Pomiń nawigację, przejdź do treści
Pomiń treść, przejdź do stopki

Szałwia lekarska

Salvia officinalis · Lamiaceae

Bezpieczna dla kotów i psów · szczegóły ↓

Szałwia lekarska (Salvia officinalis, w skrócie po prostu szałwia) to wieloletni, zimozielony półkrzew o szarozielonych, mocno aromatycznych liściach. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, ale w naszym klimacie zimuje w gruncie, jeśli rośnie w przepuszczalnej glebie. Potrzebuje słońca, ubogiego podłoża i oszczędnego podlewania.

Światło
Pełne słońce
Podlewanie
Niskie
Wilgotność powietrza
Niska
Temperatura
15–28 °C, min. -25 °C
Trudność uprawy
Łatwa
Wysokość
30–70 cm

Pielęgnacja w ciągu roku

Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.

Wysiew w pomieszczeniuWysiewSadzenie do gruntuPrzesadzaniePrzycinanieRozmnażanieNawożenieWięcej wodyKwitnienieZbioryOchrona przed mrozemOkres spoczynku
Kiedy wykonywaćOkres spoczynkuBieżący miesiąc

Jak wygląda szałwia lekarska

Szałwia lekarska należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Tworzy krzaczasty, zaokrąglony półkrzew o wysokości 30–70 cm i szerokości 60–90 cm. Rośnie w umiarkowanym tempie, a z wiekiem staje się wybiegnięta i zdrewniała.

Liście są naprzeciwległe, jajowate do podługowatych, pomarszczone, aksamitne, od spodu jaśniejsze. Mają intensywny zapach. Występują odmiany szare, zielone, pstrolistne i purpurowe.

Od czerwca do sierpnia na wyprostowanych kłosach pojawiają się dwuwargowe kwiaty zebrane w okółki: niebieskie, fioletowe, różowe lub białe. Są jadalne, o ziołowym, lekko piżmowym smaku. Po kwitnieniu powstają suche owoce rozpadające się na cztery małe orzeszki. W naturze szałwia rośnie na suchych, górskich zboczach i w murawach, dlatego tak dobrze znosi suszę, a jej uprawa jest łatwa.

Uprawa i pielęgnacja

Stanowisko

Szałwia potrzebuje co najmniej 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie. Toleruje lekki półcień, ale najlepiej rośnie w pełnym słońcu, w miejscu osłoniętym.

Dobrze sprawdza się na rabatach, w ogródku skalnym, w pojemnikach i na balkonie. Kwiaty przyciągają pszczoły i motyle.

Podlewanie i wilgotność

Podlewaj oszczędnie i pozwalaj, by podłoże między podlewaniami przeschło. Najczęstszą przyczyną strat jest zbyt mokra ziemia. Roślina dobrze znosi suszę.

Nieco częściej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu, zwłaszcza w pojemnikach. Wilgotność powietrza nie ma znaczenia, szałwia woli suche warunki.

Podłoże i przesadzanie

Najlepsza jest uboga, dobrze przepuszczalna gleba o odczynie od obojętnego do zasadowego (pH 6,0–8,0). Szałwia radzi sobie na glebach gliniastych, piaszczystych i żwirowych. W ciężkiej ziemi dodaj grys lub żwir, żeby poprawić drenaż.

Rośliny w pojemnikach przesadzaj w kwietniu lub maju.

Nawożenie

Szałwia potrzebuje niewiele nawozu, a najlepiej rośnie bez niego. Zbyt obfite nawożenie obniża aromat liści i pobudza miękki przyrost. Jeśli już nawozisz, zrób to najwyżej raz, w kwietniu.

Cięcie

Przycinaj lekko wiosną i w trakcie sezonu, najlepiej w kwietniu i w sierpniu. Nie tnij w stare, nagie drewno, bo rzadko odbija.

