Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Nasturcja

Tropaeolum majus · Tropaeolaceae

Inne nazwy: nasturcja większa, Nasturcja niska

Nasturcja większa (Tropaeolum majus) to szybko rosnąca roślina jednoroczna, która od czerwca do października obsypuje się żółtymi, pomarańczowymi i czerwonymi kwiatami. Jest łatwa w uprawie, dobrze radzi sobie na ubogiej glebie i nie przeżywa polskiej zimy, dlatego co roku wysiewa się ją na nowo.

Światło
Pełne słońce, Słońce do półcienia
Podlewanie
Umiarkowane
Wilgotność powietrza
Umiarkowana
Temperatura
12–24 °C, min. 2 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
0,2–3 m

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozem
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda nasturcja

Nasturcja większa, zwana też po prostu nasturcją albo Tropaeolum majus, pochodzi z Andów w Ameryce Południowej, od Boliwii po Kolumbię. Dokładne pochodzenie dzikich form jest niepewne, bo gatunek jest uprawiany od dawna i prawdopodobnie ma pochodzenie mieszańcowe.

Liście są duże, niemal okrągłe, tarczowate, osadzone na długich ogonkach, z jasnymi, promieniście biegnącymi nerwami i gładkim brzegiem. Niektóre odmiany mają liście marmurkowane lub pstre.

Kwiaty mają pięć płatków, kształt lejka, 2,5–6 cm średnicy i długą ostrogę z nektarem. Są lekko pachnące, pojedyncze lub pełne, często ciemniejsze przy nasadzie. Występują w kolorach żółtym, pomarańczowym, czerwonym, różowym, kremowym i białym.

Odmiany karłowe tworzą zwarte, kopczaste kępy, a odmiany pnące mają długie pędy, które wspinają się po podporach, zwisają ze skarpy lub z brzegu donicy. Roślina osiąga od 20 cm do 3 m wysokości i 30–150 cm szerokości, zależnie od odmiany.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Nasturcja kwitnie najobficiej w pełnym słońcu. W upalne lata przyda się lekki cień po południu. Nadaje się na rabaty, skalniaki, jako roślina okrywowa, na skarpy i na kwiat cięty.

Podlewanie

Podlewaj umiarkowanie. Nasturcja znosi suszę i zaniedbanie, ale najlepiej kwitnie przy równomiernej wilgotności podłoża. Unikaj zalewania. W lipcu i sierpniu podlewaj nieco częściej.

Gleba

Najlepsza jest gleba uboga lub przeciętna, przepuszczalna, np. gliniasta, piaszczysta albo żwirowa, utrzymująca lekką wilgoć. Na żyznym podłożu roślina rozwija liście kosztem kwiatów.

Nawożenie

Nasturcja potrzebuje bardzo mało nawozu, a często wcale. Dodatkowe nawożenie sprzyja rozrostowi liści i ogranicza kwitnienie.

Siew i sadzenie

Duże nasiona wysiewa się na miejsce stałe w maju, gdy minie ryzyko przymrozków. Wcześniej, w kwietniu, można je wysiać pod osłoną i wysadzić rozsadę w maju lub czerwcu, już po ostatnich przymrozkach.

Nasturcja szybko rośnie. Młode rośliny w kwietniu, maju i październiku trzeba chronić przed przymrozkiem.

Zimowanie

W klimacie z mroźnymi zimami nasturcję uprawia się jako roślinę jednoroczną. Mróz ją zabija, a najniższa temperatura, jaką znosi, to ok. 2°C. Pod koniec sezonu zbierz nasiona na przyszły rok. Roślina chętnie się też wysiewa sama.

Rozmnażanie

Nasturcję rozmnaża się z nasion. Owoc składa się z trzech części, a w każdej znajduje się jedno duże nasiono o długości 1–1,5 cm.

Problemy i szkodniki

Najczęstszy kłopot to dużo liści i mało kwiatów. Przyczyną jest zbyt dużo azotu lub żyzna gleba. Przestań nawozić i uprawiaj roślinę na uboższym podłożu, w pełnym słońcu.

Lepkie, zwinięte liście oznaczają mszyce. Spłucz je wodą lub użyj mydła insektycydowego. Mogą pojawić się też wełnowce, mączliki i gąsienice bielinka kapustnika.

Sczerniałe rośliny po zimnej nocy to skutek przymrozku. Siej lub sadź nasturcje dopiero po ostatnich przymrozkach.

Zbiór i zastosowanie

Jadalne są liście, kwiaty, pąki kwiatowe, strąki nasienne i nasiona. Smak jest pieprzny, podobny do rukwi wodnej. Kwiaty i liście dodaje się do sałatek, a marynowane zielone strąki zastępują kapary. Zbiera się je od czerwca do października.

Tradycyjnie nasturcję stosowano w Ameryce Południowej ze względu na przypisywane jej właściwości antybiotyczne, a w Europie przy infekcjach dróg moczowych i płciowych.

Roślina przyciąga motyle i owady zapylające, a jej liście są pokarmem dla gąsienic kilku ciem oraz bielinka kapustnika.

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy siać nasturcję?Nasiona wysiewa się w maju na miejsce stałe, po minięciu przymrozków. Pod osłoną można je wysiać już w kwietniu i wysadzić w maju lub czerwcu.
Dlaczego nasturcja nie kwitnie?Zwykle z powodu zbyt żyznej gleby lub nadmiaru azotu, przez co roślina tworzy liście zamiast kwiatów. Przestań nawozić i zapewnij pełne słońce.
Czy nasturcja przezimuje w ogrodzie?Nie, mróz zabija roślinę. Uprawia się ją jako jednoroczną i co roku wysiewa z nasion, które można zebrać jesienią.
Czy nasturcję można jeść?Jadalne są liście, kwiaty, pąki, strąki i nasiona o pieprznym smaku. Dla kotów i psów roślina może być jednak toksyczna, więc trzymaj ją poza ich zasięgiem.
Co zrobić z mszycami na nasturcji?Spłucz je strumieniem wody lub użyj mydła insektycydowego. Lepkie, zwinięte liście to typowy objaw ich obecności.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony