Borówka czarna
Vaccinium myrtillus · Ericaceae
Inne nazwy: jagoda, czarna jagoda, jagody
Borówka czarna (Vaccinium myrtillus), znana też jako jagoda, czarna jagoda lub po prostu jagody, to niewielki liściasty krzew z rodziny wrzosowatych. Jest w pełni mrozoodporna, wymaga kwaśnej, wilgotnej gleby i rozrasta się kłączami w zwarte kępy. Sprawdza się jako krzew owocowy i jako roślina okrywowa.
- Światło
- Półcień, Słońce do półcienia
- Podlewanie
- Umiarkowane
- Wilgotność powietrza
- Umiarkowana
- Temperatura
- 8–20 °C, min. -40 °C
- Trudność uprawy
- Średnio wymagająca
- Wysokość
- 10–50 cm
Pielęgnacja w ciągu roku
Kalendarz dla klimatu: Kontynentalny.
Jak wygląda borówka czarna
To niski, gęsto rozgałęziony krzew o wzniesionym pokroju i kanciastych zielonych pędach. Zwykle osiąga od 10 do 50 cm wysokości. Dzięki kłączom tworzy z czasem rozległe płaty.
Liście są pojedyncze, jasnozielone, jajowate do eliptycznych, długości 1–3 cm, o drobno ząbkowanych brzegach. Jesienią przebarwiają się na czerwono. W kwietniu i maju pojawiają się drobne, zwisające, dzbanuszkowate kwiaty w kolorze od białego przez różowy po zielonkawoczerwony, osadzone pojedynczo w kątach liści. Chętnie odwiedzają je owady zapylające.
Owoce to okrągłe, lekko spłaszczone, granatowoczarne jagody do 1 cm średnicy, pokryte szarym woskowym nalotem. Dojrzewają od lipca do września, a miąższ jest zabarwiony tak samo jak skórka. Gatunek występuje w całej Holarktyce, naturalnie na kwaśnych glebach wrzosowisk, torfowisk, w widnych lasach iglastych i na morenach.
Uprawa i pielęgnacja
Stanowisko
Borówka czarna dobrze rośnie w półcieniu, w warunkach zbliżonych do widnego lasu. Na stanowisku jaśniejszym owocuje obficiej, więc jeśli zależy Ci na zbiorach, wybierz miejsce słoneczne lub półcieniste.
Pamiętaj, że krzew się rozrasta. Płat jagód zajmie z czasem sporo miejsca, bo rozchodzi się kłączami. Uprawa jest średnio trudna, głównie ze względu na wymagania glebowe.
Podlewanie
Gleba powinna być równomiernie wilgotna. Borówka czarna słabo znosi suszę, a jednocześnie nie lubi zalania, dlatego unikaj zarówno przesuszenia, jak i stojącej wody.
Najwięcej wody potrzebuje w czerwcu, lipcu i sierpniu. Od listopada do lutego roślina odpoczywa i wtedy wymaga znacznie mniej uwagi.
Gleba i przesadzanie
To najważniejszy punkt uprawy. Borówka czarna potrzebuje gleby kwaśnej, próchnicznej i bezwapiennej, o pH mniej więcej 4,0–5,5. Podłoże ma być wilgotne, ale przepuszczalne. Korzenie mogą sięgać do około 1 m w głąb.
W pojemnikach używaj ziemi dla roślin kwasolubnych. Przesadzanie wypada w marcu lub kwietniu.
Nawożenie i cięcie
Nawożenie zaplanuj na kwiecień. Cięcie najlepiej wykonać w marcu, przed rozpoczęciem wegetacji.
Sadzenie i siew
Sadzonki sadź w gruncie w kwietniu i maju albo we wrześniu i październiku. Wybierz kwaśne, próchniczne, bezwapienne podłoże.
Nasiona można wysiewać do pojemników w domu w lutym i marcu, a do gruntu w marcu i kwietniu.
Zimowanie
Borówka czarna jest w pełni mrozoodporna i nie wymaga okrywania. Znosi mrozy sięgające nawet około -40°C, więc typowe zimy w naszym klimacie, z temperaturami do około -20°C, nie stanowią dla niej zagrożenia.
Rozmnażanie
Można ją rozmnażać z nasion, przez podział, z kłączy oraz z sadzonek pędowych. Podział i sadzonki najlepiej wykonywać w marcu, kwietniu lub wrześniu. Kłącza same tworzą nowe odrosty, więc podział kępy jest najprostszym sposobem na kolejne rośliny.
Zbiór i zastosowanie
Jagody zbiera się od lipca do września. Można je jeść na surowo, dodawać do ciast, dżemów, sosów, soków i wypieków. Mocno barwią na niebiesko, o czym warto pamiętać przy zbiorze i w kuchni.
Jagody i liście są tradycyjnie stosowane w ziołolecznictwie i suplementach, jednak korzyści zdrowotne nie zostały potwierdzone.






































































































