Szałwia lekarska
Salvia officinalis · Lamiaceae
Szałwia lekarska (Salvia officinalis, w skrócie po prostu szałwia) to wieloletni, zimozielony półkrzew o szarozielonych, mocno aromatycznych liściach. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, ale w naszym klimacie zimuje w gruncie, jeśli rośnie w przepuszczalnej glebie. Potrzebuje słońca, ubogiego podłoża i oszczędnego podlewania.
- Światło
- Pełne słońce
- Podlewanie
- Niskie
- Wilgotność powietrza
- Niska
- Temperatura
- 15–28 °C, min. -25 °C
- Trudność uprawy
- Łatwa
- Wysokość
- 30–70 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda szałwia lekarska
Szałwia lekarska należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Tworzy krzaczasty, zaokrąglony półkrzew o wysokości 30–70 cm i szerokości 60–90 cm. Rośnie w umiarkowanym tempie, a z wiekiem staje się wybiegnięta i zdrewniała.
Liście są naprzeciwległe, jajowate do podługowatych, pomarszczone, aksamitne, od spodu jaśniejsze. Mają intensywny zapach. Występują odmiany szare, zielone, pstrolistne i purpurowe.
Od czerwca do sierpnia na wyprostowanych kłosach pojawiają się dwuwargowe kwiaty zebrane w okółki: niebieskie, fioletowe, różowe lub białe. Są jadalne, o ziołowym, lekko piżmowym smaku. Po kwitnieniu powstają suche owoce rozpadające się na cztery małe orzeszki. W naturze szałwia rośnie na suchych, górskich zboczach i w murawach, dlatego tak dobrze znosi suszę, a jej uprawa jest łatwa.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Szałwia potrzebuje co najmniej 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie. Toleruje lekki półcień, ale najlepiej rośnie w pełnym słońcu, w miejscu osłoniętym.
Dobrze sprawdza się na rabatach, w ogródku skalnym, w pojemnikach i na balkonie. Kwiaty przyciągają pszczoły i motyle.
Podlewanie i wilgotność
Podlewaj oszczędnie i pozwalaj, by podłoże między podlewaniami przeschło. Najczęstszą przyczyną strat jest zbyt mokra ziemia. Roślina dobrze znosi suszę.
Nieco częściej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu, zwłaszcza w pojemnikach. Wilgotność powietrza nie ma znaczenia, szałwia woli suche warunki.
Podłoże i przesadzanie
Najlepsza jest uboga, dobrze przepuszczalna gleba o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH 6,0–8,0). Szałwia radzi sobie na glebach gliniastych, piaszczystych i żwirowych. W ciężkiej ziemi dodaj grys lub żwir, żeby poprawić drenaż.
Rośliny w pojemnikach przesadzaj w kwietniu lub maju.
Nawożenie
Szałwia potrzebuje niewiele nawozu, a najlepiej rośnie bez niego. Zbyt obfite nawożenie obniża aromat liści i pobudza miękki przyrost. Jeśli już nawozisz, zrób to najwyżej raz, w kwietniu.
Cięcie
Przycinaj lekko wiosną i w trakcie sezonu, najlepiej w kwietniu i w sierpniu. Nie tnij w stare, nagie drewno, bo rzadko odbija.
Regularne skracanie pędów utrzymuje zwarty pokrój i opóźnia drewnienie półkrzewu.
Sadzenie i siew
Sadź wiosną, w maju lub czerwcu, w słonecznym, osłoniętym miejscu. Zachowaj odstęp około 60 cm.
Nasiona wysiewaj w domu w lutym i marcu albo bezpośrednio do gruntu w kwietniu i maju. W pierwszym roku zbieraj liście oszczędnie, żeby roślina się ukorzeniła.
Zimowanie
Szałwia lekarska jest mrozoodporna i zwykle znosi mrozy do około −25°C. Groźniejsze od mrozu są zimna, mokra zima i ciężka, wilgotna gleba. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego, wtedy warto zadbać o ochronę.
Zamiast ściółki organicznej, która zatrzymuje wilgoć, użyj grysu. Rośliny w pojemnikach zabezpiecz przed mrozem i nadmiarem wody.
Rozmnażanie
Szałwię rozmnażaj z nasion, z sadzonek pędowych i przez odkłady. Sadzonki i odkłady najlepiej robić w czerwcu i lipcu.
Najczęstsze problemy
Wybiegnięta, zdrewniała roślina z rzadkimi liśćmi: przyczyną jest brak regularnego cięcia albo wiek. Przycinaj co roku, a stare okazy wymieniaj mniej więcej co 4–5 lat.
Żółknące, więdnące rośliny: zwykle winna jest przemoczona gleba. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.
Zimowe zamieranie pędów: powodują je zimne i mokre warunki. Posadź szałwię w dobrze przepuszczalnym miejscu i nie stosuj zimą ściółki, która zatrzymuje wilgoć.
Zbiór i zastosowanie
Liście zbieraj od maja do września. Można ich używać świeżych, suszonych lub gotowanych, np. do mięsa, drobiu, sosów maślanych i farszów. Kwiaty są jadalne w małych ilościach.
Szałwia lekarska jest tradycyjnie stosowana jako środek wzmacniający, na ból gardła oraz wspomagająco przy trawieniu i poceniu się.
Bezpieczeństwo
Bezpieczna dla kotów i psów- Koty
- Nietrująca
- Psy
- Nietrująca
- Konie
- Nietrująca
Szałwia lekarska nie jest toksyczna dla kotów, psów, koni ani ludzi. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































