Męczennica błękitna
Passiflora caerulea · Passifloraceae
Inne nazwy: męczennica modra, Męczennica zwyczajna
Męczennica błękitna, zwana też Passiflora caerulea lub męczennicą modrą, to szybko rosnące, półzimozielone pnącze o pachnących kwiatach z charakterystyczną koroną z prążkowanych nitek. W naszym klimacie najlepiej uprawiać ją w dużej donicy na balkonie lub tarasie i zimować w pomieszczeniu bez mrozu. Jest łatwa w uprawie, jeśli ma dużo słońca i dobrze przepuszczalne podłoże.
- Światło
- Pełne słońce, Półcień
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Wysoka
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -10 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 3–10 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda męczennica błękitna
To zdrewniałe pnącze, które wspina się po ścianach, kratkach i płotach za pomocą wąsów czepnych. Rośnie szybko, a jego rozpiętość wynosi zwykle od 90 do 180 cm. Pochodzi z Ameryki Południowej: z północnej Argentyny, Boliwii, Paragwaju oraz południowej i południowo-wschodniej Brazylii. Jest narodowym kwiatem Paragwaju.
Liście są zielone, błyszczące, naprzemianległe, dłoniasto klapowane, zwykle pięciodzielne, do około 10 cm długości. U nasady każdego liścia wyrasta wąs. Roślina jest półzimozielona.
Kwiaty mają 8–10 cm średnicy i kształt spodka. Okwiat jest białawy, a korona składa się z nitek prążkowanych na niebiesko, biało i purpurowoczarno. Są też trzy purpurowe słupki i pięć zielonkawożółtych pręcików. Kwiaty pachną i pojawiają się od czerwca do września. Przyciągają pszczoły i motyle.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Męczennica najobficiej kwitnie w pełnym słońcu, ale znosi też półcień. W chłodniejszych regionach potrzebuje osłoniętego miejsca od strony południowej lub zachodniej, więc najlepiej sprawdzi się nasłoneczniony balkon lub taras przy ścianie.
Roślina wytrzymuje temperatury do około -10°C. Typowe zimowe minima w Polsce sięgają jednak -20°C, więc na zimę nie powinna zostawać na zewnątrz bez ochrony.
Podlewanie i wilgotność
Podłoże powinno być wilgotne, ale dobrze przepuszczalne. W czerwcu, lipcu i sierpniu podlewaj obficiej. Unikaj zalewania korzeni, bo sprzyja to chorobom grzybowym i gniciu korzeni.
Roślina lubi wysoką wilgotność powietrza.
Podłoże i przesadzanie
Męczennica toleruje glebę gliniastą, próchniczną i piaszczystą, a odczyn nie ma dla niej większego znaczenia (pH mniej więcej 5,5–8). Najważniejszy jest dobry drenaż, dlatego w donicy potrzebne są otwory odpływowe.
Przesadzaj w kwietniu.
Nawożenie
Nawoź od kwietnia do lipca. Wybieraj nawóz o niskiej zawartości azotu, ponieważ nadmiar azotu może ograniczać kwitnienie.
Przycinanie
Przycinaj pędy z danego roku mniej więcej o połowę, aby ograniczyć rozmiar rośliny. Zabieg wykonuj w marcu i kwietniu. Regularnie usuwaj przekwitłe kwiaty.
Sadzenie
Wysadź roślinę na stałe miejsce w maju lub czerwcu. Posadź ją przy podporze, takiej jak kratka, ściana lub pergola. Wąsy czepne nie niszczą powierzchni.
Korzenie są włókniste i wypuszczają podziemne pędy, które mogą pojawić się w pewnej odległości od rośliny macierzystej. W donicy łatwo je kontrolować.
Zimowanie
Od października do marca chroń roślinę przed mrozem. Donicę przenieś w miejsce wolne od mrozu. Jeśli roślina rośnie na zewnątrz, ściółkuj jej podstawę i osłoń ją przed silnym mrozem.
Styczeń, luty, listopad i grudzień to okres spoczynku. Męczennica może przemarznąć do ziemi i wiosną ponownie odbić. Martwe pędy usuń wiosną.
Rozmnażanie
Męczennicę można rozmnażać z nasion, sadzonek pędowych i przez odkłady. Nasiona wysiewa się w pomieszczeniu w lutym i marcu albo w marcu i kwietniu. Sadzonki i odkłady najlepiej robić od maja do lipca.
Najczęstsze problemy
Brak kwiatów lub ich niewielka liczba: przyczyną jest zwykle zbyt duży cień albo nadmiar azotu. Przenieś roślinę w słoneczniejsze miejsce i stosuj nawóz o niskiej zawartości azotu.
Plamy na liściach lub gnicie: wynikają ze słabej cyrkulacji powietrza lub zbyt mokrych korzeni. Przerzedź pędy i popraw drenaż. Zagrożeniem są grzybowe choroby liści i gnicie korzeni.
Przemarznięcia: po mrozie wiosną usuń martwe pędy, a na przyszłość ściółkuj i osłaniaj roślinę.
Owoce i zastosowanie
Jajowate owoce mają około 6 cm długości i dojrzewając, zmieniają barwę z zielonej na żółtopomarańczową, zwykle we wrześniu i październiku. Dojrzałe są jadalne, choć mdłe, z czerwonym miąższem i licznymi nasionami.
Liście zawierają związki cyjanogenne, dlatego przy parzeniu z nich herbat trzeba zachować ostrożność. W Ameryce Południowej roślinę tradycyjnie stosuje się w naparach i suplementach.





































































































