Nasturcja
Tropaeolum majus · Tropaeolaceae
Inne nazwy: nasturcja większa, Nasturcja niska
Nasturcja większa (Tropaeolum majus) to szybko rosnąca roślina jednoroczna, która od czerwca do października obsypuje się żółtymi, pomarańczowymi i czerwonymi kwiatami. Jest łatwa w uprawie, dobrze radzi sobie na ubogiej glebie i nie przeżywa polskiej zimy, dlatego co roku wysiewa się ją na nowo.
- Światło
- Pełne słońce, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 12–24 °C, min. 2 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 0,2–3 m
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda nasturcja
Nasturcja większa, zwana też po prostu nasturcją albo Tropaeolum majus, pochodzi z Andów w Ameryce Południowej, od Boliwii po Kolumbię. Dokładne pochodzenie dzikich form jest niepewne, bo gatunek jest uprawiany od dawna i prawdopodobnie ma pochodzenie mieszańcowe.
Liście są duże, niemal okrągłe, tarczowate, osadzone na długich ogonkach, z jasnymi, promieniście biegnącymi nerwami i gładkim brzegiem. Niektóre odmiany mają liście marmurkowane lub pstre.
Kwiaty mają pięć płatków, kształt lejka, 2,5–6 cm średnicy i długą ostrogę z nektarem. Są lekko pachnące, pojedyncze lub pełne, często ciemniejsze przy nasadzie. Występują w kolorach żółtym, pomarańczowym, czerwonym, różowym, kremowym i białym.
Odmiany karłowe tworzą zwarte, kopczaste kępy, a odmiany pnące mają długie pędy, które wspinają się po podporach, zwisają ze skarpy lub z brzegu donicy. Roślina osiąga od 20 cm do 3 m wysokości i 30–150 cm szerokości, zależnie od odmiany.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Nasturcja kwitnie najobficiej w pełnym słońcu. W upalne lata przyda się lekki cień po południu. Nadaje się na rabaty, skalniaki, jako roślina okrywowa, na skarpy i na kwiat cięty.
Podlewanie
Podlewaj umiarkowanie. Nasturcja znosi suszę i zaniedbanie, ale najlepiej kwitnie przy równomiernej wilgotności podłoża. Unikaj zalewania. W lipcu i sierpniu podlewaj nieco częściej.
Gleba
Najlepsza jest gleba uboga lub przeciętna, przepuszczalna, np. gliniasta, piaszczysta albo żwirowa, utrzymująca lekką wilgoć. Na żyznym podłożu roślina rozwija liście kosztem kwiatów.
Nawożenie
Nasturcja potrzebuje bardzo mało nawozu, a często wcale. Dodatkowe nawożenie sprzyja rozrostowi liści i ogranicza kwitnienie.
Siew i sadzenie
Duże nasiona wysiewa się na miejsce stałe w maju, gdy minie ryzyko przymrozków. Wcześniej, w kwietniu, można je wysiać pod osłoną i wysadzić rozsadę w maju lub czerwcu, już po ostatnich przymrozkach.
Nasturcja szybko rośnie. Młode rośliny w kwietniu, maju i październiku trzeba chronić przed przymrozkiem.
Zimowanie
W klimacie z mroźnymi zimami nasturcję uprawia się jako roślinę jednoroczną. Mróz ją zabija, a najniższa temperatura, jaką znosi, to ok. 2°C. Pod koniec sezonu zbierz nasiona na przyszły rok. Roślina chętnie się też wysiewa sama.
Rozmnażanie
Nasturcję rozmnaża się z nasion. Owoc składa się z trzech części, a w każdej znajduje się jedno duże nasiono o długości 1–1,5 cm.
Problemy i szkodniki
Najczęstszy kłopot to dużo liści i mało kwiatów. Przyczyną jest zbyt dużo azotu lub żyzna gleba. Przestań nawozić i uprawiaj roślinę na uboższym podłożu, w pełnym słońcu.
Lepkie, zwinięte liście oznaczają mszyce. Spłucz je wodą lub użyj mydła insektycydowego. Mogą pojawić się też wełnowce, mączliki i gąsienice bielinka kapustnika.
Sczerniałe rośliny po zimnej nocy to skutek przymrozku. Siej lub sadź nasturcje dopiero po ostatnich przymrozkach.
Zbiór i zastosowanie
Jadalne są liście, kwiaty, pąki kwiatowe, strąki nasienne i nasiona. Smak jest pieprzny, podobny do rukwi wodnej. Kwiaty i liście dodaje się do sałatek, a marynowane zielone strąki zastępują kapary. Zbiera się je od czerwca do października.
Tradycyjnie nasturcję stosowano w Ameryce Południowej ze względu na przypisywane jej właściwości antybiotyczne, a w Europie przy infekcjach dróg moczowych i płciowych.
Roślina przyciąga motyle i owady zapylające, a jej liście są pokarmem dla gąsienic kilku ciem oraz bielinka kapustnika.









































































