Regularne skracanie pędów utrzymuje zwarty pokrój i opóźnia drewnienie półkrzewu.

Sadzenie i siew

Sadź wiosną, w maju lub czerwcu, w słonecznym, osłoniętym miejscu. Zachowaj odstęp około 60 cm.

Nasiona wysiewaj w domu w lutym i marcu albo bezpośrednio do gruntu w kwietniu i maju. W pierwszym roku zbieraj liście oszczędnie, żeby roślina się ukorzeniła.

Zimowanie

Szałwia lekarska jest mrozoodporna i zwykle znosi mrozy do około −25°C. Groźniejsze od mrozu są zimna, mokra zima i ciężka, wilgotna gleba. Okres spoczynku trwa od listopada do lutego, wtedy warto zadbać o ochronę.

Zamiast ściółki organicznej, która zatrzymuje wilgoć, użyj grysu. Rośliny w pojemnikach zabezpiecz przed mrozem i nadmiarem wody.

Rozmnażanie

Szałwię rozmnażaj z nasion, z sadzonek pędowych i przez odkłady. Sadzonki i odkłady najlepiej robić w czerwcu i lipcu.

Najczęstsze problemy

Wybiegnięta, zdrewniała roślina z rzadkimi liśćmi: przyczyną jest brak regularnego cięcia albo wiek. Przycinaj co roku, a stare okazy wymieniaj mniej więcej co 4–5 lat.

Żółknące, więdnące rośliny: zwykle winna jest przemoczona gleba. Popraw drenaż i podlewaj rzadziej.

Zimowe zamieranie pędów: powodują je zimne i mokre warunki. Posadź szałwię w dobrze przepuszczalnym miejscu i nie stosuj zimą ściółki, która zatrzymuje wilgoć.

Zbiór i zastosowanie

Liście zbieraj od maja do września. Można ich używać świeżych, suszonych lub gotowanych, np. do mięsa, drobiu, sosów maślanych i farszów. Kwiaty są jadalne w małych ilościach.

Szałwia lekarska jest tradycyjnie stosowana jako środek wzmacniający, na ból gardła oraz wspomagająco przy trawieniu i poceniu się.

Bezpieczeństwo

Bezpieczna dla kotów i psów
Koty
Nietrująca
Psy
Nietrująca
Konie
Nietrująca

Szałwia lekarska nie jest toksyczna dla kotów, psów, koni ani ludzi. To wyłącznie informacja, a nie porada weterynaryjna ani medyczna. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.

Źródło: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Dla Twojej rośliny

Najczęściej zadawane pytania

Czy szałwia lekarska zimuje w gruncie?Tak, jest mrozoodporna i zwykle znosi mrozy do około −25°C. Groźna jest dla niej zimowa wilgoć, dlatego potrzebuje przepuszczalnej gleby i ściółki z grysu zamiast organicznej.
Jak często podlewać szałwię lekarską?Oszczędnie, dopiero gdy podłoże przeschnie. Nieco częściej podlewaj w czerwcu, lipcu i sierpniu. Mokra ziemia to główna przyczyna jej zamierania.
Kiedy przycinać szałwię lekarską?Lekko wiosną i w trakcie sezonu, najlepiej w kwietniu i sierpniu. Nie tnij w stare, nagie drewno, bo rzadko odbija.
Kiedy siać szałwię lekarską?W domu w lutym i marcu albo bezpośrednio do gruntu w kwietniu i maju. Na stałe miejsce sadź ją w maju lub czerwcu.
Czy szałwia lekarska jest bezpieczna dla kotów i psów?Według danych nie jest toksyczna dla kotów, psów, koni ani ludzi. To tylko informacja, w razie wątpliwości zapytaj weterynarza lub lekarza.
Kiedy zbierać liście szałwii?Od maja do września. W pierwszym roku po posadzeniu zbieraj je oszczędnie.
Pomiń stopkę, przejdź do początku stronyPrzejdź do początku strony