czerwcu, gdy minie zagrożenie przymrozkami, najlepiej przy kratce, płocie lub altanie.
Ochrona przed chłodem jest potrzebna w maju oraz we wrześniu i październiku, kiedy mogą wystąpić przymrozki.
Zimowanie
Roślina nie jest mrozoodporna, a najniższa temperatura, jaką przeżyje, to około 2°C. Uprawiaj ją w pojemnikach i przed przymrozkami przenieś do jasnego, chłodnego pomieszczenia. Okres spoczynku przypada na styczeń, listopad i grudzień. Jeśli nie masz takiego miejsca, traktuj tunbergię jak roślinę jednoroczną i wiosną wysiej nową.
Rozmnażanie
Tunbergię rozmnaża się z nasion oraz z sadzonek pędowych. Nasiona wysiewa się od lutego do kwietnia. Sadzonki można pobierać w marcu, kwietniu i sierpniu.
Problemy i szkodniki
Najczęściej atakują ją przędziorki, tarczniki i mączliki.
Mało kwiatów: przyczyną bywa za dużo azotu albo za mało światła. Przenieś roślinę w słoneczniejsze miejsce i zastosuj nawóz bogaty w potas.
Plamiste, suche liście: to zwykle objaw żerowania przędziorków w suchym powietrzu. Opłucz liście, zwiększ wilgotność i opryskaj roślinę roztworem mydła.
Wiotczenie pędów: pojemnik wysechł. Podlej obficie i w upały sprawdzaj wilgotność częściej.









































































































